Πίστη a la carte

Υπάρχει πίστη à la carte; Γίνεται να πιστεύεις στον Θεό λιγότερο ή περισσότερο, ανάλογα με τις συνθήκες; Ζητώντας από την Εκκλησία εξορθολογισμό είναι σαν να ξεχνάμε τι σημαίνει πίστη. Μας το υπενθύμισε με την ανακοίνωσή του το Οικουμενικό Πατριαρχείο: «η πίστη στον Θεό, ως υπέρβαση και όχι ως κατάργηση της ανθρώπινης λογικής ενισχύει τον πνευματικό αγώνα του Χριστιανού». Σύμφωνα με την Ιερά Σύνοδο η θεία μετάληψη συνιστά «έμπρακτη κατάφαση αυτοπαράδοσης στον ζώντα Θεό και τρανή φανέρωση αγάπης». Ενδιαφέρουσα λέξη: αυτοπαράδοση. Σε άλλη γλώσσα, πολιτικής ευθύνης και συμπαράστασης, η Μέρκελ δήλωσε ότι η πανδημία του κορωνοϊού είναι «δοκιμασία για την αλληλεγγύη, την κοινή λογική και το ενδιαφέρον του ενός στον άλλον». Δυο διαφορετικοί ορισμοί της αγάπης για τον εαυτό και τον πλησίον.

Ζητάμε από την Εκκλησία να αλλάξει τους ορισμούς της, τη γλώσσα, την πίστη της και να συνταχτεί με τη λογική, ενώ όπως μας θύμισε πιστεύει και στην υπέρβαση της λογικής και στα θαύματα. Υπό αυτή την έννοια δεν κατανοώ την πίεση που ασκείται στην Εκκλησία να «συνέλθει», να εναρμονιστεί με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, να αναλάβει κοσμική ευθύνη. Ούτε τη διπλωματική φράση του Πρωθυπουργού σύμφωνα με την οποία «τα θρησκευτικά καθήκοντα πρέπει κι αυτά να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα». Μα για ποια πραγματικότητα μιλάμε; Η Εκκλησία ζει σαφώς εκτός αυτής της συλλογικής πραγματικότητας που μας συνδέει με τη χαρά της ζωής και τον φόβο θανάτου. Στη μακραίωνη ιστορία της αφηγείται αλληγορίες για το νόημα της προσωπικής θυσίας (Η θυσία του Αβραάμ), για τον πόνο (οι πληγές του Ιώβ) καθώς και βίους αγίων που θυσιάστηκαν πιστεύοντας στη μετά θάνατον ζωή. Οι χριστιανοί δεν φοβούνται τον θάνατο, από τότε που τους έκαιγε ζωντανούς ο Νέρωνας ή τους έριχναν στα λιοντάρια. Δεν θα ήταν φριχτά ανακόλουθο να δηλώσει εμμέσως η Εκκλησία ότι τελικά το μυστήριο της Μετάληψης είναι σόλοικο κι ότι ο Θεός ίσως και να μη μας σώσει από τον κορωνοϊό;

Η ελληνική πολιτεία εκλιπαρεί σε όλους τους τόνους για την αρωγή της Ιεράς Συνόδου, σαν ανήλικο παιδί που ζητάει τη σύμφωνη γνώμη των γονιών του. Διστάζει να πάρει στα χέρια της την υπόθεση με ρητή αναστολή λειτουργίας των ναών και των μυστηρίων. Αλλά ουδέν κακόν αμιγές καλού. Αυτό το παζλ ρητών και άρρητων ισορροπιών πιέζει να προχωρήσουμε εδώ και τώρα σε οριστικό χωρισμό οργανωμένης θρησκείας και εθνικού κράτους. Οι βουλευτές και οι τηλεστάρ μπορούν να κοινωνούν και να λιβανίζουν εν μέσω πανδημίας, η Εκκλησία μπορεί να προσεύχεται για το ποίμνιό της, αλλά η ευνομούμενη πολιτεία καλείται να κόψει τους διπλωματικούς ακκισμούς και να σταθεί στο ύψος και την κρισιμότητα των περιστάσεων. Στο μεταξύ η Εκκλησία μπορεί να φανερώσει την αλληλεγγύη της έμπρακτα χρηματοδοτώντας ανέγερση νοσοκομείων σαν αυτά που έφτιαξαν οι Κινέζοι σε μερικά εικοσιτετράωρα. Αυτό κι αν θα ήταν θαύμα. Εφάμιλλο του γάμου της Κανά.

Ως τότε ο Θεός να βάλει το χέρι του (αφού το πλύνει πρώτα).

Η Αμάντα Μιχαλοπούλου είναι συγγραφέας. Εχει γράψει οχτώ μυθιστορήματα και τρεις συλλογές διηγημάτων, με πιο πρόσφατο το μυθιστόρημα «Μπαρόκ» (Εκδ. Καστανιώτη, 2018)