Ο υφυπουργός στραβοπάτησε

Στις 9 Ιουλίου του 2019, ο 47χρονος Λευτέρης Αυγενάκης πέρασε την πόρτα του Προεδρικού Μεγάρου και ορκίστηκε υφυπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, με ευθύνη για το δεύτερο χαρτοφυλάκιο του διπλού αυτού τίτλου. Υπογράφοντας τον όρκο του, ο βουλευτής Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας αναλάμβανε τη στιγμή εκείνη την πιο δύσκολη αποστολή τής ως σήμερα πορείας του: είναι ο θεσμικός εκπρόσωπος του κράτους στην περίοδο της περιβόητης «εξυγίανσης» του ποδοσφαίρου. Δεν είναι ένα απλό σύνθημα. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει, εκτός φυσικά από τον ίδιο, αν είχε συνειδητοποιήσει, εκείνο το πρωινό του Ιουλίου, αν είχε σκεφτεί πόσες τομές θα χρειαστούν για να εκπληρώσει ένα μέρος έστω του έργου αυτού.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης γεννήθηκε στη Μεσσαρά, στη Νότια Κρήτη, ένα πλούσιο μέρος, ευλογημένο από τη γεωγραφία, με μια καταπράσινη ζωντανή πεδιάδα που οι άνθρωποί της καλλιεργούν εδώ και αιώνες με ελαιώνες και αμπέλια και εκτρέφουν άλογα, με τον Ψηλορείτη να δεσπόζει από τη μια μεριά, τα Αστερούσια να την κοιτάνε από την άλλη και το Λιβυκό να τη βρέχει από τα κάτω. Κάπως μοιάζει ταιριαστό, αν το σκεφτεί κανείς έτσι, λίγο ρομαντικά, ότι σπούδασε τοπογράφος, την επιστήμη που μελετά την επιφάνεια της γης και μετά εργάστηκε για χρόνια στον τόπο του, όπου άρχισε να δραστηριοποιείται συνδικαλιστικά, πάντα από τον πολιτικό χώρο της Νέας Δημοκρατίας, ως φοιτητής.

Μερικοί δεν θεωρούν τον ρόλο ενός υφυπουργού Αθλητισμού ως σπουδαία εξέλιξη μιας πολιτικής καριέρας.

Υπάρχει και μια ελιτίστικη άποψη εκεί έξω που λέει πως το ποδόσφαιρο είναι κάτι περίπου χάλια, μια πηγή φανατισμού των ανθρώπων, μια δραστηριότητα εντός της οποίας δεν υπάρχει τίποτα καθαρό, τίποτα πνευματικά ενδιαφέρον και κανένα περιθώριο ηθικής. Θα έλεγε κάποιος από αυτούς ότι ο Λευτέρης Αυγενάκης δεν διορίστηκε να αναλάβει κάτι επείγον που αφορά άπαντες, όπως η παιδεία ή η υγεία, λες και όσα πρέπει να ρυθμίζει ένα κράτος μπορούν να ζυγιστούν μεταξύ τους λες κι είναι φρούτα στον πάγκο της λαϊκής.

Ομως στην πραγματική ζωή αυτή η αντίληψη, πέραν του ότι αφορά μια μειοψηφία, παραβλέπει την τεράστια ισχύ της λαϊκής έξης, αυτό που ώθησε, για παράδειγμα, τον Ρολάν Μπαρτ να διερωτηθεί γιατί οι άνθρωποι κυνηγάνε τόπια και γιατί τόσοι άνθρωποι παθιάζονται με το να βλέπουν άλλους ανθρώπους να μάχονται εικονικά, χωρίς μεγάλο σκοπό, για την κατοχή μιας μπάλας. Στην επαγγελματική διάστασή του, όλο αυτό το πάθος της λαϊκής έξης, με όλα τα αυθόρμητα και, ναι, άσκοπα, ξεσπάσματα συναισθημάτων που προκαλεί, είναι μια τεράστια μηχανή επιχειρηματικής δραστηριότητας που πλαισιώνεται θεσμικά και οργανώνεται από εθνικούς κι υπερεθνικούς κανόνες και όργανα, με οικονομικές, νομικές, θεσμικές, κοινωνικές, πολιτικές, ακόμη και διπλωματικές (ιστορικά) προεκτάσεις.

Με όλους τους συμβολισμούς του, το ποδόσφαιρο δεν είναι υπόθεση των φανατικών αλλά του λαϊκού ενδιαφέροντος, είναι ένας χώρος συνάντησης της κοινωνίας και γι’ αυτό είναι σημαντικό το τι συμβαίνει στον χώρο αυτό, γιατί είναι δηλωτικό τού πώς λειτουργούμε ως οργανωμένο σύνολο. Η εξυγίανση λοιπόν δεν μπορεί να είναι κάτι άλλο παρά το στοίχημα ισχύος μιας πολιτείας που διασφαλίζει ότι οι επιχειρήσεις θα δραστηριοποιούνται με νόμους και κανόνες και ότι ο λαός θα βλέπει το άθλημα που αγαπά, χωρίς να καθρεφτίζονται στο γρασίδι όλα αυτά που δεν θέλει πια για τη χώρα στην οποία ζει.

Ο Λευτέρης Αυγενάκης βρήκε τα σκούρα από νωρίς κι όμως στραβοπάτησε σε μια στιγμή που μπορεί να ήταν μεν δύσκολη, ας του αναγνωριστεί αυτό, αλλά ο ρόλος του ειδικά, ο ρόλος του υφυπουργού Αθλητισμού δεν ήταν απλώς ξεκάθαρος αλλά απελπιστικά προφανής. Τη στιγμή που όφειλε να απομακρυνθεί από την όποια ποδοσφαιρική διένεξη, να σταθεί πάνω από τις κραυγές και τα ουρλιαχτά και τα πάθη, να βγει από τον ανθρώπινο ρόλο και να ενσωματώσει, να ενδυθεί έστω, αυτόν της φυσικής εκπροσώπησης του θεσμού, της πολιτείας, του νόμου. Δεν υπήρχε καμιά θεσμική υποχρέωση του υπουργού να πάρει θέση σε μια διαμάχη για το αν έπρεπε ή όχι να διαιρεθεί η χώρα για την μπάλα, δεν μας έχει προκύψει από καμιά θεσμική λογική ότι υπάρχει κάποιος γενικότερος «εθνικός κίνδυνος» που μας απειλεί ως έθνος και άρα πρέπει όλα, μαζί και η μπάλα, να ιδωθούν υπό το πρίσμα μιας ειδικής έκτακτης κατάστασης με την έννοια τη θεσμική, τη νομική. Επέλεξε, παρ’ όλα αυτά, να δημιουργήσει ένα ακόμη πρόβλημα, για να διορθώσει ένα άλλο και να επανορίσει τη νομιμότητα.

Ενώ μπορούσε να γείρει πάνω στους θεσμούς και τον νόμο, να τους αφήσει να εργαστούν και να εφαρμοστούν και να αφήσει το προσωπικό πολιτικό κόστος απ’ έξω. Και, φυσικά, να ασχοληθεί με το πώς οι πολίτες εκεί έξω θα εμπιστευθούν ξανά, από εδώ και στο εξής, τους κανόνες.

Ο λαός που σκέφτεται, παρά τις έξεις του που κάποιοι υποτιμούν και τις κραυγές που μεταχειρίζονται οι μειοψηφίες. Αν το λέγαμε με έναν ποδοσφαιρικό παραλληλισμό, έτσι επειδή ταιριάζει και μόνο, θα μπορούσαμε να πούμε ότι κατάφερε να βάλει αυτογκόλ παίζοντας σε ένα σύστημα 1-2. Και εξακολουθούμε, βέβαια, να μην ξέρουμε, ούτε θα μάθουμε ποτέ, αν τα είχε συνειδητοποιήσει όλα αυτά εκείνο το πρωινό του Ιουλίου.