«Κανένα κορίτσι δεν θα έπρεπενα παραμορφώνει το σώμα του»

Πριν από περίπου έναν μήνα, η φαινομενική ηρεμία της αμερικανικής αθλητικής κοινότητας διαταράχθηκε. Αφορμή για αυτή την αναστάτωση ήταν η νεαρή αμερικανίδα πρωταθλήτρια μεσαίων αποστάσεων Μαίρη Κάιν, η οποία δημοσιοποίησε τη μάχη της με τις διατροφικές διαταραχές και τις αυτοκτονικές της τάσεις ως απόρροια της επιτυχίας της στον στίβο από όταν ήταν μικρό κορίτσι. Ειδήσεις σαν κι αυτές δυστυχώς δεν είναι κάτι νέο. Η περιπέτεια της 23χρονης αθλήτριας της Nike είναι ο πιο πρόσφατος κρίκος σε μια αλυσίδα υπερβολών και παρερμηνειών της προσπάθειας για διάκριση. Και είναι η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι κι έκανε τη συναθλήτριά της και βετεράνα πλέον δρομέα Λόρεν Φλέσμαν να πάρει θέση.

Η δύο φορές πρωταθλήτρια των ΗΠΑ στα 5.000 μέτρα μ’ ένα άρθρο της στους «New York Times» διηγείται την προσωπική της ιστορία και βάλλει εναντίον ενός συστήματος που είναι χτισμένο με ανδρικά πρότυπα και αδυνατεί να καταλάβει τις γυναικείες ιδιαιτερότητες. Με τίτλο «Αλλαξα το σώμα μου για το άθλημά μου. Κανένα κορίτσι δεν θα έπρεπε» αφηγείται την προσωπική της παλινωδία ανάμεσα στον πρωταθλητισμό, το υγιές σώμα και τις επιτυχίες και ζητάει να γίνουν άμεσα οι απαραίτητες αλλαγές ώστε προπονητές, αθλητές και παράγοντες να σταματήσουν να θυσιάζουν την υγεία στον βωμό των διακρίσεων.

Αν και η ίδια στα πρώτα της βήματα στον στίβο έτυχε να συνεργαστεί μ’ έναν προπονητή ο οποίος κατανοούσε τις ανάγκες του σώματός της και ήθελε να την κρατήσει μακριά από τις διατροφικές διαταραχές, στην ουσία καθυστέρησε μόνο το «μοιραίο» που ήρθε χρόνια αργότερα. Οντας η ίδια φοιτήτρια πλέον στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ κι έχοντας κερδίσει πέντε κολεγιακούς τίτλους κι άλλους δεκαπέντε σε παναμερικανικό επίπεδο, η ανάγκη της να φτάσει πιο ψηλά την έκανε να πάρει τελικά λάθος δρόμο. «Ενα κομμάτι του εαυτού μου ήταν αποφασισμένο να αποδείξει ότι με πιο ενισχυμένη σωματική διάπλαση μπορείς να είσαι επιτυχημένος/η για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Και ότι το να κερδίζει κανείς δεν σήμαινε ότι πρέπει να κάνει κακό στον εαυτό του. Αλλά αντί να διαλυθούν τα στερεότυπα κουλτούρας, όλοι γύρω μου μιλούσαν για μένα σαν να ήμουν η εξαίρεση στον κανόνα που έλεγε ότι όσο πιο αδύνατος τόσο καλύτερος. Κατά την τελευταία μου σεζόν ως αθλήτριας του κολεγίου, με τη μετάβασή μου στο επαγγελματικό τρέξιμο στον ορίζοντα, άρχισα να τους πιστεύω. Σταμάτησα να τρώω κανονικά για να κάνω το 21χρονο κορμί μου, ακόμα απαλό από νέα οιστρογόνα που το πλημμύριζαν, να μοιάζει με των λιγνών 28χρονων γυναικών που έβλεπα να μπαίνουν στις ολυμπιακές ομάδες. Δεν ήμουν έτοιμη για αυτού του είδους το σώμα. Το έκανα όμως στον εαυτό μου ούτως ή άλλως. Μπορεί να εστίασα στο συγκεκριμένο κομμάτι, αλλά έχασα την ενέργειά μου. Μου κόπηκε η περίοδος και οι τραυματισμοί ακολούθησαν» γράφει η 38χρονη σήμερα Φλέσμαν.

Αν και η ίδια ήταν από τις πιο γρήγορες αθλήτριες της γενιάς της, δεν κατάφερε ποτέ να τρέξει στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Πλέον είναι σίγουρη πως οι επιλογές που έκανε την περίοδο εκείνη της στέρησαν όχι μόνο το όνειρό της αυτό, αλλά και το ταλέντο της· έμεινε πολύ πίσω. «Δεν με νοιάζουν τα χαμένα βάθρα, οι χαμένες ευκαιρίες. Αυτό που με στοιχειώνει είναι ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει. Μέχρι να αντιληφθούμε και να σεβαστούμε το γεγονός πως η γυναικεία επίδοση είναι διαφορετική από την ανδρική εκδοχή πάνω στην οποία είναι χτισμένος ο αθλητισμός, τα κορίτσια, λόγω όσων τους επιβάλλει το σύστημα, θα συνεχίζουν να κάνουν κακό στον εαυτό τους» επισημαίνει η Φλέσμαν. Για να ενισχύσει τη θέση της, υπενθυμίζει πως οι πιο μεγάλες γυναίκες είναι εκείνες που φέρνουν τις διακρίσεις, αυτές που στα 30 τους σπάνε τα ρεκόρ και κερδίζουν τις πρώτες θέσεις σε Μαραθωνίους, όπως της Βοστώνης και της Νέας Υόρκης.

Περνώντας στην αντεπίθεση απέναντι σε εκείνους που πιέζουν τις γυναίκες ολοένα και περισσότερο προς ένα πιο αδύνατο σωματικό πρότυπο, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το 1/3 των κοριτσιών που συμμετέχουν στα πανεπιστημιακά πρωταθλήματα των ΗΠΑ και βρίσκονται στην ουσία προ των πυλών της νευρικής ανορεξίας. «Δεν έχουμε τώρα ένα αθλητικό σύστημα που να είναι χτισμένο για κορίτσια. Αν είχαμε, θα έδειχνε πολύ διαφορετικό και θα επωφελούνταν όλοι απ’ αυτό» σχολιάζει η βετεράνα αθλήτρια που πλέον έχει σάιτ με δρομικές συμβουλές.

Ως υπαίτιους για τα φαινόμενα υπερβολών στα πρότυπα που κυριαρχούν εδώ και δεκαετίες, η ίδια δείχνει τους προπονητές που φτάνουν τις αθλήτριές τους στα άκρα. «Ο προπονητής της Μαίρης Κέιν, Αλμπέρτο Σάλαζαρ, είναι μια τέτοια περίπτωση. Είναι ακόμα πολύ συνηθισμένη πρακτική για έναν προπονητή να συνεχίζει να ξεζουμίζει αθλητές που παλεύουν με διατροφικές διαταραχές, ενώ τους παρέχει εντελώς ανεπαρκή προσοχή. Είναι ακόμα πολύ συνηθισμένη πρακτική για προπονητές να δημιουργούν μια κουλτούρα διατροφικών διαταραχών στο όνομα της επίδοσης, εστιάζοντας στο βάρος και στην εμφάνιση. Οι προπονητές είναι αυτοί που έχουν τη δύναμη. Αυτοί έχουν την ευθύνη για να δημιουργούν ένα περιβάλλον που δίνει προτεραιότητα στην υγεία και όχι στην επίδοση. Αν οι προπονητές δημιουργούν ή συνεισφέρουν σε μια κουλτούρα αρνητικής εικόνας για το σώμα του άλλου ή σε μια διατροφική διαταραχή, διαπράττουν κακοποίηση. Πρέπει να απολυθούν» καταλήγει με στόμφο η Φλέσμαν.