Η μαγική λέξη

Το Πανεπιστήμιο Κολούμπια έχει φτιάξει ένα βιντεάκι που έχει μεγάλη επιτυχία. Θέμα του είναι το τσάι. Ερχεται μια γυναίκα στο σπίτι σας και τη ρωτάτε αν θέλει τσάι. Θέλει; Της φτιάχνετε. Δεν θέλει; Δεν της φτιάχνετε, ακόμη κι αν είστε υπερήφανος για το τσάι σας. Θέλει στην αρχή και μετά αλλάζει γνώμη; Το πίνετε εσείς ή το πετάτε – πάντως δεν της το δίνετε με το ζόρι. Αισθάνεται μια χαρά και κάποια στιγμή ζαλίζεται και χάνει τις αισθήσεις της; Τη βοηθάτε να συνέλθει. Και σίγουρα δεν την ποτίζετε με το αναθεματισμένο το τσάι σας.

Τώρα ξέρετε τι σημαίνει συναίνεση, καταλήγει το βίντεο. Ε λοιπόν, ό,τι ισχύει για το τσάι ισχύει και για το σεξ.

Εχουν διατυπωθεί πολλές ενστάσεις για το κίνημα #MeToo. Οτι κάπου το παράκανε, ότι κατηγορήθηκαν αδίκως κάποιοι άνθρωποι, ότι πολλές γυναίκες θυμήθηκαν πως έπεσαν θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης με καθυστέρηση πολλών δεκαετιών, ότι ποινικοποιείται το φλερτ. Ορισμένες από τις αιτιάσεις αυτές μπορεί να είναι ακριβείς. Πράγματι, μαζί με τα ξερά καίγονται και μερικά χλωρά. Πράγματι, πίσω από κάποιες καταγγελίες μπορεί να υπάρχει συμφέρον.

Η ουσία όμως είναι άλλη. Οτι ένας άλλοτε πανίσχυρος κινηματογραφικός παραγωγός που νόμιζε ότι είχε όλο τον κόσμο στα πόδια του κρίθηκε ένοχος για εγκληματική σεξουαλική πράξη και βιασμό τρίτου βαθμού – ενώ περιμένει και δεύτερη δίκη με νέες κατηγορίες. Οτι πολλές ακόμη διασημότητες είναι στη φυλακή ή τους έχουν απαγγελθεί κατηγορίες. Κυρίως, όμως, ότι τελείωσε η εποχή της αθωότητας. Και μαζί μ’ αυτήν, διάφοροι μύθοι του τύπου «Δεν μπορεί να τη βίασε αυτός γιατί παρέμειναν φίλοι τόσα χρόνια μετά». Ή: «Εκείνη τον χρησιμοποιούσε όσο τη χρησιμοποιούσε κι εκείνος». Ή ακόμη: «Μα για τι βιασμό μιλάμε, αντρόγυνο είναι!».

Επιτέλους έχει γίνει σαφές ότι η μαγική λέξη είναι «συναίνεση». Στη δουλειά, στο πανεπιστήμιο ή στο σπίτι. Οχι μόνο στην αρχή μιας γνωριμίας, αλλά και στην εξέλιξή της. Κάποιοι μπορεί να πουν ότι το ζήτημα της συναίνεσης χωράει μεγάλη κουβέντα. Πράγματι. Θα τους βοηθήσει όμως να θυμούνται πως το όχι είναι όχι. Το ίσως δεν είναι ναι. Και το ναι μπορεί οποιαδήποτε στιγμή να γίνει όχι. Οτιδήποτε παραβιάζει αυτές τις προτάσεις αποτελεί βιασμό.

Στην Ελλάδα το #MeToo δεν ήρθε ποτέ. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι έλληνες άνδρες είναι πιο τζέντλεμεν από τους Γάλλους ή τους Αμερικανούς: μια παλιότερη έρευνα είχε δείξει ότι μία στις τρεις Ελληνίδες έχει πέσει θύμα ξυλοδαρμού. Σημαίνει ότι για κάποιους λόγους οι γυναίκες δεν μπόρεσαν ή δεν θέλησαν εδώ να βγουν μπροστά. Φοβήθηκαν. Ντράπηκαν. Αμέλησαν. Ή απλώς βαρέθηκαν. Η συζήτηση όμως έχει ανοίξει και δεν πρόκειται να κλείσει σύντομα. Κι ας μην πει κάποιος ότι εδώ δεν πίνουμε τσάι – δεν θα ακουστεί πειστικός.