Γρατζουνιές και τραύματα

Η τελευταία δεκαετία ήταν τόσο πυκνή, που η μνήμη πια αρχίζει να διαγράφει ή μπερδεύει λόγια και στιγμιότυπά της. Αυτό όμως που παραμένει ανεξίτηλο είναι τα αισθήματα του καθενός τις μέρες του δημοψηφίσματος του 2015, που έγινε σαν χθες, 5 Ιουλίου. Αλήθεια, ποιος θυμάται ότι έγινε εντός μιας εβδομάδας κι ότι ο νόμος για τους κανόνες διεξαγωγής του άλλαξε με ΠΝΠ μετά την προκήρυξη; Ποιος θυμάται ότι ο ελληνικός λαός ψήφισε για το αν εγκρίνει το «Preliminary debt sustainability analysis» και το «Reforms for the completion of the current program and beyond», το οποίο ήταν μια πρόταση που είχε ήδη αποσυρθεί; Ποιος τα διάβασε; Ποιος θυμάται σήμερα ότι η μετάφραση του ενός που δόθηκε αρχικά στη δημοσιότητα είχε ένα αθώο λαθάκι που καθιστούσε «μη βιώσιμο» το χρέος και απεσύρθη άρον άρον όταν το πρόσεξαν κάποιοι δημοσιογράφοι; Εξωφρενικά ζητήματα δημοκρατίας για μια κορυφαία διαδικασία του πολιτεύματος που σήμερα πια είναι χαμένες λεπτομέρειες.

Το δημοψήφισμα έχασε ως λέξη την αρχική έννοιά της και έφτασε το σημαινόμενο να είναι το σύνολο των αντιφατικών συναισθημάτων που κατέκλυσαν μια χώρα, που έγιναν ήχοι και εικόνες σε δρόμους, πλατείες, σε ουρές έξω από τράπεζες και ΑΤΜ. Δεν θα το ξεχάσει κανείς γιατί ήταν η τέλεια απάτη. Με το αστείο «ερώτημα» που δεν σήμαινε απολύτως τίποτα, ο καθένας έχει ακόμη και σήμερα να αφηγηθεί μια δική του εκδοχή στο τι ψήφισε εκείνη τη μέρα. «Πες “όχι” σε ό,τι σε ενοχλεί. Κι ό,τι γίνει, βλέπουμε μετά».

Σε μια μάχη συναισθημάτων, οι υπέρμαχοι μιας συνειδητοποιημένης αποχής από το αναξιοπρεπές πάρτι περιθωριοποιήθηκαν κι οι υπέρμαχοι του «ναι» ήταν χαμένοι από χέρι, έναντι αυτών του «όχι», με τις μαξιμαλιστικές αοριστίες που διαψεύστηκαν, χωρίς ποτέ να ζητήσουν μια συγγνώμη από όσους τις πίστεψαν, αφού αποποιήθηκαν κάθε ευθύνη και τη μετακύλισαν στον πιστό. Η μεγαλύτερη επιτυχία του δημοψηφίσματος ήταν ότι χαμήλωσε περαιτέρω τις προσδοκίες της κοινωνίας και εγκαθίδρυσε το δόγμα «δεν υπάρχει εναλλακτική», που επέτρεψε, στη συνέχεια, στους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ να κυβερνήσουν ανέμελα, να ψηφίζουν υπερταμείο και μνημονιακά μέτρα χωρίς να ανοίξει μύτη. Λογικό. Γιατί είναι δύσκολο να θυμώσεις με κάθε γρατζουνιά όταν δεν έχεις αντιμετωπίσει ακόμη κατάματα το τραύμα της εξαπάτησης.