Ευκαιρία για την Ελλάδα τα χαμηλά επιτόκια

Να αναλάβουν το μέρος της ευθύνης που τους αναλογεί προκειμένου να αντιμετωπιστούν η οικονομική επιβράδυνση και τα προβλήματα της πραγματικής οικονομίας και του χαμηλού πληθωρισμού καλεί τις κυβερνήσεις και τα Κοινοβούλια, καθώς και τον ιδιωτικό τομέα των χωρών-μελών της ΕΕ που έχουν περιθώριο ελιγμών, ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Ζαν-Κλοντ Τρισέ. Ο προκάτοχος του Μάριο Ντράγκι και ένας από τους βασικούς ευρωπαίους αξιωματούχους που χειρίστηκε τις απαρχές της κρίσης, δηλώνει κατηγορηματικά ότι δεν μπορεί μόνο η ΕΚΤ να σηκώσει όλο το βάρος των απαιτούμενων παρεμβάσεων. Απευθυνόμενος, μάλιστα, εμμέσως πλην σαφώς στη Γερμανία, διεμήνυσε ότι θα πρέπει να λάβει αποφάσεις στο ευρύτερο πεδίο της μακροοικονομικής πολιτικής, ώστε να ενισχύσει την εγχώρια ζήτηση. Για την Ελλάδα τονίζει ότι θα πρέπει να συνεχίσει στον δρόμο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και να ενισχύσει την πιστοληπτική της ικανότητα, επωφελούμενη από το περιβάλλον των χαμηλών επιτοκίων. «Η χώρα έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο, αλλά έχει πολλά ακόμη να κάνει, διότι τα σπρεντ, τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα επιτόκια της αγοράς, εξακολουθούν να είναι υψηλά σε σύγκριση με τα ολλανδικά ή τα γερμανικά» είπε ο γάλλος τραπεζίτης, μιλώντας στα «ΝΕΑ» στις Βρυξέλλες, στο περιθώριο της ετήσιας συνάντησης του οικονομικού ινστιτούτου μελετών Bruegel, όπου κατέχει τη θέση του προέδρου του Διοικητικού Συμβουλίου.

Γίνεται μεγάλη συζήτηση πριν από την απόφαση της ΕΚΤ που αναμένεται την επόμενη εβδομάδα σχετικά με το εάν η Κεντρική Τράπεζα θα πρέπει να προχωρήσει σε περαιτέρω χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής. Υπάρχουν αντιρρήσεις, αλλά και ερωτήματα σχετικά με το αν υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω παρέμβαση της ΕΚΤ. Ποια είναι η άποψή σας;

Δεν τοποθετούμαι για το τι ενδέχεται να κάνουν. Θα πω μόνο ότι πιστεύω πως το Διοικητικό Συμβούλιο θα ενσωματώσει σίγουρα όλα τα δεδομένα, τα γεγονότα, τα αριθμητικά στοιχεία, την κατάσταση, τόσο στον χρηματοπιστωτικό τομέα όσο και στον νομισματικό τομέα, και της πραγματικής οικονομίας και θα καταλήξει στην απόφασή του. Σίγουρα παρατηρούμε μια επιβράδυνση που είναι αρκετά σημαντική σε όλο τον κόσμο, στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη. Εχω πλήρη εμπιστοσύνη στην κρίση του Διοικητικού Συμβουλίου και του Μάριο Ντράγκι. Θα προσέθετα μόνο ότι υπάρχει τώρα σε όλο τον κόσμο η αίσθηση ότι η Κεντρική Τράπεζα μπορεί να λύσει όλα τα προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων των προβλημάτων της πραγματικής οικονομίας και του πληθωρισμού. Νομίζω ότι πρόκειται για πολύ απλοϊκή κατανόηση. Οι υπόλοιποι εταίροι, οι κυβερνήσεις, ιδίως τα Κοινοβούλια, που είναι αρμόδιοι για τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τις δημοσιονομικές πολιτικές, διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο, για εκείνες τις χώρες που έχουν περιθώριο ελιγμών στον δημοσιονομικό τομέα. Γενικότερα θα έλεγα ότι όλος ο ιδιωτικός τομέας θα πρέπει επίσης να διαδραματίσει τον ρόλο του μαζί με τις κυβερνήσεις και τα Κοινοβούλια. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να γίνει πλήρως κατανοητό γιατί εάν όλοι οι υπόλοιποι εταίροι βασίζονται στην Κεντρική Τράπεζα για να κάνει όλη τη δουλειά, η Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί να το κάνει. Δεν μπορούν να σηκώσουν μόνο στους δικούς τους ώμους όλο το βάρος της κατάστασης.

Σε αυτό το περιβάλλον, πώς βλέπετε τις προοπτικές μιας χώρας όπως η Ελλάδα, η οποία έχει περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τη συζήτηση που διεξάγεται σχετικά με το εάν οι υψηλοί στόχοι για τα πρωτογενή πλεονάσματα θα μπορούσαν να μειωθούν;

Για όλες τις χώρες χωρίς εξαίρεση το κύριο περιθώριο ελιγμών είναι σίγουρα οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, το να συνεχίζουν την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για να διασφαλιστεί ότι η οικονομία επωφελείται από όσο το δυνατό υψηλότερο δυναμικό ανάπτυξης. Αυτό είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη και φυσικά για τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Αυτό ισχύει για όλες τις χώρες, ισχύει τόσο για την Ελλάδα όσο και για τη Γερμανία. Υπάρχουν χώρες που έχουν περιθώρια ελιγμών και χώρες που δεν έχουν. Οταν μιλώ για περιθώριο ελιγμών δεν αναφέρομαι μόνο στην πλευρά του δημοσιονομικού τομέα. Μιλώ επίσης για την ευρύτερη περιοχή της μακροοικονομικής πολιτικής. Η χώρα που έχει πολύ υψηλό πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών έχει προφανώς περιθώρια ελιγμών στην πλευρά της μακροοικονομικής πολιτικής, για να ενισχύσει την εγχώρια ζήτηση. Μια χώρα που δεν έχει πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, μια τέτοια περίπτωση φαίνεται να είναι η Ελλάδα, δεν έχει περιθώρια ελιγμών στη δική της μακροοικονομική πολιτική. Πρέπει κανείς να προσαρμόζεται σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση. Αυτό που είναι πάντα αληθές είναι, ασφαλώς, το όφελος που κερδίζει κανείς όταν αυξάνει την παραγωγικότητά του και το αναπτυξιακό του δυναμικό μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Οσον αφορά τα χαμηλά επιτόκια και από δημοσιονομική άποψη, αν μιλάμε για χώρες όπως η Ελλάδα με υψηλό χρέος, βλέπετε να δημιουργείται πιο ευνοϊκό κλίμα;

Βλέπω την ευκαιρία της ωφέλειας από τα χαμηλά επιτόκια, ώστε να μειωθεί το οφειλόμενο χρέος, να βελτιωθεί η πιστοληπτική ικανότητα, η αξιοπιστία της χώρας και λαμβανομένων όλων υπόψη, να οδηγήσουν σε μια καλύτερη κατάσταση. Αυτό είναι απαραίτητο, επειδή τα επιτόκια δεν θα είναι για πάντα χαμηλά. Στο παρελθόν έχουμε βιώσει γεγονότα που θα άλλαζαν την κατάσταση. Νομίζω ότι πρέπει κανείς να σκεφτεί ότι σε κάθε περίπτωση η βελτίωση της δικής του πιστοληπτικής ικανότητας είναι απολύτως απαραίτητη και ιδιαίτερα στην περίπτωση της Ελλάδας. Η χώρα έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο, αλλά έχει πολλά ακόμη να κάνει, διότι τα σπρεντ, τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα επιτόκια της αγοράς, εξακολουθούν να είναι υψηλά σε σύγκριση με τα ολλανδικά ή τα γερμανικά για παράδειγμα. Οτιδήποτε θα μπορούσε να μειώσει αυτά τα σπρεντ θα ήταν εξαιρετικό για τη χώρα άμεσα αλλά και στο μέλλον, όταν αλλάξει η κατάσταση, θα προστάτευε την Ελλάδα διαχρονικά από τις δυσκολίες.