«Δεν σταμάτησα εγώ το Brexit!»

Συστήνομαι και του δίνω το χέρι μου. Προσπαθώ να το αποφύγω, αλλά δεν τα καταφέρνω: ζητώ να ακούσω από τα χείλη του τη μαγική λέξη για την όποια έγινε διάσημος στα πέρατα της οικουμένης: «Order! Order!», μου λέει με τη χαρακτηριστική, στομφώδη φωνή του – και δείχνει να το απολαμβάνει. Εως πριν από λίγες ημέρες, απηύθυνε το πρόσταγμα αυτό (στα ελληνικά θα το αποδίδαμε ως «Ησυχία!») στους βρετανούς βουλευτές. Αρκετοί εξ αυτών δεν φημίζονται για την αυτοσυγκράτησή τους την ώρα των συνεδριάσεων, εξού και, όπως ο ίδιος υπολογίζει, εκστόμισε τη λέξη αυτή περισσότερες από 14.000 φορές στη διάρκεια της δεκαετούς θητείας του.

Ο Τζον Μπέρκοου θα μείνει στην ιστορία ως ο πιο διάσημος πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων – ίσως και ως ο πολιτικός που επηρέασε περισσότερο τον ρουν του Brexit. Πολλοί εκτιμούν ότι χάρη στις δικές του, συχνά αμφιλεγόμενες, αποφάσεις, η έξοδος της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση δεν έχει γίνει ακόμη. Οι οπαδοί του Brexit τον κατηγορούν για μεροληπτικότητα (μεταξύ άλλων, απαγόρευσε δύο φορές στην κυβέρνηση να φέρει προς ψήφιση τη Συμφωνία Αποχώρησης) και για επανειλημμένες απόπειρες διευκόλυνσης των Remainers. Ο ίδιος δεν θέλει ούτε να το ακούει. «Υπήρξα πάντοτε αμερόληπτος μέσα στην αίθουσα του Κοινοβουλίου. Πάντοτε φρόντιζα να διευκολύνω την έκφραση όλου του εύρους απόψεων που υπήρχαν στο Σώμα», δηλώνει στα «ΝΕΑ» ο, έως την περασμένη Δευτέρα, πρόεδρος της βρετανικής Βουλής. Εκείνοι που σήμερα τον κατηγορούν, κάποτε τον επαινούσαν, υποστηρίζει. «Οταν οι ευρωσκεπτικιστές αποτελούσαν μειοψηφία στα έδρανα των Συντηρητικών, ήξερα ότι έπρεπε να ακουστούν. Γι’ αυτό τους έδωσα τη δυνατότητα να καταθέτουν ερωτήσεις, να ελέγχουν και να αμφισβητούν την κυβέρνηση. Σας πληροφορώ ότι μου εξέφραζαν συχνά την ευγνωμοσύνη τους». Αυτά, πριν από αρκετά χρόνια. Σήμερα, οι ευρωσκεπτικιστές, που αποκαλούνται πια Brexiteers, δεν είναι μειοψηφία. «Τώρα, μειοψηφία στους Συντηρητικούς έγιναν οι Remainers. Εδωσα, λοιπόν, και σε αυτούς τις ευκαιρίες που δικαιούνταν. Το μόνο που έκανα ήταν να διευκολύνω το Σώμα να λάβει τις αποφάσεις που επιθυμούσε». Συνεπώς, δεν σταματήσατε εσείς το Brexit; επιμένω. «Ασφαλώς όχι. Το Brexit δεν έχει, μέχρι στιγμής, γίνει εξαιτίας της απροθυμίας της Βουλής των Κοινοτήτων να εγκρίνει τη Συμφωνία Αποχώρησης και τους συνοδευτικούς εφαρμοστικούς νόμους. Προσέξτε: δεν επικρίνω τους βουλευτές, απλώς παραθέτω γεγονότα. Εάν υπήρχαν οι αριθμοί για να εγκριθεί η συμφωνία, το Brexit θα είχε γίνει. Η απουσία αυτής της απαραίτητης πλειοψηφίας είναι που σταμάτησε το Brexit, όχι οι αποφάσεις του προέδρου».

Δεν μπορεί, θα κάνατε κάποιο λάθος όλα αυτά τα χρόνια. Δεν μετανιώνετε για τίποτε; τον ρωτάω. «Νομίζω ότι χειρίστηκα άσχημα την αποστολή που ανέλαβα πριν από πέντε χρόνια να διαχωρίσω τον ρόλο του Συμβούλου του Σώματος από τον ρόλο του Διευθύνοντος το Σώμα. Υπήρχαν σοβαροί λόγοι για τους οποίους έπρεπε να διαχωριστούν αυτοί οι δύο ρόλοι, όπως και έγινε. Αλλά νομίζω ότι το έκανα με έναν ελαφρώς αδέξιο τρόπο. Αυτό είναι το μόνο για το οποίο μετανιώνω».

Συνάντησα τον 56χρονο Μπέρκοου χθες το μεσημέρι στη συνοικία Σεντ Τζέιμσις, σε απόσταση αναπνοής από τη Βουλή. Τα διεθνή μίντια τον μνημονεύουν ως «Μίστερ Ορντερ». Ο «σπίκερ», όπως αποκαλούν οι Βρετανοί των πρόεδρο της Βουλής τους, έχει γίνει πια σελέμπριτι, τόσο λόγω του παρεμβατικής του στάσης όσο και λόγω της θεατρικότητας με την οποία ανέκαθεν συνόδευε τις παρεμβάσεις του. Αποδέχεστε τον χαρακτηρισμό αυτόν; «Με διασκεδάζει, αλλά σε καμία περίπτωση δεν θα αποκαλούσα τον εαυτό μου σελέμπριτι. Δεν είμαι καθόλου σημαντικός. Ελπίζω, βέβαια, να είμαι σημαντικός για τη γυναίκα μου και τα τρία παιδιά μου! Ο ρόλος του προέδρου είναι αυτός που είναι σημαντικός, όπως και ο ρόλος του Κοινοβουλίου». Τότε, πού αποδίδετε αυτή τη δημοσιότητα; «Υποθέτω ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον λόγω του Brexit. Γι’ αυτό με πρόσεξαν και εμένα. Εντάξει, μπορεί το ύφος μου, ο τρόπος που μιλάω και οι γραβάτες που φοράω να βοήθησαν λιγάκι!».

Παρ’ όλα αυτά, στο μυαλό των περισσότερων θα μείνετε ως ο «Κύριος Ησυχία!», τον πειράζω. Εάν ήταν στο χέρι σας, πώς θα θέλατε να σας θυμούνται; «Ως τον υπερασπιστή των απλών βουλευτών. Ως τον πρόεδρο που προσπάθησε να κρατήσει τα καλύτερα στοιχεία του Κοινοβουλίου και να βελτιώσει τα υπόλοιπα», μου λέει, αποκαλύπτοντας ότι αυτόν τον καιρό γράφει βιβλίο για όσα έζησε όλα αυτά τα χρόνια. «Πιστεύω ότι θα εκδοθεί μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2020». Οταν τον ρωτάω τι θα ψηφίσει στις εκλογές της 12ης Δεκεμβρίου, αρνείται να απαντήσει (είναι βουλευτής των Συντηρητικών από το 1997, αλλά πολλοί στοιχηματίζουν ότι, λόγω των εκρηκτικών του συγκρούσεων τόσο με την Τερίζα Μέι, όσο και με τον Μπόρις Τζόνσον, δεν θέλει πια ούτε να ακούει για αυτό το κόμμα). «Το Brexit είναι το μεγαλύτερο λάθος που έχει διαπράξει αυτή η χώρα από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο» θα πει λίγο αργότερα σε ομιλία του, προβλέποντας ότι το θέμα μπορεί να μην έχει επιλυθεί «ακόμη και 15 χρόνια μετά».