Η αλυσίδα

Μια έρευνα «ειδικών» για το μέλλον μετά τον κορωνοϊό όπου κάποιος γράφει ότι η θεμελιώδης πολιτική απόφαση της εποχής μας, την οποία οι «ψευδοδημοκρατίες» μας δυστυχώς αποφεύγουν, είναι αν η ζομποποίηση των τραπεζών και των επιχειρήσεων θα καταβροχθίσει την υπόλοιπη οικονομία ή θα γίνει μαζική αναδιάρθρωση του δημοσίου και ιδιωτικού χρέους, θα έπρεπε κανείς κανονικά να την προσπεράσει. Ιδιαίτερα μάλιστα αν το συγκεκριμένο σχόλιο υπογράφεται από τον άνθρωπο που ως υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας κόντεψε πριν από μία πενταετία να μας οδηγήσει στη χρεοκοπία.

Η αλήθεια είναι όμως ότι αυτή η έρευνα της «El Pais» περιλαμβάνει πολύ ενδιαφέροντα σχόλια. Ο γερμανός φιλόσοφος Χάρτμουτ Ρόζα, για παράδειγμα, επισημαίνει ότι ο κορωνοϊός «νομιμοποιεί» μια ήδη υπάρχουσα τάση στις σημερινές κοινωνίες υψηλής ταχύτητας να θεωρούμε τους ηλικιωμένους μουσειακό είδος και να τους φορτώνουμε σε οίκους ευγηρίας, αποκόπτοντάς τους από την κοινωνική ζωή. Η κοινωνική και χρονική απόσταση μετατρέπεται έτσι σε σωματική απόσταση, η περιθωριοποίηση οξύνεται, η αποξένωση αυξάνεται.

Η ρήξη όμως των δεσμών με το παρελθόν οδηγεί αναπόφευκτα στη ρήξη τους και με το μέλλον, τονίζει ο αρθρογράφος, που διευθύνει το Κέντρο Προχωρημένων Πολιτιστικών και Κοινωνικών Μελετών Μαξ Βέμπερ. Οπως οι νέοι στις διαδηλώσεις των «Παρασκευών για το Μέλλον», έτσι και η σημερινή κρίση αναδεικνύει τον κίνδυνο να σπάσει η αλυσίδα που ξεκινά από τη ζωή και την προσπάθεια των προηγούμενων γενεών, διασχίζει την ύπαρξή μας και κατευθύνεται προς το μέλλον. Το είδαμε στο οικολογικό μέτωπο, το βλέπουμε σήμερα πιο καθαρά από ποτέ και στο προσωπικό πεδίο.

Αυτή η ρήξη έχει τραγικές συνέπειες τις τελευταίες εβδομάδες σε όλη την Ευρώπη, ανεξαρτήτως της κουλτούρας που επικρατεί και της προσέγγισης που ακολουθήθηκε. Από τους 2.679 ανθρώπους που έχουν χάσει τη ζωή τους από τον ιό στη Σουηδία, τουλάχιστον το ένα τρίτο έμενε σε οίκους ευγηρίας. Κι από τους 25.264 καταγεγραμμένους νεκρούς στην Ισπανία, τουλάχιστον 16.000 φιλοξενούνταν σε γηροκομεία. Για τη σφαγή αυτή, μάλιστα, έχουν διαταχθεί στη χώρα αυτή 110 προκαταρκτικές εξετάσεις.

Η Ελλάδα ξεχωρίζει και σε αυτόν τον τομέα. Για λόγους που έχουν επαρκώς αναλυθεί, και παρά τις ανησυχίες που εκφράστηκαν προ ημερών για δύο κλινικές στην πρωτεύουσα, τα χειρότερα φαίνεται να έχουν αποτραπεί. Κρίθηκε επίσης, ευτυχώς, ότι δεν πρέπει να ληφθούν για τη φάση 2 καταναγκαστικά μέτρα που θα επιβάλλουν διακρίσεις με βάση την ηλικία. Οι απόμαχοι της ζωής είναι ευάλωτοι και χρήζουν προστασίας, αυτό όμως δεν πρέπει να οδηγήσει ούτε στον στιγματισμό τους ούτε στην απομόνωσή τους.

Οπως γράφει και ο Χάρτμουτ Ρόζα, η πρόκληση είναι να αποκατασταθεί η επαφή μεταξύ των γενεών ακριβώς σε μια περίοδο που επιβάλλεται φυσική απόσταση. Να ξαναβρούμε τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας ακριβώς όταν δεν μπορούμε να τους αγκαλιάσουμε.