Η δύναμη {LF}της βλακείας

«Ἂν ὁ βλὰξ καταφεύγει εἰς τὴν ἐπιτηδειότητα λόγω τῶν πενιχρῶν πνευµατικῶν του µέσων, ἐκ τῆς αὐτῆς ἐλλείψεως ἀνωτέρων πνευµατικῶν µέσων ὠθεῖται καὶ πρὸς τὴν ἀπάτην. Ἀπάτη εἶναι ὡς γνωστὸν ἡ ἀποσιώπησις τῆς ἀληθείας ἢ ἡ παράστασις ψευδῶν πραγµάτων ὡς ἀληθῶν. Ἐξ αὐτοῦ τούτου τοῦ ὁρισµοῦ αὐτῆς συνάγεται ὅτι ἡ ἀπάτη δὲν ἀνάγεται εἰς τὴν εὐφυΐαν τοῦ ἀπατεῶνος, διότι πᾷς ἄνθρωπος δύναται νὰ παραστήσῃ ψευδῶς πράγµατα ὡς ἀληθῆ καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ βλάξ, ἀλλ̓ εἰς τὴν εὐπιστίαν τοῦ θύµατος. Ὅτι λοιπὸν καταφεύγει εἰς αὐτήν, ὡς διανοητικῶς εὐκολώτερον µέσον ὁ βλὰξ ἐπειδή, στερούµενος εὐφυΐας, εἶναι ἀνίκανος νὰ µεταχειρισθῇ ἔντιµα µέσα, εἶναι αὐτονόητον, διότι ἔντιµα µέσα ὡς δυσκολώτερα, χρησιµοποιεῖ µόνον ὁ κεκτηµένος πραγµατικὴν ἀτοµικὴν ἀξίαν. Πόθεν λοιπὸν προέρχεται ἡ εὐρέως διαδεδοµένη ἀντίληψις, ὅτι ὁ ἀπατεὼν ὄχι µόνον ἀποκλείεται νὰ εἶναι βλάξ, ἀλλ̓ ἀναγκαίως εἶναι εὐφυής, ἀντὶ τῆς ὡς ἄνω ἀναλύσεως, ἐξ ἧς ἀντιθέτως προκύπτει, ὅτι ὁ ἀπατεὼν ὄχι µόνον ἀποκλείεται νὰ εἶναι εὐφυής, ἀλλ̓ εἶναι ἀναγκαίως βλάξ;»

ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΛΕΜΠΕΣΗ: Η τεραστία κοινωνική
σημασία των βλακών εν τω συγχρόνω βίω

«ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΝΟΜΙΚΩΝ» (1941)

Κάθε γεγονός που κλόνισε συθέμελα την παγκόσμια ιστορία – έβγαλε βίαια, εν ολίγοις, την ανθρωπότητα από τις ράγες της όποιας… κανονικότητας -, έδωσε τροφή ταυτόχρονα και παράλληλα σε αναρίθμητες θεωρίες συνωμοσίας, από ευφάνταστες και πολύπλοκες έως σκανδαλωδώς απλοϊκές, μέτρια ή ακραία ηλίθιες. Τα παραδείγματα είναι αμέτρητα – εξού και θα περιοριστούμε σε τρία που παρουσιάζουν μια σχετική συνάφεια, τουλάχιστον ως προς το σκεπτικό των συνωμοσιολόγων: στο Περλ Χάρμπορ, τη δολοφονία του Τζον Κένεντι και την 11η Σεπτεμβρίου. Κοινό υπόστρωμα και στις τρεις περιπτώσεις δίνει η εύλογη απορία: μπορεί κάτι τόσο «τεράστιο» να συνέβη χωρίς την εθελοτυφλία, τη συναίνεση ή ακόμη και την ενεργό συμμετοχή των υποτιθέμενων «θυμάτων»;

Στην περίπτωση της αιφνιδιαστικής και απρόκλητης επίθεσης των Ιαπώνων εναντίον της αμερικανικής ναυτικής βάσης του Περλ Χάρμπορ, που πυροδότησε τον Δεκέμβριο του 1941 την είσοδο των Αμερικανών στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, οι συνωμοσιολόγοι ισχυρίζονται πως ο πρόεδρος Φράνκλιν Ρούσβελτ, σύμφωνα με το καλύτερο ενδεχόμενο, άφησε να εξελιχθεί η γιαπωνέζικη αεροπορική επιδρομή παρότι διέθετε το χρονικό περιθώριο να ειδοποιήσει τη βάση ή, σύμφωνα με το χειρότερο, μεθόδευσε ο ίδιος την επιδρομή, μέσω του προγενέστερου οικονομικού εμπάργκο της Ιαπωνίας, με σκοπό να ωθήσει τους Ιάπωνες στα άκρα και τους συμπατριώτες του σ’ έναν πόλεμο όπου δεν επιθυμούσαν να εμπλακούν (πριν από το Περλ Χάρμπορ κυριαρχούσε στις δημοσκοπήσεις της αμερικανικής κοινής γνώμης ο  απομονωτισμός). Βεβαίως, τόσο το πρώτο όσο και – κυρίως – το δεύτερο ενδεχόμενο προϋποθέτουν εκ μέρους του Ρούσβελτ μια αδιαφορία για το επίσης πιθανό ενδεχόμενο να αποκαλυφθεί η μεθόδευσή του και να παραπεμφθεί για εσχάτη προδοσία, καθώς και μια εγκληματική ασπλαχνία που δεν συνάδει με τον υπόλοιπο δημόσιο βίο του. Αυτά όμως για τους συνωμοσιολόγους είναι ψιλά γράμματα. Θεωρούν εκ προοιμίου, άλλωστε, όλα τα όργανα της εξουσίας ως διαβολικά κακοποιά στοιχεία. Στον Ρούσβελτ θα κωλώσουν;

«Η νίκη έχει πολλούς πατέρες· η ήττα είναι ορφανή». Με την απρόσμενα αυτοσαρκαστική εν λόγω δήλωση, τον Απρίλιο του 1961, αποδέχτηκε ο πρόεδρος Τζον Κένεντι το «φιάσκο» της εισβολής των αντικαθεστωτικών στον Κόλπο των Χοίρων της Κούβας, αλλά δεν μπορούσε φυσικά να φανταστεί πως ανάλογο σκεπτικό θα εύρισκε πρόσφορο έδαφος και για τη δική του δολοφονία, μόλις δυόμισι χρόνια αργότερα. Πριν καν ξεψυχήσει στο νοσοκομείο Πάρκλαντ Μεμόριαλ του Ντάλας, οι «πατέρες» της δολοφονίας του είχαν αρχίσει να αβγατίζουν – και ο πιο «χλωμός» ανάμεσά τους ήταν και ο πιθανότερος, αυτός ο ξεκούδουνος ευέξαπτος περιθωριακός Λι Χάρβεϊ Οσβαλντ: τον έφαγαν οι Ρώσοι, οι Κουβανοί, οι μαφιόζοι, οι μικρονοϊκοί rednecks (κοκκινολαίμηδες) του οπισθοδρομικού Νότου – αλλά, πιο ύποπτος μεταξύ των υπόπτων, τον έφαγε εκείνος που προσδοκούσε απτό και άμεσο όφελος από τη δολοφονία του, ο αντιπρόεδρος Λίντον Τζόνσον… Σπέκουλα με την οκά.

Η 11η Σεπτεμβρίου προσομοιώθηκε με το Περλ Χάρμπορ από τις πρώτες κιόλας ώρες. Και στη μία και στην άλλη περίπτωση, το εθνικό (και όχι μόνο) σοκ ήταν τόσο δυσβάσταχτο, ώστε ένα ικανό μέρος της παγκόσμιας κοινής γνώμης να μη συμφιλιωθεί ποτέ με την ιδέα πως ένα χτύπημα αναλόγων κολοσσιαίων διαστάσεων και συνεπειών μπορούσαν να το φέρουν εις πέρας κάποιοι εν αγνοία ή, έτι μάλλον, δίχως τη συνεργία των αμερικανικών Αρχών. Σύμφωνα με το επικρατέστερο συνωμοσιολάγνο σενάριο, ο Τζορτζ Μπους Τζούνιορ χρειαζόταν ένα γερό πρόσχημα για να πατήσει πόδι, πρώτα στο Αφγανιστάν και αμέσως κατόπιν στο Ιράκ· το βρήκε στους Δίδυμους Πύργους.

«11/9. Και μην ξεχνάτε. Από τις 2.500 Εβραίων που εργάζονταν στους Δίδυμους Πύργους, εκείνη την ημέρα δεν πήγε κανένας τους για να εργαστεί». Αυτήν τη διαβόητη πλέον… αποκάλυψη ανάρτησε στα social media ο Δημήτρης Καμμένος κατά τη δωδέκατη επέτειο (2013) από την 11η Σεπτεμβρίου. Ο Δημήτρης Καμμένος ήταν ιδρυτικό μέλος των Ανεξαρτήτων Ελλήνων, αλλά δεν ήταν ακόμη βουλευτής τους (εκλέχτηκε το 2015) και ίσως να μην περνούσε ούτε από τους πιο τρελούς του εφιάλτες το ενδεχόμενο να κληθεί κάποια μέρα να συγκυβερνήσει με τον Εξαποδώ αυτοπροσώπως, τη ριζοσπαστική (λέμε, τώρα) Αριστερά. Μπορούσε λοιπόν να πλειοδοτεί σε αντισημιτισμό χωρίς τύψεις και χωρίς ορθολογιστικές αναστολές. Πώς αλλιώς θα υιοθετούσε την πιο ηλίθια από τις ηλίθιες θεωρίες για την 11η Σεπτεμβρίου; Διότι μπορεί να μη γνώριζε (να επικαλεστεί ότι δεν γνώριζε, εν πάση περιπτώσει) πως είχαν δοθεί στη δημοσιότητα τα ονόματα των Εβραίων που συγκαταλέγονταν μεταξύ των θυμάτων της 11ης Σεπτεμβρίου. Μπορούσε, όμως, να ισχυριστεί ότι οι καταχθόνιοι σιωνιστές συνωμότες, που σχεδίαζαν επί χρόνια και με άκρα μυστικότητα τη μακάβρια επιχείρησή τους, έσπευσαν να την κοινοποιήσουν – λίγες μόλις ώρες προτού την πραγματώσουν – σε… 2.500 Εβραίους, ώστε να μην πάνε στη δουλειά τους και να σωθούν; Πόσο δυσεύρετος ηλίθιος πρέπει να είσαι προκειμένου να ενστερνισθείς μια τόσο ανόητη θεωρία;

Οχι ιδιαίτερα δυσεύρετος – θα μας έλεγε ο Ευάγγελος Λεμπέσης (1904 – 1968), απαντώντας στο ερώτημα που βάζει ο ίδιος, στο απόσπασμα που παραθέσαμε: «Εἰθισµένος ὁ βλὰξ νὰ “σκέπτεται” οὐχὶ διὰ τοῦ νοητικοῦ µηχανισµοῦ, ἀλλὰ διὰ χονδροειδῶν ἔξωθεν ἐντυπώσεων, δὲν ἐρευνᾷ τὰς αἰτιοκρατικὰς σχέσεις, ἀλλὰ περιορίζεται εἰς τὸ γεγονὸς µίας ἐπιτυχούσης ἀπάτης, γεγονὸς ἐξ οὗ καὶ µόνου συνάγει τὴν βλακείαν τοῦ θύµατος καὶ τὴν εὐφυΐαν τοῦ ἀπατεῶνος». Ο Λεμπέσης, ως αθεράπευτος πλατωνικός,  ταυτίζει τη γνώση με την αρετή και αρνείται να αναγνωρίσει «ευφυΐα» στον απατεώνα. Θα θέλαμε τόσο να συμφωνήσουμε μαζί του.