Υπερβολές

Τις τελευταίες ημέρες δημοσιεύτηκαν σε ιταλικά μέσα ενημέρωσης δύο εκ διαμέτρου αντίθετες εκτιμήσεις για το μέλλον του γραπτού Τύπου. Ο Μάρκο Μπαρτάτσι, που έχει δουλέψει για 30 χρόνια σε διάφορα μέσα, θεωρεί ότι ο κορωνοϊός φέρνει το τέλος του χαρτιού. Ετσι κι αλλιώς οι κάτω των 30 δεν διαβάζουν εφημερίδες και στην ψηφιακή εποχή δεν έχει νόημα η παράθεση ειδήσεων της προηγούμενης ημέρας. Ηρθαν ο εγκλεισμός, η πτώση της διαφήμισης και η οικονομική κρίση για να ολοκληρώσουν το κακό.

Ο εξίσου έμπειρος Ρικάρντο Λούνα, αντιθέτως, παρατηρεί ότι στις άδειες πόλεις οι πολίτες εξακολουθούν να αγοράζουν εφημερίδες και υποστηρίζει ότι η πανδημία επαναφέρει στο επίκεντρο την καλή δημοσιογραφία, αυτό το είδος δηλαδή που δίνει ένα νόημα στα γεγονότα ακόμη κι όταν τα γεγονότα αυτά δείχνουν να μην έχουν κανένα νόημα. Αν σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, γράφει, η επόμενη ημέρα θα είναι καλύτερη από πριν.

Είναι φανερό ότι εμείς σε αυτήν εδώ την εφημερίδα, όπως και οι συνάδελφοί μας που μάχονται σε άλλα χαρακώματα, τασσόμαστε με τη δεύτερη άποψη. Οπως θα έλεγε και ο Μαρκ Τουέιν, θεωρούμε τις φήμες περί του θανάτου μας κάπως υπερβολικές. Δεν παραγνωρίζουμε βέβαια τη μεταμόρφωση του τοπίου, που έχει άλλωστε ξεκινήσει εδώ και πολλά χρόνια, πριν κι από τη χρηματοπιστωτική κρίση. Ούτε έχουμε ψευδαισθήσεις: το προνομιακό μέσο για την παρακολούθηση της επικαιρότητας δεν είναι η εφημερίδα, αλλά το κινητό. Το ένα όμως δεν αποκλείει το άλλο. Αντίθετα, κάνουν καλή παρέα. Οπως κάνουν καλή παρέα και η τηλεόραση με τον κινηματογράφο: η πρόβλεψη των αδελφών Λιμιέρ ότι ο τελευταίος είναι μια εφεύρεση χωρίς μέλλον αποδείχθηκε κι αυτή υπερβολική.

Η πανδημία έχει αλλάξει τον τρόπο που δουλεύουμε. Οι συσκέψεις δεν γίνονται δια ζώσης, οι συνεντεύξεις δίνονται τηλεφωνικά ή γραπτά, τα ρεπορτάζ είναι πιο δύσκολα, η δουλειά είναι πιο μοναχική – και σχεδόν μονοθεματική. Το προϊόν όμως, νομίζουμε, δεν υπολείπεται σε ποιότητα σε σχέση με το παρελθόν. Μπορεί να διαφωνείτε με ένα πρωτοσέλιδο, με μια άποψη ή με τη γωνία από την οποία καλύπτεται ένα θέμα. Ξέρετε όμως ότι εδώ δεν θα βρείτε fake news. Οπως ξέρετε ότι η εφημερίδα δεν είναι ένα κλειστό μαγαζί, αλλά ένας χώρος επικοινωνίας, μια ανοιχτή κοινότητα. Χώρια που στη σελίδα 3 μαθαίνετε καθημερινά αυτόν τον καιρό και πληροφορίες για τους ανθρώπους πίσω από τις σελίδες…

Το 2007, o Aρθουρ Σουλτσμπέργκερ τζούνιορ είχε εκφράσει τις αμφιβολίες του για το αν η εφημερίδα του θα κρεμόταν ακόμη στα περίπτερα πέντε χρόνια αργότερα. Αντίθετα όμως με τον Μαρκ Τουέιν, που κάποια στιγμή υπέκυψε στο μοιραίο, οι New York Times είναι ακόμη ζωντανοί και δυνατοί, τόσο σε ηλεκτρονική όσο και σε χάρτινη μορφή. Σε μια τέτοια συνέχεια ευελπιστούμε κι εμείς.