Στόχος οι Κούρδοι – και η ειρήνη

Η στήριξη των ΗΠΑ στις Μονάδες Προστασίας του Λαού (ΜΠΛ) των Κούρδων τις ανέδειξε ως την πιο αποτελεσματική δύναμη ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος, αναπτέρωσε τις ελπίδες των Κούρδων ως προς το δικαίωμά τους για εθνική αυτοδιάθεση, αλλά αναστάτωσε και την Τουρκία αφού ο «αιφνίδιος» αμερικανικός αποχαρακτηρισμός κουρδικών δυνάμεων που θεωρούνταν «τρομοκράτες» έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις τουρκικές θέσεις, οι οποίες ανησυχούν για αυτονομιστικές τάσεις των Κούρδων εντός των συνόρων τους στα ανατολικά. Αυτό συνηγόρησε στη σταδιακή μετατροπή της Τουρκίας σε απρόθυμο και ευμετάβλητο σύμμαχο των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα όμως οι ΗΠΑ, γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, έχουν μέσα σε λίγα χρόνια επαναφέρει στη μνήμη τους τη γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας, αναβαθμίζοντας τις επιχειρησιακές τους δυνατότητες σε ελληνικό έδαφος, όπως προκύπτει από την αμερικανική κινητικότητα σε Λάρισα και Αλεξανδρούπολη, που επισφραγίστηκε με την πρόσφατη επίσκεψη Πομπέο.

Εναν χρόνο πριν από τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, ο Τραμπ, ζυγίζοντας τις επιλογές του, σε αντίθεση με τις απόψεις μεγάλης μερίδας του επιτελείου του, θεωρεί ότι η αποχώρηση, έστω και φαινομενικά, από τη Συρία εκπληρώνει τις προεκλογικές του υποσχέσεις. Ταυτόχρονα, με ένα προσχηματικό επικοινωνιακό τρικ μέσω Twitter, επιπλήττει προκαταβολικά την Τουρκία εξαγγέλλοντας την οικονομική της καταστροφή αν παρεκτραπεί στην επιχείρηση, με το μάλλον ειρωνικό όνομα, «Πηγή Ειρήνης» εντός των συνόρων της Συρίας, με σκοπό τη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας πλάτους τουλάχιστον 30 χιλιομέτρων, για τη μετεγκατάσταση σύρων προσφύγων.

Δεν είναι τυχαίο ότι λίγες μέρες πριν από την απόφαση της αποχώρησης των αμερικανικών δυνάμεων από τη Βόρεια Συρία, οι ΗΠΑ ήδη είχαν ζητήσει τη μετακίνηση κουρδικών δυνάμεων από στρατηγικές θέσεις, οι οποίοι απρόθυμα υπάκουσαν, ενώ ο Τραμπ, προφανώς λανθασμένα, ανέφερε ότι υπό την προεδρία του το Ισλαμικό Κράτος έχει νικηθεί κατά 100%.

Η διευκόλυνση που παρείχαν οι ΗΠΑ στις τουρκικές δυνάμεις να σφυροκοπήσουν τους κουρδικούς πληθυσμούς της Συρίας δεν σηματοδοτεί απλώς την έκτη φορά που θα βρεθούν οι Κούρδοι εκτεθειμένοι από την αμερικανική εξωτερική πολιτική μετά το 1970. Επιπλέον, δημιουργεί ένα κενό στην πίεση που ασκούσαν οι ΜΠΛ στο ενδεχόμενο αναζωογόνησης της δυναμικής που αναπτύχθηκε γύρω από το Ισλαμικό Κράτος. Η Τουρκία, έτσι και αλλιώς, έρρεπε προς μια διακριτική διευκόλυνση του Ισλαμικού Κράτους στο οποίο συχνά παρέσχε υλικοτεχνική υποστήριξη και ιατρική μέριμνα, λόγω του κοινού τους εχθρού, των Κούρδων.

Η κουρδική περιστολή υποβοηθά την επαναδραστηριοποίηση θυλάκων του Ισλαμικού Κράτους, την αναδίπλωση των ρωσικών δυνάμεων και των δυνάμεων του Ασαντ στα βόρεια και την εδραίωση της επιρροής του Ιράν, απομακρύνοντας κάθε ενδεχόμενο ειρήνης στη Συρία. Οι εξελίξεις ευνοούν το ενδεχόμενο απόδρασης ή και απελευθέρωσης συλληφθέντων μαχητών του Ισλαμικού Κράτους στα κέντρα κράτησης της Βόρειας Συρίας, παρά τη συμφωνία ΗΠΑ – Τουρκίας για τη φύλαξή τους, ενώ οι ήδη αυξημένες προσφυγικές ροές προς Ελλάδα μπορεί να ενταθούν εκ νέου.

Ο Νικόλας Ρώσσης είναι λέκτορας Πολιτικής Οικονομίας της Τρομοκρατίας και Μεσανατολικών Σπουδών στο Arcadia University