Το ήσυχο μυαλό {LF}του αθλητή

Μπορεί το μυαλό των περισσοτέρων από εμάς να είναι γεμάτο «θορύβους», ωστόσο δεν συμβαίνει το ίδιο με το μυαλό των κορυφαίων αθλητών. Αυτό ισχυρίζεται μια νέα έρευνα που πραγματοποίησαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Northwestern του Ιλινόις εξετάζοντας ελίτ αθλητές και πώς επεξεργάζονται τον ήχο. Σύμφωνα με τα ευρήματά τους, το μυαλό νέων αθλητών που βρίσκονται σε καλή φυσική κατάσταση έχει την ικανότητα να αποκλείει τους ξένους θορύβους, ώστε να αντιλαμβάνονται καλύτερα τους σημαντικούς ήχους. Η διαπίστωσή τους αυτή μπορεί να έχει σημαντικές προεκτάσεις, αφού υπονοεί πως η ενασχόληση με τον αθλητισμό ίσως αλλάζει το μυαλό με τέτοιο τρόπο ώστε να επηρεάζει τη λογική των προσώπων και τον τρόπο που αντιδρούν στο περιβάλλον γύρω τους.

Στη διάρκεια της έρευνας, οι επιστήμονες μελέτησαν πώς επεξεργάζονται τον ήχο οι εγκέφαλοι εθελοντών τοποθετώντας ηλεκτρόδια στο κρανίο τους και στη συνέχεια παίζοντας έναν απλό ήχο αρκετές φορές, με ενδιάμεσα διαλείμματα. Στη συνέχεια μέτρησαν και κατέγραψαν τη δραστηριότητα των ηλεκτρικών εγκεφαλικών κυμάτων στα κέντρα επεξεργασίας του ήχου. Εξετάζοντας τελικά τα αποτελέσματα των μετρήσεών τους, οι ερευνητές παρατήρησαν διαφορετικές ενδιαφέρουσες παραλλαγές στην επεξεργασία του ήχου. Οι εγκέφαλοι των μουσικών, για παράδειγμα, παρουσιάζουν μεγαλύτερες αιχμές στη δραστηριότητά τους όταν ακούνε τους ήχους σε σχέση με τους υπόλοιπους, φανερώνοντας πως η ενασχόληση με τη μουσική βελτιώνει τα τμήματα του εγκεφάλου που επεξεργάζονται τον ήχο.

Πηγαίνοντας το πείραμα ένα βήμα παραπέρα, η Νίνα Κράους, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, με τους συναδέλφους της προσπάθησαν να δουν το κατά πόσο η ενασχόληση του υποκειμένου με «θορυβώδη» επαγγέλματα μπορεί να επηρεάσει την ικανότητά του να διαχειριστεί τους ήχους. Σε αυτό το πλαίσιο, αναρωτήθηκαν και για την επίδραση που μπορεί να έχουν τα χτυπήματα στον κεφάλι και όπως ήταν φυσικό έφτασαν σε εκείνους που υποφέρουν συχνά απ’ αυτά: τους αθλητές. Συνεργαζόμενοι με το τμήμα αθλητισμού του πανεπιστημίου, πριν από αρκετά χρόνια ξεκίνησαν να ελέγχουν την ικανότητα επεξεργασίας του ήχου 495 αθλητών και αθλητριών των πανεπιστημιακών πρωταθλημάτων που ασχολούνταν με ποικίλα σπορ (από στίβο έως αμερικανικό ποδόσφαιρο) παράλληλα με εκείνη 500 απλών φοιτητών που δεν έκαναν αθλητισμό.

Η Κράους ξεκίνησε να τους κάνει τεστ στην αρχή της αγωνιστικής περιόδου και τα ολοκλήρωσε στο τέλος της, αφού είχαν υποστεί αρκετούς τραυματισμούς, όπως διάσειση. Συγκρίνοντας τελικά τα αποτελέσματα των εγκεφαλογραφημάτων των νέων, υγιών αθλητών με τα αντίστοιχα των απλών φοιτητών, κατέληξε σε πολύ συγκεκριμένα αποτελέσματα που ήθελαν τους αθλητές να ακούνε και να καταλαβαίνουν τους ήχους διαφορετικά από τους υπόλοιπους από εμάς. Ολοι οι αθλητές ήταν σε θέση να ανταποκριθούν σε πολύ ιδιαίτερους ήχους και μάλιστα καλύτερα σε σχέση με τους υπόλοιπους συμφοιτητές τους που δεν ασκούσαν κάποιο σπορ. Κάθε φορά που στα τεστ έπαιζε ένας ήχος, τα ηλεκτρόδια κατέγραφαν κατακόρυφη αύξηση της λειτουργίας του εγκεφάλου τους.

Η πιο σημαντική, βέβαια, παρατήρηση της ερευνητικής ομάδας ήταν πως οι αθλητές μπορούσαν να επικεντρωθούν τόσο καλά στους θορύβους γιατί προηγουμένως είχαν ήδη φιλτράρει και απομονώσει όποιον θόρυβο υπήρχε στο παρασκήνιο. Η ανταπόκριση των εγκεφαλικών τους κυμάτων στους συνεχείς ακανόνιστους ήχους που υπήρχαν στο περιβάλλον γύρω τους ήταν σαφώς χαμηλότερη, επιτρέποντάς τους έτσι να ενισχύσουν την ακοή όλων των ήχων που εκείνοι επιθυμούσαν. «Στην πραγματικότητα, τα μυαλά τους ήταν πιο ήσυχα» τόνισε η δρ Κλάους μιλώντας στους «New York Times». «Πρέπει να μπορείς ν’ ακούσεις τον προπονητή που φωνάζει κάτι ή τον συμπαίκτη που μιλάει. Τα μυαλά αλλάζουν ανάλογα με το είδος της επαναλαμβανόμενης εμπειρίας» τόνισε η επιστήμων μένοντας στην αυξημένη αντίληψη του ήχου όσο ο εγκέφαλος δυναμώνει.

Το κερασάκι στην τούρτα των αποτελεσμάτων της έρευνας ήταν η παρατήρηση πως αρκετοί από τους αθλητές με τις εντυπωσιακές επιδόσεις ακοής δεν ασχολούνταν καν με σπορ που εμπεριείχαν δυνατούς ήχους. Το ορεινό τρέξιμο και το γκολφ για παράδειγμα είναι περισσότερο αθόρυβα τόσο στις προπονήσεις όσο και στους αγώνες σε σχέση με αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ. Ωστόσο, οι δρομείς και οι γκόλφερ του πανεπιστημίου είχαν εξίσου ήσυχα μυαλά. «Η φυσική κατάσταση και η τακτική κίνηση του σώματος αλλάζουν τον εγκέφαλο. Και τα αθλήματα που φαίνονται ήσυχα μπορούν να απαιτήσουν την εστίαση σε λεπτούς ήχους και ηχητικά σημάδια όπως το πέρασμα του αέρα μέσα από τα κλαδιά των δέντρων που προειδοποιεί τους δρομείς για την ταχύτητα του ανέμου» κατέληξε η Κλάους.