Οι χρησμοί Λαγκάρντ και {LF}το ελληνικό στοίχημα

«Τα προγράμματα αγοράς, όπως το QE, έχουν προϋποθέσεις και έτσι πιστεύω ότι όταν η χώρα καλύψει τα κριτήρια, αυτόματα θα μπει. Εως τότε πρέπει να σεβαστούμε τα κριτήρια και να παίξουμε με βάση τους κανόνες». Η δήλωση φέρει τη σφραγίδα της Κριστίν Λαγκάρντ αμέσως μετά την πρώτη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ υπό την προεδρία της και δεν αφήνει το παραμικρό περιθώριο ένταξης των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης πριν από την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Αν η Ελλάδα καταφέρει να κάνει το θαύμα της αναβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητάς της κατά τουλάχιστον τρεις βαθμίδες μέσα στο 2020, τότε οι πύλες του QE αυτόματα ανοίγουν. Στην αντίθετη περίπτωση η ένταξη στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης μπορεί να περιμένει…

Η επίσημη πρώτη της Κριστίν Λαγκάρντ ήρθε παράλληλα να αναδείξει πόσο ο ίδιος άνθρωπος μπορεί, ανάλογα με τη θέση που υπηρετεί, να προσαρμόζει τις τοποθετήσεις του, ακόμα κι αν οι θέσεις του παραμένουν οι ίδιες. Από την Ουάσιγκτον η Κριστίν Λαγκάρντ δεν έχανε ευκαιρία να επαναλαμβάνει την πάγια θέση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την ανάγκη μείωσης των στόχων επί των πρωτογενών πλεονασμάτων. Το Ταμείο συνεχίζει να υποστηρίζει πως ένας στόχος στην περιοχή του 1,5% του ΑΕΠ θα ήταν ικανοποιητικός, καθώς θεωρεί πως τα πλεονάσματα στη ζώνη του 3,5% του ΑΕΠ εκτός από ανέφικτα – κατά την άποψή του – «σκοτώνουν» και την ανάπτυξη. Ασχετα αν νωρίτερα είχαν εξαφανίσει κάθε προοπτική ανάπτυξης στην Ελλάδα οι συνταγές του.

Τώρα, ως πρόεδρος της ΕΚΤ, η Λαγκάρντ κράτησε αποστάσεις. Μετά τα συγχαρητήρια για την πρόοδο που έχει κάνει η Ελλάδα, σημειώνοντας πως είναι «πολύ εντυπωσιακή», έδωσε έμφαση στην ανάπτυξη και στα πρωτογενή πλεονάσματα, για τα οποία δήλωσε πως έχει γνώμη αλλά… δεν θα την επαναλάβει. Οι ισορροπίες είναι τώρα τελείως διαφορετικές.

Στη συνάντηση Λαγκάρντ – Μητσοτάκη στις 17 Δεκεμβρίου στη Φρανκφούρτη δεν υπάρχει αμφιβολία πως το θέμα των πρωτογενών πλεονασμάτων θα συζητηθεί. Και υπάρχει βάσιμη προσδοκία στήριξης των αιτημάτων της ελληνικής κυβέρνησης από την πλευρά της ΕΚΤ, τουλάχιστον στο παρασκήνιο. Οι υπουργοί Οικονομικών του Eurogroup είναι αυτοί οι οποίοι θα λάβουν τις αποφάσεις και το ζήτημα δεν αναμένεται να συζητηθεί στην πλήρη έκτασή του πριν από την ερχόμενη άνοιξη.

Μέχρι τότε η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να πετύχει δύο στοιχήματα. Το πρώτο, μια ακόμα καλή έκθεση αξιολόγησης. Οι εκπρόσωποι των θεσμών αναμένονται στην Αθήνα γύρω στις 20 Ιανουαρίου και στο τέλος Φεβρουαρίου θα εκδώσουν την «ετυμηγορία» τους. Το δεύτερο, δραστική επιτάχυνση της ανάπτυξης, ώστε ακόμα και εάν οι θεσμοί συνεχίσουν να αρνούνται την πραγματικότητα της καταβύθισης του κόστους δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου (βασική παράμετρος στην ανάλυση βιωσιμότητας χρέους), να μην μπορούν παρά να ενσωματώσουν τα νέα δεδομένα στο ΑΕΠ. Αλλιώς διαμορφώνεται ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ με τον ρυθμό ανάπτυξης στο 1% και αλλιώς με ρυθμό ανάπτυξης στο 3%.

Ο μέχρι πρότινος «συντηρητικός» στις εκτιμήσεις του ΣΕΒ υιοθετεί πλέον και με το παραπάνω – με συγκεκριμένες προϋποθέσεις – τις εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών στον προϋπολογισμό. Ο πρόεδρος του ΣΕΒ Θεόδωρος Φέσσας, ερωτηθείς εάν είναι επιτεύξιμος ο στόχος για ρυθμό ανάπτυξης 2,8% το 2020, απάντησε «ίσως να προσεγγίσουμε και το 3%, αρκεί να συνεχιστούν οι μεταρρυθμίσεις με έμφαση στον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας και της οικονομίας».

Την ίδια ώρα σε ανάλυσή της η Εθνική Τράπεζα θεωρεί απολύτως εφικτή την επίτευξη ρυθμών ανάπτυξης πάνω από 2% το 2019. Αν οι θετικές εξελίξεις συνεχιστούν, οι αποφάσεις για μείωση των πλεονασμάτων δεν μπορούν να αποφευχθούν.