Η επόμενη ημέρα… και οι διορθώσεις

Οταν τελειώσει η διαδικασία κτηματογράφησης, η έναρξη λειτουργίας του κάθε κτηματολογικού γραφείου αποκαλύπτει σημαντικό ποσοστό σφαλμάτων στις «πρώτες εγγραφές» των περιουσιακών δικαιωμάτων των πολιτών, κυρίως διαφορές ως προς την ταυτότητα του ακινήτου (όρια, γεωμετρία, διαφορά εμβαδού πέραν της αποδεκτής απόκλισης), ή ως προς τη νομική κατάστασή του (στοιχεία δικαιούχου και τίτλων).

Τα σφάλματα αυτά, που οφείλονται είτε σε έλλειψη ή λανθασμένη δήλωση, λανθασμένη επεξεργασία της, αδυναμία εντοπισμού του ακινήτου, είτε σε λάθη επεξεργασίας κατά τη λειτουργία του ίδιου του κτηματολογικού γραφείου, μπορεί να διορθωθούν: Εξωδικαστικά, με τη διαδικασία «διόρθωσης προδήλου σφάλματος» από τον προϊστάμενο του κτηματολογικού γραφείου, ή δικαστικά, με την καταχώρηση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης του κτηματολογικού πρωτοδίκη δικαστή που διατάσσει τη διόρθωση του σφάλματος.

Η διαδικασία αυτή που προϋποθέτει κατάθεση δικογράφου και διεξαγωγή δίκης, αφορά και την περίπτωση των πάμπολλων αδήλωτων ακινήτων που σήμερα έχουν χαρακτηριστεί ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Η προθεσμία και για τους δύο τρόπους διόρθωσης μετρά από την έναρξη λειτουργίας του κάθε κτηματολογικού γραφείου και είναι οκταετής για τα νέα γραφεία, ενώ για τα παλαιά ήδη ορίστηκε ότι θα λήξει ομαδικά την 31.12.2020, με εξαίρεση 35 ΟΤΑ και περιοχές που από παραδρομή εξαιρέθηκαν και αναμένεται σύντομα νομοθετική ρύθμιση (Βριλήσσια, Ελευσίνα κ.λπ.).

Η σώρευση τεράστιου όγκου διορθώσεων και μεταγραπτέων πράξεων, σε σχέση και με την ανεπάρκεια προσωπικού, έχει ως συνέπεια σε πολλά νέα κτηματολογικά γραφεία η κατάσταση να είναι πραγματικά χαώδης, χαρακτηριζόμενη από έλλειψη ευελιξίας στη διόρθωση προφανέστατων σφαλμάτων, «αυθαιρεσία» στα ζητούμενα κατά περίπτωση δικαιολογητικά και έλλειψη επικοινωνίας με τους νομικούς (συμβολαιογράφους -δικηγόρους).

Αποτέλεσμα πολύμηνες καθυστερήσεις για την έκδοση ακόμη και απλών πιστοποιητικών με ευνόητα αποτελέσματα για τις συναλλαγές και την ταλαιπωρία των πολιτών. Σημαντικά προβλήματα που αναμένουμε να αντιμετωπίσει δραστικά η νέα διοίκηση του Κτηματολογίου.

Η νομοθεσία του Κτηματολογίου προβλέπει ότι κάθε περιουσιακό στοιχεία που δεν θα δηλωθεί, στο τέλος θα περιέλθει στο ελληνικό Δημόσιο, το οποίο ούτως ή άλλως δηλώνει όποτε το θυμηθεί, καταχρηστικά και συνήθως χωρίς κανένα τίτλο, τεράστια τμήματα της εκτός σχεδίου χώρας άμεσα ή έμμεσα ως ιδιοκτησία του, κάτι που πρέπει άμεσα να οριοθετηθεί χρονικά, όπως έγινε με τα εντός σχεδίου ακίνητα.

Συνεπώς η έγκαιρη δήλωση κάθε ιδιωτικού ακίνητου περιουσιακού στοιχείου στη διαδικασία κτηματογράφησης και ο έλεγχος της ορθότητας τόσο των στοιχείων της ανάρτησης, όσο και των πρώτων εγγραφών είναι ζωτικής σημασίας για κάθε ιδιοκτήτη που ενδιαφέρεται για την περιουσία του.

Η Βασιλική Παραδιά είναι δικηγόρος Αθηνών, μέλος του Δ.Σ. της ΠΟΜΙΔΑ