Ψησταριές

Το καυτό λίπος τρέχει από το καλαμάκι, ανακατεμένο με μπόλικο λεμόνι. Τα δόντια δαγκώνουν το ζουμερό κομμάτι χοιρινού, το μασούν καλά καλά και ο εγκέφαλος απολαμβάνει το χράτσα χρούτσα, τη γεύση του ξεροψημένου κρέατος. Στο τέλος, η μπουκιά ταιριάζει ιδανικά με μια γουλιά μπίρα. Οταν ξεκινάς, πότε τελειώνεις; Ενα, δύο, τρία – κάποιοι χριστιανοί χορταίνουν στα πέντε.

Και κάποιοι μουσουλμάνοι στα πέντε χορταίνουν. Παρότι όταν ζουν σε έναν βρώμικο καταυλισμό, στοιβαγμένοι ο ένας πάνω στον άλλον, χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα τους και δεν έχουν φάει τίποτε άλλο όλη τη μέρα, ακόμα και ένα τούς είναι αρκετό. Καμιά φορά, ανάμεσα στην επιβίωση και τη θρησκευτική ευπρέπεια είναι μόνο ανθρώπινο να κερδίζει η πρώτη. Κι άλλες φορές μπορεί η δεύτερη να μην είχε εξαρχής τόση σημασία. Μπορεί πάντοτε να προτιμούσαν το χοιρινό από το αρνί ή το κοτόπουλο. Μπορεί να μην ήταν ποτέ αυτό που φανταζόμαστε πως είναι.

Και οι άλλοι; Αν επισκέπτονταν μια ευρωπαϊκή χώρα ως τουρίστες και όχι ως μετανάστες, θα προτιμούσαν να φάνε σε ένα μαγαζί μουσουλμανικής ιδιοκτησίας, από αυτά που υπάρχουν σε αφθονία παντού πλην της Ελλάδας. Σε εστιατόρια που τηρούν το halal ή τουλάχιστον το εβραϊκό kosher. Σαν πιστοί χριστιανοί μια οποιαδήποτε Μεγάλη Παρασκευή. Πού ξέρεις, μπορεί να δοκίμαζαν ένα «φυσιολογικό» μέρος με καλές κριτικές, αποφεύγοντας προσεκτικά όσα προτιμούν να αποφεύγουν. Δεν ενοχλούνται όλοι από το χοιρινό στο πιάτο του διπλανού τους. Και βέβαια, ξέρουν πολύ καλά πως στα Διαβατά η μυρωδιά του ψητού επιστρατεύεται μόνο για να τους ξεφτιλίσει.

Ας είμαστε ειλικρινείς, τουλάχιστον μεταξύ μας: η ελληνική φιλοξενία είναι ένα πανέξυπνο τουριστικό τρικ, δεν διαφέρει σε τίποτα από οποιαδήποτε άλλη φιλοξενία του κόσμου. Είναι, μάλιστα, ένα τσακ πιο ακατάδεκτη με εκείνους που δεν μας μοιάζουν. Η ιστορία της χώρας, η καλή και η κακή, χτίστηκε πάνω σε τέτοιους πρόσφυγες και μετανάστες, που χρειάστηκαν δεκαετίες για να μη θεωρούνται πια ανεπιθύμητοι. Αν τα πράγματα ήταν αλλιώς, βέβαια, ούτε εκείνοι που δεν τρώνε χοιρινό θα φαντάζονταν ποτέ πως θα προτιμούσαν να ρισκάρουν τη ζωή τους στο Αιγαίο από το να μείνουν στην πατρίδα τους. Ακόμα και σήμερα, το τελευταίο που θέλουν είναι να μείνουν στην Ελλάδα.

Η Ακροδεξιά φούντωσε μέσα στην κρίση, κυρίως γιατί κανείς δεν κατάλαβε πώς πρέπει να την αντιμετωπίσει. Σήμερα, εκτός από μια αργοπορημένη δίκη, η δημοκρατία έχει μια ακόμα ευκαιρία να διορθώσει τα αντανακλαστικά της. Ο εχθρός δεν είναι πια η μισοπεθαμένη Χρυσή Αυγή, αλλά οι πολίτες που εκπαιδεύτηκαν να βρίζουν ο ένας τον άλλο ως «ακρο-κάτι». Και μαζί οι πολιτικοί, νικητές και ηττημένοι, που αγκομαχούν και μόνο στην ιδέα πως το Μεταναστευτικό χρειάζεται μεγάλες συναινέσεις και σοβαρές λύσεις. Που προτιμούν να ρίξουν λίγο λεμόνι παραπάνω στο ξεροψημένο λίπος διαμαρτυρόμενων και αλληλέγγυων. Κανείς δεν προσπαθεί, έστω και για λίγο, να κατανοήσει τις αδυναμίες του διπλανού του. Η αλλαγή του τρόπου ζωής είναι ένας πολύ κανονικός φόβος. Δεν είναι εθνικιστής όποιος προσέχει τις διαφορές ούτε επικίνδυνος όποιος χρειάζεται χρόνο για να αφομοιώσει τη νέα κατάσταση. Μπορεί, όμως, να γίνει. Και αυτό ισχύει σε κάθε περίπτωση.

Εκτός από τις φορές που οι ακροδεξιοί επιλέγουν χυδαία να κρύβονται πίσω από ψησταριές με σουβλάκια. Κι αυτά, όση νοστιμιά κι αν έχουν, δεν μπορούν να μετριάσουν ούτε τη βρωμιά ούτε τη δειλία τους.