Πολυδιάστατη πολιτική

Πριν από τριάντα χρόνια ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε τη διορατικότητα να αναγνωρίσει de jure το Ισραήλ. Επρόκειτο για απόφαση η οποία προσέδωσε σταδιακά πολυδιάστατο χαρακτήρα στην ελληνική εξωτερική πολιτική.  Η Ελλάδα, μια χώρα με παραδοσιακά καλές σχέσεις με τον αραβικό κόσμο, θα καλούνταν να τις διατηρήσει, αξιοποιώντας ταυτόχρονα τις καινούργιες δυνατότητες που θα της πρόσφερε το άνοιγμα στο Ισραήλ.

Η επιδείνωση των σχέσεων Ισραήλ – Τουρκίας από το 2008 και μετά έφερε την Ελλάδα και το Ισραήλ πιο κοντά. Είτε σε διμερές είτε σε τριμερές επίπεδο – με τη συμμετοχή της Κύπρου -, σφυραλατήθηκε πλέγμα συνεργασιών το οποίο περιλαμβάνει από την ασφάλεια και την ενέργεια μέχρι την οικονομία και την καταπολέμηση του αντισημιτισμού. Οι συζητήσεις εμπλουτίζονται διαρκώς. H χρησιμοποίηση ισραηλινών επανδρωμένων αεροσκαφών από την Ελλάδα αποτελεί νέα εξέλιξη.

To Ισραήλ δεν ενδιαφέρεται να πάρει το μέρος της Ελλάδας στα ελληνοτουρκικά. Ενδιαφέρεται, ωστόσο, να αναπτύσσει δεσμούς με χώρες με τις οποίες μπορεί να συνεννοείται σχετικά καλά και να χαράσσει κοινή πορεία σε μια γειτονιά όπου οι εχθροί του κάθε άλλο παρά μειώνονται με το πέρασμα του χρόνου. Αντί για καλλιέργεια ψευδαισθήσεων από την ελληνική πλευρά, χρειάζεται ρεαλισμός, κατανόηση των κινήτρων της άλλης πλευράς και έμφαση σε πεδία όπου βρίσκεται κοινός τόπος, κυρίως στην οικονομία. Στο θέμα του τουρισμού, για παράδειγμα, τα οφέλη είναι πολύ μεγάλα. Το έργο του Γιάννη Μπουτάρη στη Θεσσαλονίκη χρήζει συστηματικής μελέτης, καθώς η πόλη έχει αποτελέσει δημοφιλή προορισμό για ισραηλινούς τουρίστες.

Ακόμα και σε πιο σύνθετα ζητήματα, όμως, η ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση προάγει την πολυμέρεια. Στο East Med Gas Forum συμμετέχει, επίσης, η Παλαιστινιακή Αρχή, μαζί με την Κύπρο, τη Ιταλία, την Αίγυπτο και την Ιορδανία. Εχει έρθει πλέον η ώρα να μπει στην ατζέντα η διεύρυνσή του. Ολες οι χώρες της περιοχής θα πρέπει να συζητήσουν μαζί εγκαινιάζοντας έναν πολυμερή διάλογο με στόχο τη γεφύρωση των διαφορών. Προφανώς οι όροι του πολυμερούς διαλόγου θα αποφασιστούν από την πλειοψηφία που δημιούργησε το East Med Gas Forum.

Ο δρ Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι ερευνητής στο Begin Sadat Centre for Strategic Studies και στο ΕΛΙΑΜΕΠ και διδάσκει
Διεθνείς Σχέσεις στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης