«Σκοπεύω να ματαιώσω οριστικά το Brexit»

«Στόχος μου είναι να ματαιώσω οριστικά το Brexit. Μπορούμε να το κάνουμε» δήλωσε αποκλειστικά στα «ΝΕΑ» η αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατών Τζο Σουίνσον, διαμηνύοντας ότι «δεν πρόκειται να επιτρέψουμε στον Μπόρις Τζόνσον να μας βγάλει από την ΕΕ χωρίς συμφωνία». Η 39χρονη Σουίνσον ανέλαβε τα ηνία των Lib Dems τον περασμένο Ιούλιο, δύο μήνες μετά τον θρίαμβο του κόμματος στις ευρωεκλογές – ήρθε δεύτερο, αφήνοντας πίσω Εργατικούς και Συντηρητικούς. Οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες είναι το πλέον καθαρόαιμο φιλευρωπαϊκό κόμμα της βρετανικής Βουλής. Υπόσχονται όχι απλώς να συμβάλουν στη διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος, αλλά και να σταματήσουν ολοκληρωτικά το Brexit. Τη συνάντησα το βράδυ της Τετάρτης στο παλάτι του Ουέστμινστερ, λίγο μετά την ιστορική απόφαση της Βουλής των Κοινοτήτων να νομοθετήσει κατά της εξόδου από την ΕΕ χωρίς συμφωνία (το διαβόητο no deal) τον Οκτώβριο και υπέρ της υποβολής αιτήματος στις Βρυξέλλες για νέα αναβολή του Brexit έως τις 31 Ιανουαρίου 2020.

«Η Βουλή και ο λαός μπορούν να σταματήσουν την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ χωρίς συμφωνία. Και θα σας έλεγα ότι μπορούμε να ματαιώσουμε οριστικά το Brexit» μου λέει η πρώτη γυναίκα και η νεότερη σε ηλικία αρχηγός των Φιλελεύθερων Δημοκρατών. Πώς θα το κάνετε αυτό; τη ρωτάω. «Σε αυτή τη χώρα δεν υπάρχει πλειοψηφία για κανένα είδος Brexit. Συνεπώς, το ζήτημα πρέπει να επιστρέψει στον λαό, ο οποίος θα πρέπει να λάβει την τελική απόφαση». Δημοψήφισμα, λοιπόν; «Ναι. Πρέπει να διεξαχθεί νέο δημοψήφισμα επί μιας συγκεκριμένης συμφωνίας για το Brexit. Σας διαβεβαιώνω ότι οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες θα εξακολουθήσουν να μάχονται για να σταματήσουμε μια και καλή το Brexit» τονίζει η Σουίνσον, η οποία απορρίπτει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών εντός του Οκτωβρίου, θεωρώντας ότι το αίτημα για προσφυγή στις κάλπες είναι παγίδα που έχει στήσει ο βρετανός πρωθυπουργός. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στον Τζόνσον να χρησιμοποιήσει τις εκλογές για να οδηγήσει τη χώρα σε ένα επικίνδυνο Brexit χωρίς συμφωνία, το οποίο δεν υποστηρίζουν ούτε οι πολίτες, ούτε οι βουλευτές».

Επί του παρόντος δεν φαίνεται ότι υπάρχει πλειοψηφία στη Βουλή υπέρ του δεύτερου δημοψηφίσματος. Πόσο πιθανό είναι να δούμε να υλοποιείται; «Είναι απολύτως πιθανό. Θυμηθείτε ότι τον περασμένο Απρίλιο, στις ενδεικτικές ψηφοφορίες που διεξήχθησαν στη Βουλή των Κοινοτήτων, 280 βουλευτές (σ.σ.: έναντι 292) ψήφισαν υπέρ της διεξαγωγής δημοψηφίσματος. Το δημοψήφισμα σήμερα έχει μεγάλη υποστήριξη από τον λαό. Θα συνεχίσω να μάχομαι μέχρι να το πετύχουμε» υπογράμμισε η Σουίνσον, στο κόμμα της οποίας έχουν προσχωρήσει ευρωπαϊστές βουλευτές τόσο των Εργατικών όσο και των Συντηρητικών, με τελευταίους τον Φίλιπ Λι, ο οποίος την Τρίτη στέρησε από την κυβέρνηση των Τόρις την πλειοψηφία της μιας έδρας που είχε, και την πρώην βουλευτή των Εργατικών και μετέπειτα του Change UK, Λουτσιάνα Μπέργκερ.

«Οχι στις εκλογές, ναι στο δημοψήφισμα»

Αντίθετοι στο ενδεχόμενο διεξαγωγής εκλογών τον Οκτώβριο, προτού διασφαλιστεί ότι θα δοθεί νέα αναβολή στο Brexit, εμφανίζονται, μιλώντας στα «ΝΕΑ», τρεις βουλευτές των Εργατικών. «Εκτιμώ ότι οι εκλογές στις 15 Οκτωβρίου είναι παγίδα του Τζόνσον. Υπάρχει ο κίνδυνος να μεταθέσει την ημερομηνία για μετά το Brexit και να μας οδηγήσει σε no deal. Δεν τον εμπιστευόμαστε. Είναι ψεύτης», είπε ο Φάμπιαν Χάμιλτον, σκιώδης υπουργός Ειρήνης και Αφοπλισμού. «Το σχέδιό μας είναι να καταστήσουμε το no deal παράνομο και να ζητήσουμε παράταση. Πρέπει να δείξουμε σε αυτή την ομάδα των φανατισμένων που έχει καταλάβει την κυβέρνηση ποιος πραγματικά έχει το πάνω χέρι: η Βουλή. Πρέπει να τους βάλουμε πίσω στο κουτί τους. Διαφορετικά, η ζημιά που θα υποστεί η χώρα θα είναι σοκαριστική».

«Αποτελεί κοινή αντίληψη ότι δεν πρέπει να υποστηρίξουμε τη διενέργεια εκλογών πριν από την 31η Οκτωβρίου. Δεν μπορούμε να έχουμε εμπιστοσύνη στον Τζόνσον, συνεπώς πρέπει να φτάσουμε στο τέλος του Οκτωβρίου» δήλωσε ο πρώην υφυπουργός Παιδείας Ντέιβιντ Λάμι. «Είναι ξεκάθαρο ότι οι βουλευτές από όλα τα κόμματα είναι αποφασισμένοι να σταματήσουν την καταστροφή του no deal» πρόσθεσε.

«Δεν θα ψηφίσω να γίνουν εκλογές πριν από τον Νοέμβριο και νομίζω ότι δεν πρόκειται να γίνουν» εκτίμησε η βουλευτής Τζες Φίλιπς. «Ο Τζόνσον πρέπει να μας παρουσιάσει μια συμφωνία και να μας δείξει πώς, τόσο “θαυμάσιος” διαπραγματευτής που είναι (σ.σ.: μειδιά), μπορεί να κλείσει ένα καλύτερο ντιλ από αυτό της Τερίζα Μέι. Επίσης, να μας πει εάν μπορεί να συγκεντρώσει την πλειοψηφία στη Βουλή ώστε να περάσει τη συμφωνία του. Αυτό πρέπει να κάνει κάθε υπεύθυνος πρωθυπουργός. Φυσικά, δεν του έχω καμία εμπιστοσύνη».

Και οι τρεις τάσσονται αναφανδόν υπέρ του δεύτερου δημοψηφίσματος: «Στην αρχή δεν το υποστήριζα, αλλά πλέον έχω συνειδητοποιήσει ότι είναι ο μόνος τρόπος για να επουλώσουμε κάποιες από τις πληγές που έχουν ανοίξει στη χώρα» λέει η Φίλιπς. «Είναι η μόνη διέξοδος. Οι εκλογές δεν θα αλλάξουν τίποτε» υπερθεματίζει ο Χάμιλτον. «Εκτιμώ ότι οδεύουμε προς ένα νέο δημοψήφισμα και πιστεύω ότι οι Εργατικοί θα στηρίξουμε το Remain» τονίζει ο Λάμι.

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΠΡΑΞΗ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΤΟΣ

«Αυθόρμητες» διαμαρτυρίες που μοιάζουν άψογα οργανωμένες

Το εξελισσόμενο θρίλερ του Brexit απειλεί να βυθίσει τη Βρετανία σε βαθιά συνταγματική, κοινοβουλευτική, αλλά και κοινωνική κρίση. Το απόγευμα της περασμένης Τετάρτης «ΤΑ ΝΕΑ» κατέγραψαν τον προπηλακισμό δεκάδων βρετανών βουλευτών από «αγανακτισμένους» οπαδούς του Brexit, στην καρδιά της βρετανικής δημοκρατίας, στην Πάρλιαμεντ Σκουέρ, απέναντι από τη βρετανική Βουλή. «Είσαι προδότης, ντροπή σου» φώναζε μια ομάδα περίπου δέκα ατόμων σε βουλευτές που συμμετείχαν στη συγκέντρωση της οργάνωσης People’s Vote (την οποία παρακολούθησαν πολλές εκατοντάδες πολιτών) υπέρ του δεύτερου δημοψηφίσματος. Η «αυθόρμητη» διαμαρτυρία έμοιαζε να είναι άψογα οργανωμένη. Με το που εντόπιζαν έναν βουλευτή να κατευθύνεται προς τον χώρο που οδηγούσε στην εξέδρα των ομιλητών, οι διαμαρτυρόμενοι (άλλοι δήλωναν οπαδοί του UKIP, άλλοι απλώς «βρετανοί πολίτες») τον ακολουθούσαν και άρχιζαν να φωνάζουν και να βρίζουν. Το σκηνικό κράτησε περισσότερο από 40 λεπτά. Κάποιοι κινήθηκαν απειλητικά προς το μέρος ορισμένων εκ των ομιλητών, μεταξύ τους ο δήμαρχος του Λονδίνου Σαντίκ Καν, με τη Σκότλαντ Γιαρντ να παρεμβαίνει για να αποφευχθούν επεισόδια. Στη συγκέντρωση μίλησαν βουλευτές διαφόρων κομμάτων: κυρίως από τους Εργατικούς, τους Φιλελεύθερους Δημοκράτες και το Change UK, αλλά και ο Ντόμινικ Γκριβ, βουλευτής των Συντηρητικών έως την Τρίτη, οπότε τον διέγραψε ο Μπόρις Τζόνσον – μαζί με 20 ακόμη συναδέλφους του – επειδή βγήκε «εκτός κομματικής γραμμής». Αφού τελείωναν τις σύντομες παρεμβάσεις τους, οι βουλευτές κατέβαιναν από τη σκηνή και επέστρεφαν στο Κοινοβούλιο προκειμένου να συμμετάσχουν στην ψηφοφορία για την αποτροπή του no deal. Ορισμένοι, όμως, έμειναν επί αρκετά λεπτά «εγκλωβισμένοι» στον περιφραγμένο χώρο πίσω από την εξέδρα, μέχρι να βεβαιωθούν ότι μπορούν να αποχωρήσουν με ασφάλεια.

Την περασμένη Τετάρτη, η Βουλή των Κοινοτήτων υπερψήφισε νομοσχέδιο που εμποδίζει το no deal στις 31 Οκτωβρίου και υποχρεώνει την κυβέρνηση να ζητήσει τρίμηνη αναβολή του Brexit εάν δεν έχει προκύψει συμφωνία έως τις 19 Οκτωβρίου. Η τυπική έγκριση του νόμου από τη βασίλισσα αναμένεται να δοθεί μεθαύριο. Ο Τζόνσον – ο οποίος ορκίζεται ότι το Brexit θα γίνει στο τέλος του επόμενου μήνα – έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν υπάρχει περίπτωση να υποβάλει στις Βρυξέλλες αίτημα παράτασης. Αντ’ αυτού, προσπαθεί να προκαλέσει εκλογές για τις 15 Οκτωβρίου, υιοθετώντας το αφήγημα «Βουλή εναντίον λαού». Στην πρώτη του απόπειρα, την Τετάρτη, απέτυχε παταγωδώς, καθώς οι βουλευτές καταψήφισαν το αίτημά του (για να προκηρυχθούν εκλογές απαιτείται πλειοψηφία των δύο τρίτων της Βουλής). Η δεύτερη απόπειρα θα γίνει τη Δευτέρα. Και τότε, όμως, είναι πιθανό ότι η κυβέρνηση θα ηττηθεί. Η αντιπολίτευση θέλει μεν εκλογές, αλλά όχι ακόμη: επιδιώκει πρώτα να διασφαλίσει ότι η κυβέρνηση δεν θα μπορέσει να παρακάμψει την αποτροπή του no deal που νομοθέτησε η Βουλή (αυτό θα μπορούσε να γίνει είτε εάν ο πρωθυπουργός επέλεγε να αγνοήσει τον νόμο, ενδεχόμενο αδιανόητο υπό κανονικές συνθήκες, είτε εάν οι εκλογές γίνουν στις 15 Οκτωβρίου, τις κερδίσει ο Τζόνσον και κατόπιν ανατρέψει τον νόμο με τη νέα κοινοβουλευτική του πλειοψηφία). Επομένως, είναι πιθανό τα κόμματα της αντιπολίτευσης να πουν «ναι» στη διεξαγωγή των εκλογών μόνο μετά την αναβολή του Brexit, δηλαδή μετά τις 31 Οκτωβρίου. Ωστόσο, το σκηνικό είναι ρευστό και όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά: να βρει ο Τζόνσον άλλον τρόπο να επιβάλει εκλογές τον Οκτώβριο (δύσκολο, αλλά όχι απίθανο), να αγνοήσει τη Βουλή και να προχωρήσει στο no deal (ακόμη πιο δύσκολο), να καταλήξει σε συμφωνία με τις Βρυξέλλες και το Brexit να γίνει κανονικά στις 31 Οκτωβρίου (σχεδόν απίθανο), να παραιτηθεί και να τοποθετηθεί άλλος πρωθυπουργός ο οποίος θα ζητήσει από την ΕΕ την παράταση (δεν αποκλείεται).