Τα αγκάθια στον δρόμο για το Ευρωταμείο

Η χρηματοδότηση «με δάνεια ή με κονδύλια», το μέγεθος των «τρισεκατομμυρίων» και το ποσοστό συμμετοχής του κάθε μέλους στο «ενιαίο οικονομικό σωσίβιο» είναι τα τρία μεγάλα αγκάθια που έχουν στρωθεί στον δρόμο προς την ίδρυση του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης μετά την πανδημία.

Η πολιτική απόφαση για τη δημιουργία ενός κουμπαρά ειδικού σκοπού ελήφθη στη Σύνοδο Κορυφής, το βάρος μετατίθεται ωστόσο στην Κομισιόν, η οποία εκ νέου καλείται να βρει τη χρυσή τομή στο εκρηκτικό μείγμα επιχορηγήσεων – δανείων. Χωρίς εκπλήξεις φυσικά οι διαφωνίες μεταξύ Βορρά και Νότου: η μία πλευρά στηρίζει τη «βοήθεια με δανεικά» και επ’ ουδενί αγύριστα, ενώ ο Νότος επιμένει να πέσει το βάρος στις επιχορηγήσεις, που σημαίνει χρηματοδοτήσεις «μη επιστρεπτέες». Παρά τις διαφωνίες, αποτελεί κοινή παραδοχή πως το «εργαλείο» που μπορεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση της κρίσης είναι ο προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ο οποίος θα πρέπει να συνδέεται άρρηκτα με το Ταμείο Ανάκαμψης. Ετσι, η Κομισιόν θα μπορέσει να αντλήσει κεφάλαια, τα οποία στη συνέχεια θα διοχετεύσει στις χώρες – μέλη που θα έχουν ανάγκη. Πάντως, πηγές μεταφέρουν πως ο κεντρικός άξονας των επικείμενων συζητήσεων εστιάζει στο ότι το Ταμείο θα χρηματοδοτεί τα κράτη – μέλη, τόσο με δάνεια όσο και με κονδύλια, σε ποσοστό που θα αποφασιστεί, αλλά τείνει να είναι ισομερές.

Είναι σαφές πως πολλά σημεία της συμφωνίας παραμένουν αδιευκρίνιστα, όπως και ο παράγοντας «χρόνος», αφού η Επιτροπή έχει στόχο να καταθέσει την πρότασή της το δεύτερο ή το τρίτο δεκαήμερο του Μαΐου για να οδεύσει εκ νέου σε Σύνοδο Κορυφής. Παράλληλα, το μέγεθος του Ταμείου βρίσκεται υπό εξέταση, με την πρόταση της Ιταλίας να αναφέρει πάνω από 1,5 τρισ. ευρώ. Ανοιχτό παραμένει, επίσης, το ποσοστό εισφοράς του κάθε κράτους – μέλους στο εν λόγω Ταμείο, με διάσταση απόψεων μεταξύ των τεσσάρων χωρών του Βορρά (Αυστρία, Δανία, Σουηδία και Ολλανδία) και του Νότου (Ιταλία, Γαλλία κ.λπ.).

Στόχος είναι το ολοκληρωμένο πακέτο μέτρων να είναι έτοιμο προς ενεργοποίηση τον Ιούνιο, με το επόμενο ορόσημο να θεωρείται το δεύτερο ή το τρίτο δεκαήμερο του Μαΐου, οπότε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να παρουσιάσει τους βασικούς άξονες συγκρότησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο οδικός άξονας υλοποίησης προβλέπει τεχνική προετοιμασία της πρότασης από την Κομισιόν, παρακολούθηση από το Eurogroup, δηλαδή τους υπουργούς Οικονομικών, και νέα Σύνοδο των 27 για τις τελικές αποφάσεις, ειδικά όσες αφορούν το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.