Δημήτρης Καλτσώνης

Το Σαββατοκύριακο είναι μια ασυνέχεια μέσα στη συνέχεια. Γι’ αυτό ξεκουράζομαι από το διάβασμα διαβάζοντας: κυρίως λογοτεχνία και ιστορία. Καθώς τα τελευταία χρόνια ετοίμαζα το βιβλίο μου «Το κράτος στην Κίνα (1949-2019)» – μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Τόπος -, είχα βάλει στον εαυτό μου ένα όριο: «Τα Σαββατοκύριακα θα ξεκουράζομαι και δεν θα ασχολούμαι με αυτό». Κατάφερα να πειθαρχήσω μόνο εν μέρει. Ναι μεν δεν έγραφα ποτέ αυτές τις δύο μέρες, αλλά διάβαζα περιφερειακά θέματα που έτσι κι αλλιώς με βοηθούσαν να κατανοήσω καλύτερα το θέμα που προσπαθούσα να δαμάσω, να μπω στην κουλτούρα και στην ψυχοσύνθεση αυτού του λαού. Δηλαδή, διάβαζα κινέζικη λογοτεχνία (χωρίς όμως ποτέ να αφήνω τη λατινοαμερικάνικη που είναι ο μεγάλος μου έρωτας!), έβλεπα κινέζικες ταινίες, κινέζικη τηλεόραση. Υπάρχει κινέζικο κανάλι στο οποίο οι παρουσιαστές των ειδήσεων μιλούν άπταιστα γαλλικά και οι σαπουνόπερες έχουν γαλλικούς υπότιτλους! Α ναι, αυτά συνδυάζονται με λίγη προπόνηση στην παραδοσιακή κινέζικη πολεμική τέχνη του kung fu, win chun. Ανακάλυψα – μεγάλος, στα σαράντα μου – πόσο σημαντικό είναι να συνδυάζεται η πνευματική άσκηση με τη σωματική. Ανακάλυψα από έναν άλλο δρόμο την αναζήτηση της αρμονίας και της διαλεκτικής.
Αλλά πιο πολύ το Σαββατοκύριακο είναι μια ευκαιρία να μοιραστούμε με τα αγαπημένα μας πρόσωπα και τους φίλους τα μικρά πράγματα που ομορφαίνουν τη ζωή. Μια κουβεντούλα στη λαϊκή, ένας καφές, ένας περίπατος, να μιλήσουμε για τα νέα μας – μικρά και μεγάλα -, για όνειρα, ελπίδες, αναμνήσεις, ανησυχίες.

Ξέρετε τι μου αρέσει πιο πολύ; Τα γιορτινά τραπέζια του σαββατόβραδου. Ενα τραπέζι καταστόλιστο, στο σπίτι ή όπου αλλού, είναι πάντα γιορτή. Μπορεί να σας φανεί υπερβολή, αλλά νομίζω πως είναι η συνόψιση του Homo sapiens. Εκεί υπάρχουν όλα: τα υλικά της γης, επεξεργασμένα, δουλεμένα από τις αντιλήψεις του σύγχρονου αλλά και παλαιότερων πολιτισμών, οι μυρωδιές, χρώματα, αρώματα, γεύσεις, όλα τα συστατικά της ευδαιμονίας. Υπάρχει το κρασί, των χιλιάδων χρόνων. Εχω μάλιστα έναν φίλο που φτιάχνει κρασί και χαίρομαι πάντα να τον ακούω να μιλάει για το πώς φτιάχνει το κρασί του.

Πάνω απ’ όλα, ένα γιορτινό τραπέζι είναι οι άλλοι, οι φίλοι ή αυτοί που δεν είναι ακόμη αλλά θα γίνουν φίλοι. Είναι η πνευματική επικοινωνία, απόδειξη ότι οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν καλύτεροι, ότι ο κόσμος μπορεί να αλλάξει, να γίνει πιο ανθρώπινος. Είναι οι κουβέντες, οι σοβαρές και οι αστείες, είναι το κεφάλι που ύστερα από λίγο γέρνει ελαφρά στο πλάι, ένδειξη χαλάρωσης και ευφορίας. Και αν όλα αυτά συνοδεύονται από μουσική, τότε έρχεται η ολοκλήρωση.

Μου αρέσει πολύ το θέατρο. Βέβαια, δεν περιμένω μόνο το Σαββατοκύριακο. Καμιά φορά πηγαίνω και τις καθημερινές. Μου αρέσει μάλιστα να οργανώνω την παρακολούθηση παραστάσεων με τους φοιτητές μου. Εχει τύχει να έχω φοιτητές που σπουδάζουν παράλληλα σε κάποια δραματική σχολή. Και τότε περνούν από ανάκριση. Θέλω να μου τα διηγηθούν όλα: τι μαθαίνουν, πώς το μαθαίνουν, πώς εξελίσσονται. Το θέατρο είναι μαγεία. Στην αρχή αυτής της ακαδημαϊκής χρονιάς, ένας φίλος σκηνοθέτης ξεκίνησε έναν κύκλο σεμιναρίων, κάθε Σάββατο 3 με 6, μέχρι τον Ιούνιο. Να πω την αλήθεια, το ήθελα πολύ, ταλαντεύτηκα, ακόμα και τώρα κάπως το μετανιώνω, αλλά η δέσμευση ήταν μεγάλη. Το θέατρο θέλει αφοσίωση. Οπως και η επιστήμη.

Το βράδυ της Κυριακής όμως θέλω να είναι αφιερωμένο στον κινηματογράφο. Είναι στην πραγματικότητα μια εισαγωγή στην κίνηση, στη ζωή και στη ζωντάνια της Δευτέρας. Αισθάνομαι αρκετά τυχερός: Κάνω ένα επάγγελμα που, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες των συνθηκών και τα προβλήματα, τροφοδοτεί με ζωντάνια. Είναι η επικοινωνία με τους νέους, η γνώση, η προσπάθεια μετάδοσής της, η αέναη περιπέτεια της έρευνας, η χαρά της συγγραφής και πάνω απ’ όλα η κορυφαία στιγμή: η διδασκαλία, το αμφιθέατρο. Ετσι, έχω το προνόμιο να περιμένω με λαχτάρα το πρωί της Δευτέρας, τον πρωινό ελληνικό καφέ, το νέο ξεκίνημα, με τα μικρά και τα μεγάλα.