Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ): ευρωκόπωση ή άγνοια κινδύνου;

Η Σύνοδος της 20ής Φεβρουαρίου των ηγετών της Ενωσης για το ΠΔΠ, όπως λένε το χρήμα που διαθέτουν τα κράτη-μέλη για τις ανάγκες της Ενωσης, απέτυχε. Οι φιλότιμες προσπάθειες του διαδόχου του κ. Τουσκ, του βέλγου πρωθυπουργού Σαρλ Μισέλ, γνωστού για τις διαμεσολαβητικές του ικανότητες, δεν απέδωσαν. Τα νούμερα και τις δυσκολίες (ύψος προϋπολογισμού, κατανομή πόρων υπό όρους, διάθεση κονδυλίων συνοχής και ίδιοι πόροι), καθώς και τις ομάδες των κρατών που αντιμάχονται (16 του Νότου, 4 του Βορρά και 2 στη «μέση») τα γνωρίζετε από τις δημοσιεύσεις των ΜΜΕ.

Για να καταλάβουμε όμως τι διακυβεύεται από τη σύγκρουση πλουσίων και φτωχών, έχει ενδιαφέρον να δούμε την ιστορική συνέχεια και τους λόγους που οδήγησαν την Ενωση να δράσει στο πλαίσιο της αλληλεγγύης με τη δημιουργία διαρθρωτικών Ταμείων.

Η αλληλεγγύη ξεκίνησε από τη δημιουργία της ΕΚΑΧ. Της Συνθήκης για την αντιμετώπιση της κατάρρευσης των δυο βασικών βιομηχανιών της Ευρώπης των έξι: των βιομηχανιών ενέργειας που παρήγετο από τα ορυχεία του άνθρακα και τα εργοστάσια παραγωγής ατσαλιού. Με άλλα λόγια, των δραστηριοτήτων που οδήγησαν σε μεγάλο βαθμό στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στη συνέχεια η ανάγκη ενίσχυσης και προστασίας της αγροτικής παραγωγής απορρόφησε μεγάλο μέρος της κοινοτικής βοήθειας.

Με τη δημιουργία της Τελωνειακής Ενωσης και κάποια χρόνια μετά της Εσωτερικής Αγοράς και της υιοθέτησης του ευρώ, προέκυψε η ανάγκη δημιουργία του Ταμείου Συνοχής. Ο λόγος ήταν το γεγονός ότι η Εσωτερική Αγορά, δηλαδή το σύστημα που μηδενίζει ελέγχους, δασμούς και γραφειοκρατικές διαδικασίες στις εμπορικές συναλλαγές μεταξύ των κρατών-μελών, έδινε σημαντικά κέρδη για τις ανταγωνιστικές χώρες, ενώ προξενούσε οικονομικά προβλήματα στις λιγότερο ανταγωνιστικές.

Αυτό το σύστημα αλληλεγγύης μέσω μεταφοράς πόρων από τους «πλούσιους» του Βορρά στους «φτωχούς» του Νότου έχει δυο χαρακτηριστικά.

Πρώτον, δεν είναι αυτονόητο στις διακρατικές συμφωνίες εμπορίου. Για παράδειγμα, η εμπορική συμφωνία ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού δεν προέβλεψε τη ρήτρα αλληλεγγύης που εκφράζει η πολιτική συνοχής, με αποτέλεσμα να καταρρεύσει και να επανιδρυθεί πρόσφατα.

Η Εσωτερική Αγορά τα χρόνια της λειτουργίας της κατέστησε την Ευρώπη τη μεγαλύτερη εμπορική δύναμη του κόσμου, δημιούργησε εκατομμύρια θέσεις εργασίας και ήταν οικονομικά επωφελής για τους ευρωπαίους καταναλωτές γιατί είναι το πιο «φτηνό» σύστημα εμπορικών συναλλαγών. Ακόμη και οι φτωχές χώρες του Νότου και της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης επωφελήθηκαν οικονομικά.

Οι νέες πολιτικές που αποφασίστηκαν από την ΕΕ για την ασφάλεια και την προσαρμογή στις ανατροπές της ψηφιακής εποχής απαιτούν νέα κοινοτικά κονδύλια. Ομως οι «πλούσιοι» δεν επιθυμούν την αύξηση της συμμετοχής τους στον κοινοτικό προϋπολογισμό, αλλά προτείνουν να «κοπούν» κρίσιμα κονδύλια από τις πολιτικές συνοχής και αγροτικών ενισχύσεων. Ετσι θέτουν σε κίνδυνο την ίδια την ύπαρξη της Εσωτερικής Αγοράς.

Είναι εύλογο να σκεφτεί κανείς εάν αυτή η αυτοκαταστροφική στάση έχει σαν αιτία την ευρωκόπωση, που είδαμε να απομακρύνει τη Μ. Βρετανία από την Ενωση και τις ΗΠΑ να αντιτίθενται στην πολυμερή συνεργασία ή στα εσωτερικά πολιτικά προβλήματα των πλουσίων.

Ο,τι και αν συμβαίνει θα φανεί σε λίγους μήνες. Αγνοια κινδύνου από τους ευρωπαίους ή ευρωκόπωση. Και τα δυο βλάπτουν το ίδιο την Ευρώπη.