Καθάρσεις

Ήταν μόλις 15 χρονών το 1989 ο Αλέξης Τσίπρας, δεν καταλάβαινε φυσικά τι συνέβαινε εκείνη τη χρονιά. Αλλά στα 31 χρόνια που ακολούθησαν συνυπήρξε και με τους πρωταγωνιστές (Χαρίλαος Φλωράκης, Λεωνίδας Κύρκος) και με πολλούς από τους έχοντες δεύτερους ρόλους (Αλαβάνος, Ανδρουλάκης, Δαμανάκη, Δραγασάκης, Κουβέλης, Κωνσταντόπουλος, Λαφαζάνης, Πιτσιόρλας, …). Δεν νομίζω ότι κανείς από αυτούς χρησιμοποίησε  τον πασοκικό όρο «βρώμικο 89», που τον καθιέρωσε ο Λευτέρης Παπαδόπουλος με  την αρθρογραφία του εδώ στα  Νέα  και με το ομώνυμο βιβλίο που εξέδωσε στη συνέχεια.

Προφανώς υπήρξε σκάνδαλο Κοσκωτά, προφανώς ο Μένιος Κουτσόγιωργας χρηματίστηκε για να στηρίξει τον μεγαλοαπατεώνα, προφανώς ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε ευθύνες για όσα συνέβαιναν – αλλά  προφανώς επίσης ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης οργάνωσε συνωμοσίες και χρησιμοποίησε ψευδομάρτυρες για να ενοχοποιήσει τον αντίπαλό του. Η δε θέση της Αριστεράς, ως την στιγμή που ο Κοσκωτάς δραπέτευσε με ιδιωτικό αεροπλάνο, ήταν ότι δεν υπήρχε σκάνδαλο: επρόκειτο για αντιπαράθεση εκδοτικών συγκροτημάτων. Μάλλον επειδή και τα  δύο ΚΚΕ είχαν επωφελείς δοσοληψίες με την κοσκωτική Τράπεζα Κρήτης και επεδίωκαν τη δημοσιογραφική εύνοια του συγκροτήματος που είχε  ιδρύσει ο απατεών χάρη στη στήριξη του Ανδρέα Παπανδρέου.

Αν λοιπόν ο Αλέξης Τσίπρας χρησιμοποιεί πασοκικό λεξιλόγιο, ενάντια στον πολιτικό χώρο από τον οποίο προέρχεται, ο Νίκος Φίλης εξωραΐζει για μια ακόμη φορά την Αριστερά, όταν υποστηρίζει ότι το 1989 ήταν «δύναμη κάθαρσης, όχι δύναμη συνενοχής». Μόνο στο κομμουνιστικό του φαντασιακό συνέβαινε κάτι τέτοιο, αφού τότε ο ίδιος δεν ανήκε στον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου που συγκυβερνούσε αλλά αγωνιζόταν για την «κομμουνιστική προοπτική», μαζί με τους Βούτση, Γαβρόγλου, Μανιό, Μπαλτά, Μπαλαούρα, Φλαμπουράρη … . Την εποχή ακριβώς που τα δύο ΚΚΕ κοίταζαν να δουν πώς θα ξεπλυθούν για τις  σχέσεις  τους με την Ανατολική Γερμανία, την ΕΣΣΔ, τη Ρουμανία που κατέρρεαν.

Στον Συνασπισμό πίστευαν -πρωτίστως η νεώτερη γενιά στελεχών του ΚΚΕ- ότι παραπέμποντας τον Ανδρέα Παπανδρέου θα διασπούσαν το ΠαΣοΚ και θα  είχαν κομματικό όφελος που θα τους επέτρεπε όχι μόνο να διασωθούν από την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» αλλά και να αποκτήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Σχέδια αυτοδίδακτων στραταρχών επί της αμμοδόχου που τα πήρε ο αέρας.

Το 1989 η «κάθαρση» δεν ενδιέφερε κανέναν πολιτικό σχηματισμό· αυτό που ενδιέφερε ήταν η αποκομιδή προσωπικών και κομματικών κερδών μέσω της «υπόθεσης Κοσκωτά». Όπως ακριβώς έγινε και με την υπόθεση Novartis επί ΣΥΡΙΖΑ – το κόμμα του ηθικού πλεονεκτήματος και του καθαρτήριου λόγου που μας αποκαλύπτουν διάφορες ηχογραφήσεις.