Τα χειρότερα πέρασαν, αλλά η ανάκαμψη θα είναι αργή και ανώμαλη

Οι επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας κατά τη διάρκεια της κρίσης του κορωνοϊού ήταν σχετικά θετικές. Η Ελλάδα πήγε καλύτερα από τους ομολόγους της στην ευρωζώνη, καθώς τους πρώτους τρεις μήνες του έτους σημείωσε ύφεση 1,6%. Πράγματι, το lockdown επιβάρυνε λιγότερο το ελληνικό ΑΕΠ από ό,τι σε άλλες χώρες, όπως στην Ισπανία, την Ιταλία και τη Γερμανία. Και η ελληνική βιομηχανία δεν πιέστηκε τόσο πολύ όσο σε αυτές τις οικονομίες τον Απρίλιο.

Επιπλέον, τα πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι από τότε που η κυβέρνηση άρχισε να χαλαρώνει τα μέτρα περιορισμού, η ανάκαμψη έχει προχωρήσει αρκετά γρήγορα. Δείκτες όπως για την παραγωγή PMI ανέκαμψαν έντονα τον Μάιο και τον Ιούνιο. Και άλλα στοιχεία (όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς και τα ταξίδια αναψυχής) υποδηλώνουν ότι – αν και η δραστηριότητα μειώθηκε στο 25% περίπου των «φυσιολογικών» επιπέδων τον Απρίλιο –  ήδη έχει επιστρέψει η δραστηριότητα στο 85%-90% περί τα μέσα Ιουνίου.

Φυσικά, η δραστηριότητα δέχθηκε μεγάλο «χτύπημα» το διάστημα Απριλίου – Ιουνίου και οι λιανικές πωλήσεις μειώθηκαν περισσότερο από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη οικονομία της ευρωζώνης τον Απρίλιο. Η κατανάλωση πολλών υπηρεσιών (όπως σε εστιατόρια) ήταν ακόμη ασθενέστερη, δεδομένου ότι πολλές επιχειρήσεις έκλεισαν. Επιπλέον, ο τουριστικός τομέας (που αντιπροσωπεύει περίπου το ένα πέμπτο της οικονομίας) ήταν εκτός δράσης μέχρι την 1η Ιουνίου. Ενώ η δραστηριότητα θα ανακάμψει έντονα τον Ιούλιο – Σεπτέμβριο, εκτιμάται ότι η ανάκαμψη θα εξασθενήσει αργότερα μέσα στο έτος, καθώς το πακέτο στήριξης των θέσεων εργασίας τελειώνει και η δημοσιονομική στήριξη φτάνει στο τέλος

Δεδομένης της βαρύτητας, η κύρια πρόκληση της Ελλάδας θα είναι να επανέλθει πλήρως ο τουριστικός τομέας της. Αν και έχει ανοίξει τα σύνορά της σε ορισμένες χώρες, εξακολουθούν να υπάρχουν όρια ταξιδιών σε ορισμένες χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. Επιπλέον, μεγάλο μέρος της τουριστικής περιόδου έχει ήδη χαθεί και τα μέτρα κοινωνικής απόστασης θα εμποδίσουν τον τομέα να επιστρέψει σε πλήρη ικανότητα έως το τέλος του έτους.

Επίσης, το μεγαλύτερο εμπόδιο που αντιμετωπίζουν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες είναι να διασφαλίσουν πως τα άτομα που έχουν χάσει θέσεις εργασίας θα ενταχθούν στο εργατικό δυναμικό όταν όλα αυτά περάσουν και όταν η παραγωγικότητα επιστρέψει στο σημείο που ήταν πριν από την έξαρση της κρίσης COVID-19. Χωρίς αυτό η ανάπτυξη θα παραμείνει συγκρατημένη.

Εν τω μεταξύ, οι προσπάθειες για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις (δικαστικές, τραπεζικές) που είναι στην κορυφή της ατζέντας παραμένουν κρίσιμες για την ελληνική οικονομία, ώστε να πατήσει σταθερά στα πόδια της. Αν και ήταν 60% κάτω από το επίπεδο του 2007 – πριν ξεσπάσει η κρίση του κορωνοϊού – το επίκεντρο πρέπει να παραμείνει στην ενίσχυση των επενδύσεων (δημόσιων και ιδιωτικών). Δυστυχώς, η προσέλκυση ξένων επενδύσεων μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο δύσκολη τώρα, καθώς ορισμένες επιχειρήσεις είναι πιθανό να κλείσουν ως αποτέλεσμα της κρίσης εκτός της Ελλάδας. Και μετά την κρίση οι ξένες εταιρείες θα είναι πολύ πιο προσεκτικές για το πού τοποθετούν τα χρήματά τους.

Η Melanie Debono είναι οικονομική αναλύτρια για την Ευρώπη της Capital Economist