Unorthodox

Είδα, πριν από λίγες μέρες, τη φωτογραφία να «περνά» στην οθόνη του υπολογιστή και του κινητού. Την προσπέρασα. Μου φάνηκε παλιά, στιγμιότυπο αρχείου. Αλλά την ξαναείδα. Ξανά και ξανά. Τελικά, ολοκαίνουργια ήταν. Οι άνθρωποι φοράνε μάσκες. Και προσποιούνται ότι κρατάνε μεταξύ τους την απόσταση των δύο μέτρων. Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα. (Η «αστυνομία της μεζούρας» άλλωστε επιστρατεύεται κατά το δοκούν.) Η προσοχή επικεντρώνεται στο πανό που κρατάνε. «Δεν θα περάσει η αξιολόγηση» γράφει. Και από κάτω «Α’ Σύλλογος Αθηνών Εκπαιδευτικών Π.Ε.». Είναι από το συλλαλητήριο διαμαρτυρίας για το εκπαιδευτικό νομοσχέδιο που έγινε την περασμένη Παρασκευή μπροστά στη Βουλή.

Μέχρι και πριν από δύο μήνες, ίσως και λιγότερο, αυτή η φωτογραφία θα φαινόταν απλώς ξεπερασμένη ή γραφική. Στον εξαιρετικά συμπυκνωμένο χρόνο όμως που μεσολάβησε από τότε, η γραφικότητα γίνεται θλίψη. Σαν να βλέπεις ένα τσούρμο αγκομαχούντων να τρέχει πίσω από μια υπερταχεία. Μια κλειστή κοινότητα που απαγορεύει στα μέλη της να συντονιστούν με τον σύγχρονο πολιτισμό. Εχει κάτι από Unorthdox. Βέβαια, όλο αυτό μπορεί εύκολα να το κάνεις τράμπα και να σου φανεί απόλυτα κωμικό. Κάτι σαν «Ο κυρ Γιώργης εκπαιδεύεται». Ελα μου όμως που δεν εκπαιδεύεται.

Σαν να μην πέρασε μια μέρα

Πρώτα απ’ όλα τι σημαίνει αυτό το «δεν θα περάσει»; Πώς δεν θα περάσει δηλαδή αφού η κυβέρνηση έχει την πλειοψηφία στη Βουλή; Τι θα κάνουν οι εκπαιδευτικοί που αρνούνται την αξιολόγηση; Επανάσταση; Ντου στο Κοινοβούλιο; Τι; Ναι, ξέρω. Παραλλαγή του «Δεν θα περάσει ο φασισμός». Μόνο που, στην προκειμένη περίπτωση, είναι η άρνηση της αξιολόγησης που ενέχει μια μορφή ολοκληρωτισμού και ισοπέδωσης. Που δεν επιτρέπει την ατομική διάκριση, την ανάδειξη ικανοτήτων. Που αντιμετωπίζει έναν επαγγελματικό κλάδο ως τσούρμο, ως αγέλη.

Πέρα από αυτό όμως τις τελευταίες εβδομάδες έχουν συντελεστεί οβιδιακοί μετασχηματισμοί. Η έννοια της προσπάθειας έχει υπερβεί τα όριά της. Κι αυτό καταγράφεται από το ζητούμενο της ατομικής ευθύνης έως τη συλλογική υπέρβαση αυτών που θεωρούσαμε δεδομένα. Η νέα κανονικότητα θα είναι σίγουρα προβληματική, αλλά μπορεί να γίνει μαύρη τρύπα αν δεν προσπαθήσουμε, ο καθένας όπως μπορεί. Η αξιολόγηση για όλους και για όλα δεν θα γίνεται πλέον από κάποια επιτροπή, αλλά από την ίδια την πραγματικότητα. Ετσι, οι εκπαιδευτικοί με το πανό, άνθρωποι δηλαδή που η αποστολή τους είναι να διδάσκουν, αλλά και να αξιολογούν μαθητές, μοιάζουν περισσότερο από ποτέ με απολιθώματα του παρελθόντος.

Το θράσος και η απελπισία

Οι εκπαιδευτικοί που διαδηλώνουν ότι δεν θα περάσει η αξιολόγηση, ο υποψήφιος βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ που αναφέρεται σε κάποιον που «παριστάνει» τον πρωθυπουργό, ο Σταμάτης Κραουνάκης που αποκαλεί το Μαξίμου «λημέρι», δείχνει ότι δέκα, σχεδόν, μήνες μετά τις εκλογές υπάρχουν ακόμη κάποιοι που δεν έχουν συμβιβαστεί με το αποτέλεσμα. Αυτό εκδηλώνεται ως θράσος. Η ψυχολογία και η δραματουργία πάντως λένε πως, σε πολλές, ίσως και στις περισσότερες περιπτώσεις, πηγή του θράσους είναι η τυφλή απελπισία. Να θέλεις να κάνεις τον μάγκα και, τελικά, να προκαλείς θλίψη.