Σε κατάσταση ετοιμότητας {CR}

Σε μια πρώτη ματιά, την ώρα που τα αναμμένα κάρβουνα βρίσκονται στα χέρια της διπλωματίας, οι στρατιωτικές δομές βρίσκονται σε κατάσταση αναμονής. Δείχνει μάλλον αυτονόητο, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Μπροστά στις εξελίξεις που διαμορφώνονται από τα τουρκολιβυκά μνημόνια, μπορεί ο Νίκος Δένδιας να τρέχει στο ελληνικό Πεντάγωνο, όμως η κατάλληλη λέξη που περιγράφει την κατάσταση δεν είναι η αναμονή, αλλά η ετοιμότητα. Η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, όσο κι αν προσπαθεί να κινηθεί σε χαμηλούς τόνους – απορρίπτοντας το ύφος και, πολύ περισσότερο, τις κορόνες του Πάνου Καμμένου -, γνωρίζει καλά ότι τα δεδομένα έχουν μεταβληθεί: Η γραμμή που άνοιξε ανάμεσα στην Αγκυρα και την Τρίπολη δεν έχει συμβολικό χαρακτήρα. Αποτελεί κίνηση από την πλευρά της Τουρκίας που όχι μόνον δυναμώνει τον συναγερμό στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αλλά ήδη παράγει αποτελέσματα. Αν τα πράγματα στραβώσουν και η διπλωματία περάσει σε δεύτερο πλάνο, ο Νίκος Παναγιωτόπουλος δεν έχει αμφιβολία ότι είναι εκείνο που θα περάσει σε ρόλο πρωταγωνιστή.

Ενδεχομένως με αυτή την εικόνα στο μυαλό, ο καβαλιώτης υπουργός Αμυνας, με τη συνοδεία των επιτελών στα τρία Οπλα, άρχισε από χθες να μετακινείται σε στρατόπεδα και φυλάκια του Βόρειου Αιγαίου και της Αλεξανδρούπολης. Ο δικός του κύκλος επισκέψεων θα κλείσει τις επόμενες ημέρες στο ακριτικό Καστελλόριζο, αλλά στη φετινή χρονιά δεν περιορίζεται σε έναν εθιμοτυπικό και επικοινωνιακό γύρο στις στρατιωτικές μονάδες, λόγω των εορτών. Ούτε στοχεύει στην εμψύχωση των Ενόπλων Δυνάμεων, μέσω της ανταλλαγής ευχών. Σε κατάσταση ετοιμότητας το φρόνημα είναι υψηλό και ο καθένας ξέρει τον ρόλο του. Ο ΥΕΘΑ μετακινείται στην ακριτική γραμμή για να στείλει το μήνυμα στην απέναντι πλευρά ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη για όλα και σε στρατιωτικό επίπεδο – και το στρατιωτικό προσωπικό είναι ήδη ζεστό. Μένει στην Αγκυρα να αποφασίσει τι τελικώς επιδιώκει και πώς θα κινηθεί.

Εκ των πραγμάτων, τους επόμενους μήνες ο Παναγιωτόπουλος καλείται να εγκρίνει και ένα νέο σχεδιασμό στα εξοπλιστικά. Ακόμη και σε περιόδους μικρότερης έντασης, το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού στα οπλικά συστήματα θα προχωρούσε, αλλά στην παρούσα συγκυρία οι αποφάσεις μπορεί να επιταχυνθούν. Υπό αυτή την έννοια, ο υπουργός Αμυνας μπορεί να είναι εκ των πρωταγωνιστών του 2020, ακόμη κι αν το κύμα δεν σηκωθεί ψηλότερα στο Αιγαίο. Η συμφωνία για τις δύο  φρεγάτες Belharra είναι κοντά, εφόσον βρεθεί κοινός τόπος με τους Γάλλους για το συνολικό κόστος και τον τρόπο αποπληρωμής. Η αναβάθμιση των F-16 ήδη ξεκίνησε και θα μπορούσε να αποτελεί προπομπό ενός σχεδιασμού για την προμήθεια σε δεύτερο χρόνο και των F-35. Χωρίς το νέο λογισμικό για τα ενισχυμένα F-16, πάντως, η συζήτηση για F-35 στον στόλο της Πολεμικής Αεροπορίας είναι κενή περιεχομένου. Με τη σημερινή υποδομή, οι ΗΠΑ ακόμη κι αν αύριο το πρωί έκαναν δωρεά ενός F-35 στην Ελλάδα, αυτό θα παρέμενε σε αχρησία. Η μεγάλη στροφή, εξάλλου, θα γίνει στα drones – όπου η Τουρκία έχει ήδη αποκτήσει σημαντικό πλεονέκτημα. Σε βάθος πενταετίας, στόχος είναι η χώρα μας να έχει ενταχθεί σε ένα δίκτυο συμπαραγωγής και να αποκτήσει ταυτότητα κατασκευαστή.

Το στοίχημα, προφανώς, δεν αφορά έναν υπουργό, ίσως ούτε μια κυβέρνηση. Στη νέα δεκαετία που ξεκινά, ωστόσο, οι δαπάνες στα εξοπλιστικά θα εκτοξευθούν, τροφοδοτώντας και μια συνωμοσιολογία ότι η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο είχε κυρίως αυτόν τον στόχο. Σε μια φάση, εξάλλου, που πολλές φωνές ακούγονται για τις αναγκαιότητες των Ενόπλων Δυνάμεων (από την αύξηση της θητείας έως τα κανόνια που εξασφαλίζουν το βούτυρο…), ο Παναγιωτόπουλος θα προτιμούσε να υπάρξει αυτοσυγκράτηση. Και περισσότερο από τα εξοπλιστικά, «καίγεται» για την ενίσχυση του μόνιμου ένστολου προσωπικού, αφού είναι μεγαλύτερη αναγκαιότητα να πέσει ο μέσος όρος ηλικίας κάτω από τα 40 χρόνια…