Τα τελευταία {LF}θύματα του ΔΝΤ

Είναι σημαντικό να αλλάξει το ΔΝΤ την προσέγγιση στο πώς δανείζει. Το Ταμείο έχει μακρά ιστορία λαθών πολιτικής. Ωστόσο, όπως έδειξε η θητεία της Christine Lagarde, το ΔΝΤ έχει μάθει ελάχιστα από τα λάθη αυτά. Ας εξετάσουμε την περίπτωση της Αργεντινής. Στα μέσα του 2018 το ΔΝΤ συμφώνησε να παράσχει στη χώρα ένα τριετές δάνειο ύψους 57 δισεκατομμυρίων δολαρίων – το μεγαλύτερο στην ιστορία του θεσμού – ύστερα από μια σειρά απερίσκεπτων αποφάσεων του προέδρου Mauricio Macri. Ενα λάθος ήταν ο δανεισμός στον οποίο προχώρησε ο Macri, ο οποίος αύξησε το δημόσιο χρέος στα 321 δισεκατομμύρια δολάρια το 2017.

Μέχρι το 2018, τα ελλείμματα της Αργεντινής υπερέβησαν το 5% του ΑΕΠ. Κατά την επακόλουθη οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση, το δημόσιο χρέος κυμάνθηκε στο 90% περίπου του ΑΕΠ, ακολούθησε κατάρρευση της αξίας του πέσο και ο πληθωρισμός ανέβηκε. Ετσι, υπό την πίεση του αμερικανού προέδρου Donald Trump (ο οποίος έχει επιχειρηματικούς δεσμούς με τον Macri), το ΔΝΤ ενεπλάκη – με την ενεργό υποστήριξη της Lagarde. Το δάνειο μπορεί να ήταν πρωτοφανές σε μέγεθος, αλλά είχε όλα τα χαρακτηριστικά προηγούμενων χρηματοδοτικών προγραμμάτων του ΔΝΤ. Σε αντάλλαγμα για τα μετρητά, η Αργεντινή έπρεπε να εφαρμόσει τεράστιες περικοπές του προϋπολογισμού, προκειμένου να ισορροπήσει τον προϋπολογισμό και να μειώσει σημαντικά το εξωτερικό της έλλειμμα. Η Αργεντινή συμμορφώθηκε – και η οικονομία επιδεινώθηκε σταθερά. Σήμερα, ο πληθωρισμός κυμαίνεται πάνω από 55%, το ποσοστό φτώχειας ξεπέρασε το 30% και η παραγωγή και η απασχόληση συρρικνώνονται.

Η παράδοξη πίστη του ΔΝΤ στη λεγόμενη «επεκτατική λιτότητα» θα ήταν αστεία αν δεν ήταν τόσο επιζήμια. Πώς μπορεί το ΔΝΤ να δικαιολογήσει μια προσέγγιση με τόσο κακή ιστορία; Μια εξήγηση θα μπορούσε να είναι η έλλειψη λογοδοσίας που διαπερνά τη γραφειοκρατία του θεσμικού οργάνου, μέχρι την κορυφή. Εάν συμβαίνει αυτό, η ενίσχυση της λογοδοσίας θα πρέπει να είναι η πρώτη σειρά εργασιών του επόμενου γενικού διευθυντή του ΔΝΤ – και η ευθυγράμμιση της δανειακής προσέγγισης του Ταμείου με την οικονομική πραγματικότητα.

Η Τζαϊάτι Γκος είναι καθηγήτρια οικονομικών στο Jawaharal Nehru University στο Νέο Δελχί, εκτελεστική γραμματέας της International Development Economics Associates και μέλος της Ανεξάρτητης Επιτροπής για την Αναθεώρηση της Διεθνούς Φορολογίας Επιχειρήσεων – Independent Commission for the Reform of International Corporate Taxation.