1821-2021

Ήταν πολύ ενδιαφέρουσα η παρουσίαση του προγράμματος της «Πρωτοβουλία 1821-2021» στο Μέγαρο Μουσικής – όχι μόνο επειδή πληροφορηθήκαμε από τον συντονιστή της κ. Γιάννη Μάνο τις σημαντικές εκδηλώσεις που έχουν προγραμματιστεί· ούτε και επειδή συνειδητοποιήσαμε ότι η πρωτοβουλία της Εθνικής Τράπεζας και 14 ιδρυμάτων («ιδιωτική, ανεξάρτητη, διακριτή πρωτοβουλία», διευκρινίστηκε) θα αμιλλάται την υπό την κ. Γιάννα Αγγελοπούλου κρατική επιτροπή «Ελλάδα 2021» που έχει ορίσει η κυβέρνηση – αλλά επειδή κατά την εκδήλωση υπήρξε ενδιαφέρουσα αντιπαράθεση για το πώς προσεγγίζει κανείς τα 200 χρόνια ελληνικού κράτους.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, πρώτος ομιλητής στην εκδήλωση, θεωρεί πως η «Πρωτοβουλία» πρέπει «να αναδείξει την εθνική μας επιτυχία» επιτυχούς πορείας δύο αιώνων με «σεβασμό» προς την κληρονομιά και με «δέος» απέναντι στους κληροδότες. Διότι η Ελλάδα, υποστήριξε ο πρωθυπουργός, υπήρξε πάντα πολιτικά πρωτοπόρος: «όταν στην Ευρώπη κυριαρχούσαν ακόμη οι δυναστείες, οι εθνοσυνελεύσεις της Επανάστασης καταρτίζουν ήδη φιλελεύθερα Συντάγματα· όταν ξεσηκώνονται για δημοκρατία και ισότητα οι λαοί της Ευρώπης το 1848, η καθολική ψηφοφορία μετρά τέσσερα χρόνια ζωής σε αυτήν τη μικρή χώρα· […] όταν στη Γαλλία του 1870 πασχίζουν να στήσουν τη Δημοκρατία, στην Ελλάδα, ο βασιλιάς αποδέχεται την Αρχή της Δεδηλωμένης».

Θυμίζει το πασίγνωστο «όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες… » η τοποθέτηση του πρωθυπουργού – αλλά, μου φαίνεται, για ρύμη του λόγου επρόκειτο, δεν ήταν πρόθεσή του. Πάντως, ο κ. Μητσοτάκης ανήκει σε πολιτική οικογένεια που, από την εποχή του γενάρχη «γερο-Κωστή Μητσοτάκη», μετρά 150 χρόνια κορυφαίας παρουσίας στα πράγματα της χώρας – και, θα έλεγε κανείς, μιλά ως «ευτυχής κληρονόμος».

Ο εφοπλιστής κ. Παναγιώτης Λασκαρίδης, μιλώντας εκ μέρους των κοινωφελών και ερευνητικών ιδρυμάτων, δημόσιων και ιδιωτικών, της «Πρωτοβουλίας», έταξε άλλες προτεραιότητες: «ο αναστοχασμός πρέπει, κυρίως, να ψάξει και να αναλύσει εκείνες τις κακές πλευρές του Έλληνα, που οδήγησαν την πατρίδα μας τέσσερεις φορές σε χρεωκοπία, σε εθνικές περιπέτειες και στην αδυναμία μας να προκόψουμε και να ευημερήσουμε, με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις […] Πρέπει να δούμε κατάματα όλα εκείνα που μας ταλανίζουν: τη διχόνοια, τους εμφυλίους σπαραγμούς, την αδυναμία μας να καταλάβουμε τη θέση μας στον κόσμο, την έλλειψη αυτογνωσίας, την έλλειψη συνεργασίας μεταξύ μας, την ευθυνοφοβία που μας κάνει να πιστεύουμε ότι για όλα φταίνε οι ξένοι…».

Βεβαίως, δεν ήταν σχεδιασμένη αντιπαράθεση αλλά μου φαίνεται όσα ειπώθηκαν, -ιδιαίτερα αν οι «κακές πλευρές» δεν αφορούν γενικώς τον «Έλληνα» αλλά τον «έλληνα πολιτικό»-, όρισαν με τρόπο αυθόρμητο το πεδίο γόνιμης και ουσιαστικής συζήτησης. Και μάλλον δεν είναι τυχαίο ότι στον ένα πόλο έχουμε κορυφαίο πολιτικό και στον άλλο κορυφαίο επιχειρηματία.