Σκιάς όναρ

Θα δοκιμαστούν πολλά περισσότερα από την αντοχή των συστημάτων υγείας, των αγορών και των οικονομιών τους επόμενους μήνες. Γιατί αν υποθέσουμε, όπως λέγεται, ότι θα προσβληθούν τουλάχιστον 10% του πληθυσμού και ότι η θνησιμότητα είναι μόλις 1%,  θα πεθάνουν τους επόμενους μήνες λόγω του covid-19 πάνω από 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι. Μεταξύ αυτών 10.000 τουλάχιστον Ελληνίδες και Έλληνες, μεγάλης ηλικίας πρωτίστως. Επειδή δεν υπάρχουν ανάμεσά μας άνθρωποι που να έχουν ενθύμηση πανδημίας, «προγραμματισμένου» θανάτου χιλιάδων, ίσως αυτή η νέα πραγματικότητα οδηγήσει σε πρωτόγνωρες, για μας, συμπεριφορές.

Οι πόλεμοι και οι επαναστάσεις έχουν προκαλέσει μεγαλύτερες καταστροφές, περισσότερα θύματα από τις ανεξέλεγκτες φυσικές και βιολογικές δυνάμεις. Αλλά είναι στο χέρι των ανθρώπων το μέγεθος: ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος σταμάτησε όταν ηττήθηκαν οι Κεντρικές Αυτοκρατορίες. Όμως η «ισπανική γρίπη» συνέχισε να σκοτώνει – και σκότωσε τόσο πολλούς ακριβώς επειδή ο πόλεμος είχε εμποδίσει την αντιμετώπισή της, την απομόνωση των ανθρώπων· επιβαλλόταν ο συγχρωτισμός σε στρατόπεδα και χαρακώματα. Ώσπου ο ιός εξαφανίστηκε, θύμα της επιτυχίας του, της τρομερής φονικής ικανότητάς του.

Κανείς δεν προβλέπει καταστροφή σαν της εκείνης της γρίπης  αλλά όλοι θα έχουμε αν όχι τον φόβο του θανάτου, αυτόν της επώδυνης ασθένειας – ή του θανάτου προσφιλών προσώπων. Εκτός βέβαια από τους ευτυχείς συνωμοσιολόγους που είναι βέβαιοι ότι ήδη υπάρχει το εμβόλιο και η επιδημία προκλήθηκε τεχνητά για να μοσχοπουληθεί. Και τους επίσης ευτυχείς συνταξιολόγους που ήδη ξανακάνουν τις αναλογιστικές μελέτες τους – το είχαν άλλωστε προβλέψει αρκετοί ότι το ασφαλιστικό θα λυθεί «με φυσικό τρόπο».

Θα μετριάσει άραγε η επερχόμενη κρίση τους ανταγωνισμούς «μηδενικού αθροίσματος», όπου ο καθένας θα προσπαθεί να σωθεί σε βάρος των άλλων; Μου φαίνεται αυτό θα δοκιμαστεί περισσότερο από κάθε τι άλλο τις ημέρες που έρχονται: η ικανότητά μας να προστατευθούμε δια της αλληλεγγύης και όχι δια του ανταγωνισμού. Στοιχειώδη αλληλεγγύη συνιστά φυσικά η τήρηση των κανόνων που συνιστούν οι αρμόδιοι. Αλλιώς, η προσπάθεια να μην περιλαμβάνεσαι στο 1.500.000 (ή στις 100.000) θα εξελιχθεί σε πόλεμο όχι κρατών αλλά ατόμων. Με περισσότερα θύματα,  όπως συμβαίνει στους πολέμους.

Καθένας μας, από τους σπουδαίους και αναντικατάστατους ως τους πιο ταπεινούς, κινδυνεύει από σκιώδες πλάσμα που δεν ξέρει καν ότι υπάρχουν άνθρωποι. Σκιάς όναρ άνθρωπος, υποστηρίζεται από την εποχή του Πινδάρου. Δεν μας έχουν πει όμως ποιος ονειρεύεται – ο απειροελάχιστος κορωνοϊός ίσως; Και το όνειρό του θα είναι τόσο γλυκύτερο και φονικότερο, όσο περισσότερο πολεμικές είναι οι συμπεριφορές μεταξύ αυτών που νομίζουν πώς είναι πραγματικοί άνθρωποι.