Κρατικές ενισχύσεις χωρίς ταμπού και προκαταλήψεις

^«Θα χρειαστεί πολύς καιρός για να λειτουργήσουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις χωρίς κρατική ενίσχυση» υποστηρίζει η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μαργκρέτε Βεστάγκερ, η οποία προειδοποιεί ότι καθώς ΕΕ και ευρωζώνη βρίσκονται μπροστά σε μια πρωτόγνωρη, μακράς διάρκειας οικονομική κρίση, θα πρέπει να συζητηθεί «κάθε ιδέα χρηματοδότησης» της ανάκαμψης χωρίς «ταμπού και προκαταλήψεις», χωρίς το πλαίσιο των θέσεων που υιοθετήθηκαν στη χρηματοπιστωτική κρίση. Μάλιστα, η αξιωματούχος της Κομισιόν σε συνέντευξη που παραχώρησε σε ομάδα δημοσιογράφων με έδρα τις Βρυξέλλες, μεταξύ των οποίων ήταν «ΤΑ ΝΕΑ», δεν έκρυψε την ανησυχία της ότι στην αντίθετη περίπτωση μπορεί να βρεθούμε ενώπιον μιας κρίσης χρέους σε Ιταλία και Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, απαντώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ» για τη ρήξη μεταξύ ευρωπαϊκού Βορρά και Νότου έναντι του πακέτου μέτρων που χρειάζονται για την αντιμετώπιση της κρίσης του κορωνοϊού, αλλά και για το αν ανησυχεί ότι μπορεί Ιταλία και Ελλάδα να αντιμετωπίσουν μια κρίση χρέους, η αντιπρόεδρος της Επιτροπής ήταν κατηγορηματική: «Ανησυχώ βαθιά, πράγματι, διότι πρόκειται για εντελώς διαφορετική κατάσταση από αυτές που έχουμε ζήσει ως τώρα». Υπογραμμίζοντας δε ότι οι θέσεις της προηγούμενης κρίσης δεν έχουν νόημα σήμερα τόνισε ότι «πρέπει να δώσουμε ο ένας στον άλλον αμνηστία για τις θέσεις που υιοθετήθηκαν στη χρηματοπιστωτική κρίση. Διότι η τωρινή κρίση δεν έχει να κάνει με ηθικό κίνδυνο ή με την ανάληψη κινδύνου. Σήμερα η κρίση έχει προκληθεί από έναν ιό και μας χτύπησε όλους». Συνεχίζοντας, η ευρωπαία αξιωματούχος εκτίμησε ότι ήδη υπάρχει καθυστέρηση στη λήψη κρίσιμων αποφάσεων, τονίζοντας ότι «είναι σημαντικό να έχουμε μια συζήτηση χωρίς ταμπού και προκαταλήψεις στις θέσεις μας για να χρηματοδοτήσουμε την ανάκαμψη της οικονομίας για να έχουν όλοι την ευκαιρία να ξανασταθούν στα πόδια τους». «Θα χρειαστεί πολύς καιρός μέχρι να επανέλθουμε, αλλά είναι σημαντικό να μην αφήσουμε τη συζήτηση γύρω από τα διαφορετικά εργαλεία να μας διαχωρίσουν» είπε, προειδοποιώντας ότι στην αντίθετη περίπτωση «η έξοδος θα είναι πολύ πιο μακρά και οι κοινωνικές συνέπειες πολύ σοβαρότερες».

Παρότι απέφυγε να ταχθεί άμεσα υπέρ λύσεων, όπως της αμοιβαιοποίησης των χρεών, στην οποία αντιτίθενται ορισμένες βόρειες χώρες και κυρίως η Γερμανία και η Ολλανδία, οι δηλώσεις της «έδειξαν» τόσο προς την κατεύθυνση αυτή αλλά και προς την ανάγκη εξεύρεσης ακόμη περισσότερων νέων λύσεων. «Πρέπει να συζητήσουμε κάθε ιδέα για το πώς μπορούμε να χρηματοδοτήσουμε την οικονομική ανάκαμψη με αλληλεγγύη» είπε, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη θα πρέπει να εξετάσει «πολλές ιδέες», καθώς το πρόβλημα «δεν λύνεται με μόνο μία ιδέα». «Η κατάσταση είναι πρωτόγνωρη, δεν έχουμε δει ακόμη όλα τα προβλήματα και δεν τα γνωρίζουμε. Θα πρέπει ίσως να βρούμε νέα εργαλεία, τα οποία δεν έχουμε ακόμη βρει ή συζητήσει. Η συζήτηση δεν έχει τελειώσει, αφού δεν έχουμε ούτε καν ξεκινήσει την έξοδο από την κρίση» δήλωσε κατηγορηματικά. Συντασσόμενη, μάλιστα, εμμέσως με ορισμένους ευρωπαίους ηγέτες που έχουν προειδοποιήσει για το ενδεχόμενο ακόμη και διάσπασης της ΕΕ, η δανή αντιπρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε: «Εχουμε μπροστά μας ένα σημαντικό πρόβλημα, αλλά και για την Ενωση, αν δεν βρούμε λύσεις».

Οσον αφορά τον αντίκτυπο της κρίσης στην πραγματική οικονομία και στις επιχειρήσεις η Βεστάγκερ, η οποία είναι υπεύθυνη για τον ανταγωνισμό και επιμελήθηκε ένα από τα πρώτα μέτρα που έλαβε η Κομισιόν έναντι της κρίσης, αυτό της χαλάρωσης των κανόνων περί κρατικών ενισχύσεων, δήλωσε ότι «θα χρειαστεί πολύς καιρός για να λειτουργήσουν οι επιχειρήσεις χωρίς κρατική ενίσχυση, καθώς η ανάκαμψη θα χρειαστεί μια μακρά περίοδο». Το πρώτο ελληνικό καθεστώς ενισχύσεων, ύψους 2 δισ. ευρώ, εγκρίθηκε μόλις πρόσφατα και αφορά τη χορήγηση εγγυήσεων δανείων σε επιχειρήσεις για κεφάλαια κίνησης. Οπως επεξηγεί η Βεστάγκερ, πέρα από τη χορήγηση εγγυήσεων δανείων, η έτερη γραμμή που έχει «ανοίξει» η Επιτροπή στο πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων είναι της αποζημίωσης επιχειρήσεων για απώλειες εξαιτίας της κρίσης του κορωνοϊού. «Αν μία εταιρεία είχε προβλήματα πριν από την κρίση του κορωνοϊού δεν μπορεί να περιληφθεί στο νέο πλαίσιο, αλλά αν υπάρχουν απώλειες ή προβλέψεις για απώλειες εξαιτίας του κορωνοϊού τότε μπορεί» ξεκαθάρισε η αρμόδια αντιπρόεδρος, προσθέτοντας ότι η Κομισιόν αναμένει ότι θα δεχτεί ακόμη αρκετά τέτοια αιτήματα από τις εθνικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων αιτημάτων για στήριξη αερογραμμών, αλλά και μεγάλων επιχειρήσεων.

Οσον αφορά τον ανασχεδιασμό του νέου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ προκειμένου να αποτελέσει το «σχέδιο Μάρσαλ» της ΕΕ, το ύψος των κονδυλίων του – άλλο ένα θέμα που δίχασε πάλι πρόσφατα ευρωπαϊκό Βορρά και Νότο – η Βεστάγκερ δήλωσε ότι «αν υπάρξουν περισσότερες πηγές, τότε θα είναι ένας τρόπος για να επιδείξουμε την αλληλεγγύη μας προς τις χώρες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη». Αφησε δε να εννοηθεί ότι το ύψος της νέας πρότασης μπορεί να είναι υψηλότερο.