Ιστορία και σινεμά

Με την ανακοίνωση της προβολής της ταινίας του Κώστα Γαβρά «Ενήλικοι στην αίθουσα» στο Φεστιβάλ της Βενετίας, ξέσπασε και ο αναμενόμενος διαδικτυακός και διαπροσωπικός «πόλεμος» μεταξύ των αντιφρονούντων. Ξεπλένει ο σκηνοθέτης τον Γιάνη Βαρουφάκη; Πρόκειται για αγιογραφία του πρώην υπουργού Οικονομικών; Εχουμε δικαίωμα, αν δεν έχουμε δει ακόμη την ταινία, να την κρίνουμε – το μοναδικό επιχείρημα των γραφικών «βαρουφακικών»; Για να αρχίσουμε από το τελευταίο, από τη στιγμή που η ταινία προβλήθηκε στο φεστιβάλ και υπάρχει πια η μαρτυρία και η κριτική αυτών που την είδαν, βεβαίως και το έχουμε. Οχι για την επιλογή του θέματος αλλά για τον τρόπο προσέγγισής του. Κάτι που επιβεβαιώνεται από την ατμόσφαιρα του τρέιλερ αλλά και από το ότι ο Κώστας Γαβράς ανέδειξε σε βασική παρουσία στη Βενετία το ζεύγος Βαρουφάκη. Τώρα το αν τον ξεπλένει, τον δικαιώνει ή, απλώς, τον βλέπει με συμπάθεια αλλάζει κάτι στο πώς γράφτηκε, τότε, η Ιστορία; Απολύτως τίποτα.

Ο Γαβράς έφυγε από την Ελλάδα το 1951, σε ηλικία 18 ετών. Ενας έφηβος, με πατέρα μέλος του παράνομου, τότε, Κομουνιστικού Κόμματος και, όπως ήταν φυσικό για την ηλικία του και τις συνθήκες, με μια ρομαντική άποψη για την Αριστερά. Αυτή που, αργότερα, μακριά από την ελληνική πραγματικότητα για εβδομήντα, σχεδόν, χρόνια, εξελίχθηκε στην ιδεολογία της λεγόμενης Gauche Caviar. Η κουλτούρα της ανυπακοής σε βερσιόν διανόησης, πασπαλισμένη με το δίκιο του ανυπότακτου. Αυτή άλλωστε είναι η εικόνα της Ελλάδας που θέλγει ακόμη. Η «αγνή» του λιμανιού που τα βάζει με τους νταβατζήδες. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που ο Κώστας Γαβράς γοητεύθηκε από τη βαρουφάκεια ιδεοληψία.

Η Ιστορία όμως, ειδικά όταν είναι τόσο πρόσφατη, δεν γράφεται στο σινεμά ούτε στα κόκκινα χαλιά. Οσο και να ποζάρει η κυρία Στράτου με κιτς αρχαιοελληνικό φόρεμα, η φωτογραφία της «διαπραγμάτευσης» του συζύγου της θα παραμένει ο συνταξιούχος που κλαίει πεσμένος στο πεζοδρόμιο. Είτε τη «βλέπει» είτε δεν τη «βλέπει» ο Κώστας Γαβράς.