Το νέο παλιό

Ενας Τσίπρας ήρθε απόψε απ’ τα παλιά… Οπως φάνηκε στην κοινοβουλευτική συζήτηση της Πέμπτης, ο πιεζόμενος πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε, τελικά, τον δρόμο της όξυνσης, την εύκολη δηλαδή στρατηγική που θα ποντάρει στην αβεβαιότητα και στον φόβο μπροστά στην επόμενη φάση της πανδημίας και στην οικονομική ύφεση. Εύλογο. Πόσο να κρατήσει η θεσμική μεταμόρφωση ενός προσώπου που σε όλη του την πολιτική ζωή επένδυσε στη σύγκρουση; Πώς να ισορροπήσει ένας επίδοξος σοσιαλδημοκράτης σε ένα κόμμα που πιέζει για ριζοσπαστική δράση;

Τι είδους ριζοσπαστική δράση, όμως, μπορεί να παραχθεί σε μια περίοδο κατά την οποία η αντιπολίτευση δεν επηρέασε στο ελάχιστο την πολιτική ατζέντα; Τα πεδία αντιπαράθεσης αναζητούνται. Αλλά, ήδη, ενόψει της νέας φάσης μετά την κατάργηση της καραντίνας, ξαναπροσδιορίζονται με τις παλιές, τις δοκιμασμένες τεχνικές. «Ολα έχουν κωδικοποιηθεί, ταξινομηθεί, αποδελτιωθεί»: αμφισβήτηση των κυβερνητικών στρατηγικών και της επεξεργασίας των ειδικών στην αντιμετώπιση της ασθένειας, προβολή των συνεπειών ενός δυστοπικού μέλλοντος στο σήμερα προκειμένου να χτιστεί η εικόνα μιας συνολικής κυβερνητικής αποτυχίας, πλειοδοσία σε παροχές στο όνομα «του λαού», βολική πλειοδοσία σε κοινωνικές ομάδες που αισθάνονται ριγμένες (π.χ. καλλιτέχνες), ηθικολογική σύγκρουση με τους ήδη γνωστούς εχθρούς: τον «νεοφιλελευθερισμό» και τον «ορμπανισμό» (ως γνωστόν, ό,τι δεν είναι του ΣΥΡΙΖΑ είναι ή ακροδεξιό ή νεοφιλελεύθερο), τον Τύπο και την ευνοιοκρατία: το κυνήγι σκανδάλων, ή μάλλον η σκανδαλολογία, είναι συστατικό αυτού του τύπου της αντιπαράθεσης, σαν να μην έμαθε τίποτα ο χώρος από την παταγώδη αποτυχία της σκανδαλολογίας μιας ολόκληρης δεκαετίας που κατέληξε στο φιάσκο της υπόθεσης Novartis, η διερεύνηση του οποίου από την προανακριτική επιτροπή της Βουλής θυμίζει εμφατικά τα έργα και τις ημέρες μιας καθεστωτικής αντίληψης που έπαιζε κλωτσοσκούφι με τους θεσμούς.

Κάπως έτσι αναδιατάχθηκε το νέο παλιό, με τον Τσίπρα να επαναλαμβάνει τον προχθεσινό εαυτό του: τον αρχηγό που διαμαρτύρεται και φωνάζει. Σε αυτόν τον ρόλο, κατηγόρησε τον αντίπαλό του για έλλειψη σχεδίου και μετρήσεων. Επικαλούμενος τις δυσμενείς προβλέψεις για τεράστια ύφεση του ΔΝΤ, επέκρινε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι βασίζει τη ρητορική του στη σχετικώς αισιόδοξη πρόβλεψη της Τράπεζας της Ελλάδος, κατηγορώντας τον επιπλέον ότι δεν διαθέτει επεξεργασίες για τους οικονομικούς δείκτες. Ο άνθρωπος που έγινε πρωθυπουργός ποντάροντας στην «αυταπάτη» (όπως ο ίδιος παραδέχτηκε αργότερα) ότι θα καταργήσει το Μνημόνιο με έναν νόμο και ένα άρθρο, επιμένοντας μάλιστα ότι έχει κοστολογήσει τις επιπτώσεις εκείνης της επιλογής του, κατηγορεί σήμερα τον αντίπαλό του ότι δεν έχει αριθμούς στη δίνη μιας πανδημίας που προκαλεί παγκόσμια κρίση χωρίς ορατό το τέλος της. Τσιμπολογώντας μάλιστα από τους θεωρητικούς της «κατάστασης εξαίρεσης», απηύθυνε στον Μητσοτάκη και την κατηγορία της εγκατάστασης εκ μέρους του «ενός αυταρχικού συστήματος εξουσίας», την «ελληνική εκδοχή του ορμπανισμού». Ο άνθρωπος που έχει λατρέψει πραγματικούς αυταρχισμούς (πιο πρόσφατοι, του Κάστρο και του Μαδούρο) κατηγορεί την πολιτική των ήπιων μέτρων έκτακτης ανάγκης, την οποία και ο ίδιος είχε στηρίξει στην προηγούμενη φάση.

Ενα ακόμα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της νέας περιόδου: η αμφισβήτηση του ιατρικού επιτελείου βάσει των οδηγιών του οποίου κινείται η κυβέρνηση. Στους ειδικούς επανανακαλύφθηκε η μισητή ελίτ του λαϊκιστικού μοντέλου που ξαναζεστάθηκε. Αδιόρθωτοι.