Ο εχθρός είναι εντός των πυλών…

Η Ευρώπη φαίνεται ότι όχι απλά κάνει το καθήκον της, αλλά στέκεται στο πλάι της Ελλάδας με διακριτό τρόπο στη νέα οικονομική κρίση που πλήττει τη χώρα.

Αναγνωρίζει μεν ότι πρόκειται για τον «αδύναμο κρίκο», αλλά την αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο που θα αντιμετώπιζε οποιοδήποτε μέλος της. Αυτό είναι ένα από τα καλά να κινείσαι ταυτόχρονα με τους οικονομικούς κύκλους των άλλων.

Η Ευρώπη υπενθυμίζει και κάτι που αν δεν το διαβάσουμε τώρα και κυρίως εάν δεν το διαβάσουμε σωστά, θα το βρούμε μπροστά μας, με αποτέλεσμα να μείνουμε πίσω στην κούρσα της ανάκαμψης που ξεκινάει τους επόμενους μήνες.

Λέει η Κομισιόν ότι το οικονομικό πρόβλημα θα είναι μεγαλύτερο, άρα και η ανάκαμψη πιο αργή στις χώρες που στηρίζονται στον τουρισμό και σε αυτές που έχουν δυσανάλογα μεγάλο αριθμό μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Τα έχουμε και τα δύο. Επιπλέον διαθέτουμε δύο τομείς που στηρίζουν μεγάλο μέρος της απασχόλησης και εμπεριέχονται στους δείκτες ευαλωτότητας της Κομισιόν: μεγάλης κλίμακας μικρομεσαίο λιανεμπόριο και ακόμα πιο μικρές – άρα και αδύναμες – επιχειρήσεις εστίασης. Οι Ευρωπαίοι το υπονόησαν. Στην κυβέρνηση το ξέρουν. Αυτά που θα γίνουν το επόμενο διάστημα σε αυτούς του κλάδους δεν θα πλησιάζουν ούτε τις χειρότερες μέρες των μνημονίων. Στρατιές ανέργων, από τις πιο ευάλωτες κοινωνικά ομάδες, θα προστεθούν στις εκατοντάδες χιλιάδες που έχασαν κάθε ελπίδα να βρουν δουλειά ύστερα από τρία μνημόνια. Ολοι αυτοί θα δημιουργήσουν μεγάλη πίεση στα δημόσια οικονομικά, ανεξαρτήτως χρηματοδότησης από το εξωτερικό. Οι ανάγκες για επιδόματα, όχι μόνο ανεργίας αλλά κάθε είδους, θα αυξηθούν, αντίστοιχα τα φορολογικά έσοδα και τα έσοδα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης θα μειωθούν και μια νέα εποχή ελλειμμάτων μπορεί να ξεκινήσει.

Τα πράγματα δεν είναι καθόλου εύκολα ειδικά για μια οικονομία όπως η ελληνική, που μετά από τρία μνημόνια δεν πρόλαβε ούτε σημαντική ανάπτυξη να πετύχει, ούτε τους δείκτες ανεργίας και επενδύσεων να βελτιώσει σε επίπεδα αντίστοιχα των ευρωπαϊκών χωρών. Τα δισεκατομμύρια της κυρίας Φον ντερ Λάιεν μπορούν να δώσουν ανάσες, αλλά εάν περιμένει κανείς ότι από μόνα τους θα μας σώσουν από μια νέα μεγάλη περιπέτεια είναι γελασμένος. Οι αποφάσεις θα είναι δύσκολες και θα είναι ελληνικές. Αργά ή γρήγορα η κυβέρνηση θα πρέπει να συμμαζέψει και τις δαπάνες του κράτους και αν γίνει αυτό θα στραφεί μοιραία στα μεγάλα κονδύλια των πρωτογενών δαπανών. Σε αυτή την περίπτωση οι ήδη χαμηλοί μισθοί στο Δημόσιο μάλλον δεν έχει νόημα να μειωθούν περαιτέρω.

Αντίθετα, το πολιτικό προσωπικό – και η αντιπολίτευση, όχι μόνο η κυβέρνηση – πρέπει να αρχίσει να προετοιμάζει τους πολίτες ότι η πίεση στα δημόσια οικονομικά ενδεχομένως να προσγειώσει κάποιες από τις προσδοκίες που είχαν δημιουργηθεί για καλύτερες μέρες σε πληθυσμιακές ομάδες όπως οι συνταξιούχοι.

Σε αυτή την κατεύθυνση μόνο έκπληξη συνεχίζει να προκαλεί η συντήρηση από κυβερνητικής πλευράς της συζήτησης για καταβολή αναδρομικών αυξήσεων ή άλλων παροχών στους συνταξιούχους. Ακόμα και το πρόγραμμα «Μένουμε Ορθιοι ΙΙ» του ΣΥΡΙΖΑ, που σαν κόμμα φημίζεται για τις «κιμπάρικες» εξαγγελίες προς τους συνταξιούχους, αυτή τη φορά τους άφησε εκτός κειμένου. Προφανώς στο υγειονομικό κομμάτι τα πήγαμε καλά. Αλλά, όπως λέει μια παροιμία, η επιτυχία τρέφει την αυταρέσκεια και η αυταρέσκεια οδηγεί στην αποτυχία.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, συνήθως ο «εχθρός» δεν βρίσκεται εκτός των συνόρων αλλά εντός των τειχών και κατά κανόνα είναι ο κακός μας εαυτός…