Πουλιά στον αέρα

Η επανάληψη όχι ως τρόπος εμπέδωσης, αλλά ως μέθοδος εξάντλησης. Πόσες φορές είπε ο Αλέξης Τσίπρας πως η πρέπουσα υποψηφιότητα θα ήταν εκείνη του Προκόπη Παυλόπουλου; Οχι μόνο πολλές μέχρι την προεδρική πρόταση Μητσοτάκη, αλλά και άλλες τέσσερις-πέντε στη χθεσινή του δήλωση με την οποία ανακοίνωσε πως το κόμμα του θα στηρίξει την πρόταση Μητσοτάκη.

Απλή επανάληψη; Κάτι περισσότερο από αυτό. Εμμονή σε έναν αυτοεγκλωβισμό. Ο Αλέξης Τσίπρας παγιδεύτηκε στην υποψηφιότητα της καρδιάς του την περίοδο που ο ίδιος όρισε χθες ως «προεδρικά καλλιστεία». Και παρέμεινε παγιδευμένος και μετά την ανακήρυξη της νικήτριας: Θα ψηφίσω τη Σακελλαροπούλου, αλλά ο Παυλόπουλος… Η δική μου επιλογή δεν είναι επικοινωνιακή, είναι συνειδητή, όπως ήταν με τον Παυλόπουλο. Θα ακολουθήσω τον δρόμο της θεσμικής υπευθυνότητας, μόνο που ο Παυλόπουλος… Δεν θα κάνω το ’20 ό,τι έκανε το ’15 ο Μητσοτάκης με τον Παυλόπουλο.

Είναι πιθανότατα η πρώτη φορά που αρχηγός της αντιπολίτευσης δεν ψέγει έναν Πρωθυπουργό αλλά και τον βουλευτή που ήταν κάποτε ο Πρωθυπουργός. Πώς τόλμησε τότε να μην ψηφίσει Προκόπη Παυλόπουλο; Πώς τολμά σήμερα να μην ανανεώσει τη θητεία του Προκόπη Παυλόπουλου;

Δεν είναι όμως μόνο η εξαντλητική επανάληψη που μαρτυρά το αδιέξοδο. Είναι και η επίκληση της θεσμικής υπευθυνότητας. «Ειδικά σε θέματα κρίσιμα για το πολίτευμα και για τη θεσμική λειτουργία της δημοκρατίας μας», είπε ο Αλέξης Τσίπρας, «οφείλουμε να ενεργούμε με υπευθυνότητα». Δεν ακούγεται μόνο οξύμωρο από ένα κόμμα που όταν ήταν στην κυβέρνηση δεν διακρίθηκε ακριβώς για τη θεσμική του κουλτούρα. Μοιάζει να είναι ό,τι και ο πατριωτισμός για τους απατεώνες: η θεσμική υπευθυνότητα είναι το τελευταίο καταφύγιο των αυτοεγκλωβισμένων.

Είναι ένα ερώτημα πώς εγκλωβίστηκε και παρέμεινε εγκλωβισμένος ένας πολιτικός που, σύμφωνα με τη διατύπωση ενός άλλου προεδρίσιμου, του Νίκου Αλιβιζάτου, πιάνει πουλιά στον αέρα. Πώς αυτός που εκτοξεύθηκε μετεωρικά, για να κυριαρχήσει ως αδιαμφισβήτητα χαρισματικός στην πολιτική σκηνή, έφτασε να σύρεται πίσω από την πολιτική κυριαρχία ενός αντιπάλου για τον οποίο έτρεφε μάλλον συναισθήματα υπεροψίας.

Βρίσκει κανείς εύκολα την απάντηση αν λάβει υπόψη του πως η προεδρία δεν ήταν παρά το τελευταίο επεισόδιο σε μια σειρά από αυτοεγκλωβισμούς. Ο Τσίπρας εγκλωβίστηκε πολιτικά με τη Συμφωνία των Πρεσπών όταν τη χρησιμοποίησε για να προκαλέσει ρήγματα στη ΝΔ. Εγκλωβίστηκε και όταν επέμεινε στην προεδρική υποψηφιότητα της καρδιάς του με την ελπίδα πως η υποψηφιότητα Παυλόπουλου θα μιλούσε και στις καρδιές πολλών στη ΝΔ.

Και στις δυο περιπτώσεις ο Αλέξης Τσίπρας πίεσε τον Μητσοτάκη. Αλλά δεν πίεσε με το χάρισμα του πολιτικού που πιάνει πουλιά στον αέρα. Πίεσε τόσο άγαρμπα ώστε να καταλήξει η πίεση σε μια kolotoumba, φυσική και ατσούμπαλη, σαν αυτές που βλέπει κανείς στα σλάπστικ του βωβού κινηματογράφου. Αν θα έπρεπε να γίνει κανείς πιο παραστατικός, θα έλεγε πως ο Αλέξης Τσίπρας μπουρδουκλώθηκε.

Μπουρδουκλώθηκε όχι με την πρόθεση να μπουρδουκλωθεί, αλλά πάντως μπουρδουκλώθηκε αυτοβούλως. Και τώρα σύρεται χωρίς τη θέλησή του σε μια συναίνεση που, από την ψήφο των αποδήμων έως την εκλογή της Προέδρου της Δημοκρατίας, τον τοποθετεί στη θέση του ουραγού των εξελίξεων. Οχι τώρα. Πολύ πριν χάσει τις εκλογές, ο Αλέξης Τσίπρας είχε χάσει την ικανότητά του να διαμορφώνει την ατζέντα. Τηρουμένων των αναλογιών, είναι σαν να μην πέταξε μόνο ένα, αλλά όλα τα πουλιά μαζί.