Ανάμνηση νερού

Ανήκω στη γενιά που είδε τους δρόμους των πόλεων να μετονομάζονται σε οδούς Ηρώων Πολυτεχνείου εν μια νυκτί. Και πριν καλά καλά προλάβει να στρίψει την πλάτη της η ζωηρή δεκαετία του 1970, τους ίδιους ήρωες άρχισαν να τους λένε θεσιθήρες και λαμόγια… Η Δημοκρατία είχε καβαλήσει το κλαρί και το πριόνιζε χράτσα χρούτσα, πότε πέσαμε ούτε που το καταλάβαμε.

Δεν είναι μόνον η βιασύνη που δημιουργεί σύγχυση στο συλλογικό συμβολικό. Είναι και η άργητα. Ο Αλέξανδρος Παναγούλης και ο Παύλος Μπακογιάννης θα μπορούσαν να είχαν βρει πολύ νωρίτερα τη θέση τους σαν ορόσημα. Δεν ήταν ανάγκη να πέσουν στη χλεύη του πάσα ένα διαδικτυακού χιουμορίστα επειδή ο νέος μας ψυχικός πολιτισμός διασκεδάζει μόνον όταν παίρνει κεφάλια. Αν είναι έτσι, προτιμώ χίλιες φορές τα αγέλαστα χρόνια, το 1945 παραδείγματος χάριν, τότε που οι Αθηναίοι αγνόησαν σιωπηρά την απόφαση της Πολιτείας να μετονομαστεί η Πανεπιστημίου σε Ελευθερίου Βενιζέλου, επιμένοντας στην βασική ανάγκη του ανθρώπου να προσανατολίζεται με σταθερά σημεία μόνον. Διότι οι πόλεις οφείλουν να λειτουργούν σαν χαιρετούρα προς τον διαβάτη για να αισθάνεται εντός τους ασφαλής κι όχι να πρέπει να ξανασυστηθεί με αυτό που ήδη ξέρει. Ενας λόγος παραπάνω που τα ονόματα των δρόμων δεν διατηρούν για πολύ τη σημασία τους. Γρήγορα καταλήγουν σκέτα ηχητικά νεύματα που δεν σηματοδοτούν σχεδόν τίποτα εκτός από τη σιγουριά ότι δεν χάθηκες αλλά ότι έχεις πάρει το σωστό δρόμο.

Ομνύω στην στουρναροκεφαλιά των τοπωνυμίων και απολαμβάνω τον αυτοσαρκασμό τους. Στην ωραία μου πατρίδα κανείς δεν ξέρει αν έχει όνομα η εσπλανάδα με τους φοίνικες στο παραλιακό μέτωπο. Την φωνάζουν όλοι «λεωφόρο μπάι πας», προς τιμήν των φλανέρ με καρδιολογικά θεματάκια που την οργώνουν ολοχρονίς, ρουφώντας ιώδιο και αλατισμένο αφρό με το χρονόμετρο στο χέρι. Μα πιο πολύ με συγκινεί μια τσιμεντένια πολεοδομική αμηχανία στο κέντρο της πόλης που από το 1947 ως το 1963 οριζόταν από κηπάρια, με παγκάκια για τις μαμάδες στην περίμετρο κι ένα συντριβάνι με χρυσόψαρα στη μέση να χαζεύουν τα παιδιά. Ραντεβού στα «Ψαράκια» λένε και σήμερα οι πιτσιρικάδες γιατί, ναι, τα ψάρια βγαίνουν στη στεριά. Εάν και εφόσον υπάρχει ακόμη ανάμνηση νερού.