Ποιοι φοβούνται τον έλεγχο των ΜΚΟ;

Αν δεν υπήρχαν οι ΜΚΟ, θα έπρεπε να τις δημιουργήσουμε. Ευτυχώς, στις ανοικτές, δημοκρατικές κοινωνικές οργανώσεις, οι Μη-Κυβερνητικές Ενώσεις Πολιτών είναι μια κατοχυρωμένη, από πολλά χρόνια, μορφή εθελοντικής προσφοράς με πάμπολλες εκφράσεις. Οπως όμως συχνά συμβαίνει, όταν ανοίγει το «πουγκί» του κρατικού χρήματος, η φιλανθρωπία και η κατά συνείδηση προσφορά μπορεί να μετατραπεί σε επικερδή δραστηριότητα, ειδικά όταν συνδυάζεται με πολιτικό όφελος. Ο έλεγχος των ΜΚΟ είναι λοιπόν απαραίτητος. Αυστηρή καταγραφή των πόρων. Συχνός απολογισμός των δαπανών. Απόσταση από κομματικές σκοπιμότητες. Υπάρχουν πολλές και πολύ σοβαρές ΜΚΟ που τηρούν από μόνες τους αυτούς τους στοιχειώδεις κανόνες. Υπάρχουν όμως πολλές άλλες που δεν τους σέβονται. Ειδικά στην περίπτωση όσων έσκυψαν πάνω στο προσφυγικό ζήτημα και ειδικότερα όσες χρηματοδοτήθηκαν από ευρωπαϊκά κονδύλια, φαίνεται πως υπάρχουν σοβαρά θέματα κακής διαχείρισης. Από την άποψη αυτή, η τήρηση μητρώου και η πιστοποίηση δραστηριοτήτων, όπως ψηφίστηκε πρόσφατα, τους, μπορούν να γίνουν βήμα προόδου, αρκεί να μη μετατραπούν σε ευκαιρία κρατικής επέμβασης.

Αλλά όταν έχει διατεθεί ποσό μεγαλύτερο του δισεκατομμυρίου ευρώ (2015 – 2018) χωρίς απολογιστικά στοιχεία, η Ελλάδα έχει την υποχρέωση να διενεργήσει αυστηρότατους ελέγχους, πριν τις Βρυξέλλες. Οταν η προηγούμενη κυβέρνηση «ξέχασε» περισσότερα από 100 εκατομμύρια, που δαπανήθηκαν καθ’ υπόδειξη κάποιων ΜΚΟ, υπάρχει λόγος να φροντίσουμε να μην ξανασυμβεί. Οταν – πάντοτε η προηγούμενη κυβέρνηση – έστειλε στους Δήμους 20.000 ψηφοφόρους, με οκτάμηνες συμβάσεις, για να κάνουν τη δουλειά των ΜΚΟ και οι 9 στους 10 «συμβασιούχους» δεν πάτησαν δεύτερη μέρα, είναι επιβεβλημένο να δούμε τι συνέβη. Είναι πράγματι δύσκολο να καταλάβει κανείς γιατί η φροντίδα ενός «ασυνόδευτου παιδιού» χρειάζεται σχεδόν 100 ευρώ την ημέρα! Από τις πρώτες αντιδράσεις ορισμένων ομάδων συμφερόντων, οργανωμένων προς ομόκεντρους κύκλους μιας κάποιας «αριστεράς», όσο και η στόχευση άρτια οργανωμένων ΜΚΟ (με την πάντοτε πρόχειρη όσο και φαιδρή πρόφαση του… Σόρος ή άλλων μεγάλων δωρητών) δείχνουν πόση λάσπη θα αντιμετωπίσουν οι ελεγκτές και όσες ΜΚΟ σέβονται τους σκοπούς τους.

Υπάρχει και μια άλλη, εν μέρει κατανοητή, διάσταση στις ανησυχίες που ξεσήκωσε η αναγγελία των ελέγχων, όταν μάλιστα η πρώτη «εμπιστευτική έκθεση» μόλις που έχει φτάσει στο γραφείο των εντεταλμένων κρατικών αρχών. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι σε πολλές ΜΚΟ, που δραστηριοποιήθηκαν, ειδικότερα μετά το 2016, με το προσφυγικό ζήτημα, έχουν κάνει συγκεκριμένες καταγγελίες. Επειδή λοιπόν πρέπει να συνεχίσουμε να εμπιστευόμαστε τις ενώσεις των συνανθρώπων μας που θέλουν να συνεχίσουν να προσφέρουν (πολύ συχνά σε δύσκολα θέματα υγείας, προστασίας μειονοτήτων αλλά και εθνικών στοχεύσεων)· επειδή δεν υπάρχει κανένα «ηθικό πλεονέκτημα» λόγω πολιτικής συγγένειας, ειδικά έναντι των «αστών και των φιλελευθέρων πλουσίων»· επειδή, τέλος, πιστεύουμε ότι τα κίνητρα για περισσότερα έργα αγαθά πρέπει να γίνουν ακόμη περισσότερα, όπως το έδειξαν οι προσφορές στον πόλεμο με τον κορωνοϊό, η αναδιοργάνωση του τοπίου των μη-κυβερνητικών πρωτοβουλιών θα καταδείξει πως οι άνθρωποι καλών προθέσεων μπορούν να συνεχίσουν να στηρίζουν την ανοικτή κοινωνία στην οποία επιλέγουμε να ζούμε και να προοδεύουμε.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής ΝΔ