Προβλέψεις

Για να είμαι ειλικρινής, κανείς δεν περίμενε την Κομισιόν για να αντιληφθεί ότι οι οικονομικές επιπτώσεις του κορωνοϊού είναι βαριές.

Λίγο ή πολύ, το είχαμε προεξοφλήσει.

Κι ούτε μας εξέπληξε η πρόβλεψη ότι η Ελλάδα μπορεί να πληγεί κάπως περισσότερο λόγω της πτώσης του τουρισμού.

Ούτως  Ή άλλως, η ύφεση προβλέπεται να σαρώσει ολόκληρη την ευρωζώνη και οι αποκλίσεις είναι επί της ουσίας μικρές – 9,7% η Ελλάδα, 9,5% η Ιταλία, 9,4% η Ισπανία, 8,2% η Γαλλία, ακόμη κι η Γερμανία με την Ολλανδία θα κινηθούν στο 6,5%-6,8%…

Να κρατήσουμε απλώς ότι προκειται για προβλέψεις. Μπορεί να πάμε καλύτερα αν αναθερμανθεί χωρίς παρατράγουδα και καθυστερήσεις η οικονομία. Ή χειρότερα αν το φθινόπωρο προκύψει δεύτερο κύμα κορωνοϊού.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι πια τι θα συμβεί. Αυτό πάνω-κάτω το ξέρουμε.

Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσει η ευρωζώνη σε αυτό που θα συμβεί. Κι αυτό δεν το ξέρουμε.

Οτι θα πληγεί ο τουρισμός δεν αποτελεί μυστικό. Ποιος θα ξεκινήσει να κάνει διακοπές μακριά από το σπίτι του; Με ποιες προδιαγραφές υγιεινής; Με ποια αεροπλάνα, σε ποιες θάλασσες και ποιες παραλίες; Με ποιους δίπλα του ή απέναντί του;

Υπάρχει κανείς που πιστεύει ότι ο ταλαιπωρημένος, φοβισμένος και πιεσμένος Ευρωπαίος του Μαΐου θα αρχίσει ξαφνικά μέσα στον Ιούλιο να ψάχνει ξαπλώστρα στην Ψαρρού;

Εκείνο όμως που αποτελεί ακόμη μυστικό είναι τι θα κάνουν οι χώρες της ευρωζώνης. Οχι για να θεραπεύσουν ειδικά το πλήγμα στον τουρισμό, αλλά για να ανορθώσουν τις οικονομίες και τις κοινωνίες τους.

Κακά τα ψέματα, αυτή η αβεβαιότητα δεν προκύπτει τυχαία, ούτε αδικαιολόγητα. Προκύπτει από την έλλειψη κοινής απάντησης στο πρόβλημα και η έλλειψη κοινής απάντησης από τις διαφορές στην εκτίμηση όχι της ζημιάς, αλλά της ίδιας της κατάστασης.

Οταν το γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο αμφισβητεί απροκάλυπτα την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και κυρίως το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων, τότε περνάει σε τραγικά δεύτερη μοίρα πόσοι γερμανοί τουρίστες θα έλθουν στην Κρήτη.

Διότι σε τελευταία ανάλυση αυτό που εκπλήσσει δεν είναι πλέον ότι η Ευρώπη πηγαίνει από κρίση σε κρίση. Χρέος, Προσφυγικό, αποχώρηση Ηνωμένου Βασιλείου, τώρα κορωνοϊός…

Αλλά ότι πηγαίνοντας από κρίση σε κρίση εμφανίζει τις ίδιες αδυναμίες, τις ίδιες ολιγωρίες, τις ίδιες δυσκαμψίες, τις ίδιες ανικανότητες.

Για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω πώς θα τελειώσει το έργο. Πασχίζω χρόνια τώρα να είμαι αισιόδοξος. Αλλά βρίσκω όλο και πιο δύσκολο να μην είμαι απαισιόδοξος.