Κουκούτσι από μούσμουλο
Μου έλεγε σχετικά πρόσφατα ένας ξένος ελληνιστής ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε τη λογοτεχνική μετάφραση σαν μουσική. Πρωτάρα και φοβική εγώ (σε όλα τα είδη), κλώτσησα μέσα μου. Κι αν για να αποφύγεις το φάλτσο, αντί για σονάτα παραδώσεις στο τέλος ένα μαρς μιλιτέρ ή το ανάποδο; Ποιος πληρώνει μετά τον μαέστρο, τους σολίστες, τη χορωδία, τον συνθέτη; Και καλά με τους καλλιτέχνες. Αυτοί πες ότι το έχουν αποδεχτεί προ πολλού πως θα πεθάνουν στην ψάθα. Οι απλοί χρήστες της γλώσσας όμως; Οχι τόσο αυτοί που τη λαλούν όσο εκείνοι που την ακούνε. Οι σιωπηλοί που βράζουν στο ζουμί τους. Εκείνοι που κάθε φορά που ακούγεται το τσιτσίρισμα από γλωσσικά κύτταρα που καίγονται δεν βγαίνουν χάριν γούστου από τα ρούχα τους ούτε από κακώς εννοούμενη κοκεταρία. Και κάπως έτσι, η μεταξύ μας συνεννόηση καθίσταται σιγά σιγά μούσμουλο. Αποφεύγω τα μούσμουλα γιατί φοβάμαι μη με πνίξει το γλιστερό τους κουκούτσι. Παρά τις επιφυλάξεις μου, τα μούσμουλα πρέπει πάντως να φαγωθούν, οι συνεχόμενοι πνιγμοί επειγόντως να αναταχθούν και η γλώσσα εξάπαντος να φωνάξει «άνθρωπος στη θάλασσα». Διότι άνθρωπος είναι κι αυτή, για να μην πω το πιο σημαντικό επίτευγμα του ανθρώπινου πολιτισμού.
Τέλος πάντων, απάνω που είχαμε πιάσει πάτο κι είχε γουρλώσει το μάτι μας, πέταξε σωσίβιο ο Μπαμπινιώτης και τη σκαπουλάραμε προσωρινώς. Περιορίστηκε κάπως η χασμωδία του «κοροναϊού» στα μίντια, και ο κορωνοϊός βρήκε τη θέση του στην παρτιτούρα της απλής ελληνικής, που μόνον απλή δεν είναι. Με καταγωγή από την ελληνιστική και τη δημοτική, συν κάποια γονίδια από την αρχαιοτάτη, τι να σου κάνει κι αυτή; Η διγενής ψυχομαχεί κι η γης τηνε τρομάζει. Την ανασταίνουμε κάθε μέρα αλλά όχι με την πολυφαρμακία των λεξικών και τα τερετίσματα των κόκκινων στυλό, μπαμ, μπαμ, μπαμ. Με τη μουσική της, όπως μου έλεγε ο φίλος, με ένα τόσο δα διαπασών και με το κουρδιστήρι που πρέπει να τα κουβαλάμε διαρκώς μαζί μας just in case. Συνέρχεται αμέσως και κάνει η άτιμη, σα να μην τρέχει τίποτα! Σα να ‘ναι εφτάψυχη, σα να μη χαμπαριάζει από ιούς, από drones και από κινέζικη αστυνομία. Σαν από την περασμένη εβδομάδα να μην υπάρχει γι’ αυτήν θάνατος και το κορμί θα λιώσει, αφού τα μίντια κατάφεραν να μπλέξουν τη «θνητότητα» με τη «θνησιμότητα» κι άλλο κακό να μη μας βρει. Και δεν βρίσκεται κι ένας εμπνευσμένος θανατόφοβος, ένας Γούντι Αλεν ανάμεσα στους τόσους εξυπνάκηδες, να βροντοφωνάξει ότι η θνητότητα δηλώνει ιδιότητα, η θνησιμότητα πιθανότητα κι ότι στην τελική, όποιου του μέλλει να πνιγεί ποτέ του δεν πεθαίνει. Γκουχ γκουχ, ωχ να το και το κουκούτσι.














