Η διδασκαλία σε νέους μουσικούς

Το φετίχ το οποίο με φλερτάρει και το φλερτάρω πάνω από μια εικοσιπενταετία τώρα είναι η διδασκαλία, τα βήματα της μουσικής ανέλιξης ενός νέου μαθητευόμενου μπουζουκίστα. Αυτά που κανείς δεν μπορεί να νιώσει αν δεν έχει βιώσει 56 χρόνια όπως εγώ τη διδασκαλία. Το να λέγεσαι δάσκαλος μετά από μια πολύχρονη ενασχόληση με τη μουσική είναι ένας ζωτικός τίτλος τιμής. Στο ψηφιδωτό της έρευνας και της γνώσης, ο δάσκαλος είναι ο σπορέας και ο φυτουργός που μορφοποιεί σώμα, ψυχή, μυαλό.

Το άγουρο πλάσμα που παίρνω στα χέρια μου και του μεταφέρω τις γνώσεις μου, τα άγουρα χέρια, τα τρυφερά, γεμάτα άγνοια, που σμιλεύονται επάνω στις χορδές του μπουζουκιού, παίρνουν μορφή μέσα στον χρόνο.

Το κόρδωμα που νιώθω καθώς εξελίσσω έναν νέο μπουζουκίστα είναι εφάμιλλο, ίσως και μεγαλύτερο, με το κόρδωμα που ένιωσα στη ζωή μου όταν βγήκαν στο μουσικό σεργιάνι τα τραγούδια μου και έγιναν επιτυχίες.

Τα «μωρά» μας είναι ανοικτά, με τη μαγνητοταινία του μυαλού τους πεντακάθαρη να καταγράφει τα ωραία μουσικά ανησυχήματα που τους μεταφέρω. Δεν αλλάζω με όλα τα καλά του κόσμου αυτό το βλέμμα τους τη στιγμή που τους δείχνω τον «δρόμο» και δυσκολεύονται να τον κατανοήσουν. Κάποιες στιγμές δεν τον κατανοούν. Κάποιες στιγμές τεμπελιάζουν. Κάποιες στιγμές πεισμώνουν, κάποιες στιγμές απογοητεύονται, κάποιες στιγμές χαίρονται.

Ταξίδι. Ολο αυτό το κράμα συναισθημάτων είναι ένα κράμα αέναης και συνεχούς πάλης μεταξύ εκπαιδευτή και εκπαιδευομένου. Είναι ένα υπέροχο ταξίδι που δεν σμιλεύεται μόνο ο χαρακτήρας αλλά και η ίδια η διαπροσωπική σχέση.

Ακόμα και εγώ σμιλεύομαι. Κρυφά κλέβω από τους μαθητές μου. Ρουφάω τις παρθένες πρωτογενείς αντιδράσεις τους, την υγρή ψυχή τους και όταν κλείνει η πόρτα της διδασκαλίας και μένω μόνος μου, μακριά από τα μάτια τους, αισθάνομαι ότι γίνομαι καλύτερος άνθρωπος.

Την επόμενη φορά, μου έρχεται στο μάθημα έχοντας κατακτήσει με τον δικό του τρόπο τον ρυθμό και πάλλονται το κορμί του και τα πόδια του λες και θέλει να χορέψει τη ζεϊμπεκιά του ή το συρτάκι του. Οταν τα χέρια του σπέρνουν με αρτιότητα τις νότες επάνω στο τάστο του μπουζουκιού.

Δημιούργησα το 1993 τη Σχολή Λαϊκής Μουσικής Παράδοσης και όταν πήρα στα χέρια μου κάποια 10χρονα και είδα ότι μπορώ τελικά να μεταδώσω την αίσθηση της μουσικής που εκπροσωπώ ένιωσα απίστευτα ικανοποιημένος.

Είχα έναν κρυμμένο φόβο για τον λόγο για τον οποίο οι γονείς έφερναν τα παιδιά τους σε εμένα. Πίστευα αρχικά ότι με έβλεπαν σαν φίρμα και ότι αυτό τους τραβούσε. Αλλά θέλω να πιστεύω πως αυτό δεν ισχύει, καθώς οι ίδιοι οι γονείς που είναι και οι αποδέκτες των συναισθημάτων των παιδιών τους μου λένε τα καλυτέρα, ότι δηλαδή το παιδί τους είναι ενθουσιασμένο και αγάπησε τη μουσική, αρά ευθύνεται ο δάσκαλος.

Στο Ωδείο Αθηνών. Αφού πέρασα από πολλές σχολές με διδασκαλία, σεμινάρια και παρουσιάσεις, κατέληξα στο Ωδείο Αθηνών όπου διευθύνω το μεγαλύτερο τμήμα, αυτό της Λαϊκής Μουσικής Παράδοσης, είμαι υπεύθυνος επίσης για το Τμήμα Παραδοσιακής Μουσικής του Ωδείου του Κολλεγίου Αθηνών – Κολλεγίου Ψυχικού και παραδίδω και μαθήματα στη σχολή μου.

Τα έτη 2001-2002, 2002-2003 δίδαξα τα μαθήματα Μουσική Δεξιότητα και Μουσικά Σύνολα στα ΤΕΙ Ηπείρου στην Αρτα, στο Τμήμα Λαϊκής και

Παραδοσιακής Μουσικής της Σχολής Μουσικής Τεχνολογίας.

Για τα ακαδημαϊκά έτη 2005 έως 2008 ήμουν ειδικός επιστήμονας στη βαθμίδα του λέκτορα στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας στη Φλώρινα, στο Τμήμα Νηπιαγωγών. Αυτό που βιώνω ως εκπαιδευτικός είναι συγκλονιστικό γιατί…

Πρώτον, τη δεκαετία της οικονομικής κρίσης, όσα παιδιά ήρθαν ήταν συνειδητοποιημένα ότι έρχονται να γίνουν μουσικοί, άσχετα με το οικονομικό που είναι το κυριότερο για όλους.

Στη συνέχεια και στις μέρες μας, βιώνω τη ραγδαία αύξηση των μαθητών, κυρίως σε μικρά παιδιά, και αυτό μου δίνει ελπίδα και χαρά για τη συνέχεια.

Ελπίζω και εύχομαι η πολιτεία να κάνει το καθήκον της, όπως εγώ που αγωνίζομαι για την αναγνώριση του μπουζουκιού και των υπόλοιπων 27 λαϊκών οργάνων που είναι αμιγώς ελληνικά. Θα κλείσω δηλώνοντας ότι οι άλλες χώρες είναι πιο μπροστά από εμάς στο θέμα της διδασκαλίας. Το διαπίστωσα πρόσφατα όταν με κάλεσαν, τον Δεκέμβριο του 2019, από τη Μουσική Σχολή του Τεχνικού Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης ITU να κάνω ένα σεμινάριο στο οποίο παρουσίασα την οικογένεια του μπουζουκιού, το τρίχορδο, το τετράχορδο, τον τζουρά και τον μπαγλαμά, στους φοιτητές του Πανεπιστημίου.

Ο Θανάσης Πολυκανδριώτης είναι συνθέτης, σολίστας του μπουζουκιού και καθηγητής στο Ωδείο Αθηνών