Αριστεία παντού{CR}

«Αριστος» ο θεσμός των Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων και η ενίσχυσή του – για να υιοθετήσω το πινδαρικό σχήμα που ανοίγει τον Α’ Ολυμπιόνικο. Από την άλλη πλευρά, όμως, τα 62 σχολεία αυτής της κατηγορίας αντιπροσωπεύουν ένα απειροελάχιστο ποσοστό του συνολικού αριθμού των δημόσιων σχολείων, ο οποίος υπερβαίνει τις 7.000. Διαβάζουμε ότι η κυβέρνηση προτίθεται να «γεφυρώσει» το χάσμα, προσφέροντας τη δυνατότητα στα συμβατικά σχολεία να μετατραπούν σε Πρότυπα, ύστερα από αξιολόγηση της εκπαιδευτικής μονάδας. Δύσκολο να συμβεί κάτι τέτοιο υπό τις σημερινές συνθήκες, αλλά και πάλι πόσα σχολεία θα είναι αυτά;

Υπάρχουν όμως τρόποι για να επεκταθεί η αριστεία στο σύνολο της δημόσιας εκπαίδευσης. Γιατί άραγε η αντίληψη περί αριστείας πρέπει να εφαρμόζεται μόνο στο 1% των σχολείων, όταν π.χ. η δημόσια εκπαίδευση στο σύνολό της έχει κατεπείγουσα ανάγκη από άριστους εκπαιδευτικούς; Για το τρέχον ακαδημαϊκό έτος είχε προγραμματιστεί η πρόσληψη 33.000 αναπληρωτών και ωρομίσθιων καθηγητών. Θα μπορούσαν να είχαν προσληφθεί οι καλύτεροι, με κριτήριο προσόντα όπως: ο βαθμός πτυχίου, οι μεταπτυχιακές σπουδές, το διδακτορικό, διακρίσεις και βραβεύσεις. Συνέβη όμως το ακριβώς αντίθετο: η επιλογή έγινε με βάση τα χρόνια προϋπηρεσίας και κατ’ εξοχήν τα κοινωνικά κριτήρια (πολυτεκνία, τριτεκνία, αναπηρία, σοβαρή πάθηση).

Εφόσον η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας φαίνεται να επενδύει με ζήλο στην αριστεία, είναι ευκαιρία να την εφαρμόσει σε ακόμη ευρύτερη κλίμακα, δηλαδή στην πρόσληψη του μόνιμου προσωπικού. Υψιστη υποχρέωση της πολιτείας είναι να προσλαμβάνει τους άριστους ως διδακτικό προσωπικό στη δημόσια εκπαίδευση. Αυτό μπορεί να γίνει αξιολογώντας τους πτυχιούχους των ΑΕΙ μέσω ενός «σοβαρού» και αυστηρού εθνικού διαγωνισμού. Ως «σοβαρό» θεωρώ τον διαγωνισμό όπου οι γνώσεις και η κρίση των υποψηφίων θα ελέγχονται με βάση απαιτήσεις πανεπιστημιακού επιπέδου. Διότι, δυστυχώς, στον τελευταίο – πριν από την κατάργηση του θεσμού – διαγωνισμό του ΑΣΕΠ για φιλολόγους το επίπεδο των ερωτήσεων ήταν τέτοιο, που θα μπορούσε να απαντήσει με επιτυχία ακόμη και ένας πολύ καλός απόφοιτος Λυκείου: υπόδειγμα της εξισωτικής νεοελληνικής αντίληψης στην εκπαίδευση!

Ο Μιχαήλ Πασχάλης είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης