«Ελένη ή Τζαβαλά;»

Τόσες μέρες και είπα να μη γράψω για την ορθή, ορθότατη απόφαση του Δημήτρη Λιγνάδη να δώσει σε μια σκηνή του Εθνικού το όνομα της Ελένης Παπαδάκη, αλλά περνώντας ο καιρός αντί να ησυχάσει ο εκνευρισμός μου, για να το πω κομψά, για την απαράδεκτη αντίδραση του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών, τόσο και φούντωνε.

Είχα την τύχη οι δασκάλοι μου στο Εθνικό όπου φοίτησα προ αμνημονεύτων ετών να είναι όλοι σχεδόν σύγχρονοι της Παπαδάκη κι όχι απαραίτητα ομοϊδεάτες της, μάλλον το αντίθετο θα έλεγα.

Κι όμως. Δεν υπήρξε ένας, κι όταν λέω ένας (μη εξαιρουμένης της κας Μιράντας, κόρη της Κυβέλης και ένστολο μέλος του ΕΛΑΣ) που να μιλήσει εναντίον της. Ο καθένας δε να αναφέρεται στο τεράστιο ταλέντο, τις απίστευτες γνώσεις, στη γλωσσομάθειά της – Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά – αλλά και στο θεατρικό της ήθος, στη λεπτομερή μελέτη των ρόλων, ο δε Τερζάκης έλεγε πως και μόνο οι σημειώσεις στο περιθώριο των κειμένων της να είχαν σωθεί θα είχε αλλάξει προ πολλού η θεατρική ερμηνεία στην ελληνική σκηνή.

Ακόμα και οι αντίζηλοί της στο Εθνικό, σαν τώρα ακούω τη φωνή της Παξινού στο «Θέατρο στο Μικρόφωνο» του Αχιλλέα Μαμάκη να περιγράφει με άφατο θαυμασμό και φοβερή λεπτομέρεια το πώς έπαιζε η Παπαδάκη ένα ελάχιστο ρολάκι σε έργο του Διονυσίου Ρώμα, ρολάκι που η ίδια είχε ζητήσει αν και πρωταγωνίστρια, μια πριμαντόνα που πριν σωριαστεί από μια λιποθυμία, πώς καθάριζε με το μαντιλάκι της την καρέκλα δείχνοντας έτσι το μέγεθος της ψευτιάς του ρόλου αλλά και του πολυποίκιλτου ταλάντου της.

Αλλά κι άλλα κι άλλα, το πρόσωπό της στη φωτογραφία απ’ την «Εκάβη». Εκμαγείο αρχαίας τραγωδίας, ή ακόμα το μακιγιάζ που είχε διαλέξει σε ένα ισπανικό έργο, πρόσωπο βγαλμένο λες από πίνακα του Βελάσκεθ.

Ο πάταγος που έκανε αυτή η μεγάλη πρωταγωνίστρια του «Σοβαρού» ρεπερτορίου όταν χόρεψε και τραγούδησε ντουέτο με τον βασιλιά του «Ελαφρού» Κυριάκο Μαυρέα κι έκαψαν το σανίδι.

Αυτή τη μεγάλη Ηθοποιό θέλει να τιμήσει ο Λιγνάδης. Κι όχι ένα θύμα του πρώτου εμφυλίου.

Και να σκεφτεί κανείς ότι το ντουέτο με τον Μαυρέα παρουσιάστηκε σ’ ένα χορό του ΣΕΗ, στο ίδιο ΣΕΗ που σήμερα την αφορίζει, στο ίδιο ΣΕΗ που τη διέγραψε το ’44 ως δωσίλογο και συνεργάτη των Γερμανών. Κι ήταν αν θέλετε (κι αν δεν θέλετε κύριοι κατ’ όνομα συνάδελφοι το ίδιο μου κάνει) αυτή η διαγραφή που την οδήγησε στον θάνατο. Την επικηρύξατε κύριοι.

Το αποτέλεσμα είναι η φριχτή απάνθρωπη αναίσχυντη εκτέλεση.

Από έναν δε ονόματι Ορέστη, ο οποίος κατά τη γνώμη του Ανταρτοδικείου ήταν πράκτορας όπως πάντα της Ιντέλιντζενς Σέρβις. Καλά εδώ βγάλατε τον Πλουμπίδη πράκτορα δεν θα βγάζατε τον πορνοβοσκό όπως απεδείχθη Ορέστη. Και ποιος ήταν ο μάρτυς κατηγορίας; Η Ολυμπία Παπαδούκα, μέλος του ΚΚΕ. Μάλιστα.

Αφού λοιπόν ήταν πράκτορας ο μακελάρης, και δεν ήταν αγνό παιδί σας, τι σας κόφτει εσάς τώρα που θα ονομασθεί μια αίθουσα θεάτρου με το όνομα ενός ακόμη θύματος της αγγλικής κατασκοπείας; Τι ζόρι τραβάτε σύντροφοι και δεν το μαρτυράτε;

Μ’ αρέσει δε που προτείνετε άλλα ονόματα μεγάλων ελλήνων ηθοποιών. Του Βεάκη, πολύ σωστά, αλλά υπάρχει απ’ τις αρχές του ’60 ολόκληρο «Θέατρο Βεάκη» που ζει και βασιλεύει. Οπως και το «Κατράκειο» για τον Κατράκη. Αυτόν το Τζαβαλά Καρούσο τι τον μοστράρετε; Τι έχει προσφέρει ο Τζαβαλάς και τον θέλατε και σε αίθουσα; Ούτε σφράγισε με καμία ερμηνεία του το Θέατρο ούτε έπεσε ηρωικώς στον αγώνα.

Λες, τι παίζει το «Βεάκη», λες να πάμε στο «Κατράκειο», το πότε ανοίγει το «Τζαβαλάς» σας έλειψε;

Κι όπως λέει κι ένας ομοϊδεάτης σας από την άλλη όχθη στο ίδιο ποτάμι, ο κύριος Τζανακόπουλος μετ’ επιτάσεως στην Προανακριτική.

Αντε ρε. Αντε ρε.