Τέλος στην ψηφιακή ανασφάλεια

Τον Μάιο του 2018 τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης κατακλύστηκαν από πληροφόρηση σχετικά με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων. Το ενδιαφέρον ήταν εύλογο, καθώς ο Κανονισμός αποτελεί μείζονα νομοθετική παρέμβαση για την προστασία μας σε ένα αλματωδώς αναπτυσσόμενο ψηφιακό περιβάλλον όπου όλοι, εκόντες άκοντες, συμμετέχουμε.

Η συμμόρφωση σε μεγάλο βαθμό των επιχειρήσεων, και δη αυτών που θα χαρακτηρίζονταν υψηλού ρίσκου, με τον Κανονισμό, δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη κρατική δραστηριοποίηση. Η Ελλάδα, κατά τη δυστυχώς συνήθη πρακτική της, υπερέβη τις προθεσμίες ενσωμάτωσης στην εθνική νομοθεσία της σχετικής με την προστασία προσωπικών δεδομένων Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 και δεν προέβη σε εισαγωγή ειδικών εφαρμοστικών διατάξεων του Κανονισμού. Ως αποτέλεσμα της σχετικής ολιγωρίας παραμένουν νομικές ασάφειες στον συγκεκριμένο δικαιικό τομέα ενώ η χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με πιθανή επιβολή κυρώσεων και δη προστίμου ύψους κατ’ ελάχιστο 1.310.000 ευρώ, αλλά και πρόσθετου ημερήσιου προστίμου αρκετών χιλιάδων ευρώ, έως τη θέσπιση των αναγκαίων εθνικών μέτρων.

Το, ήδη έτοιμο, νομοσχέδιο κατατέθηκε σε δημόσια διαβούλευση στις 12 Αυγούστου με στόχο την ταχεία ολοκλήρωση της διαδικασίας και την ψήφισή του από τη Βουλή.

Το νομοσχέδιο συμπληρώνει τον Κανονισμό με τρεις τρόπους. Κατ’ αρχάς, ρυθμίζει θέματα που από το ίδιο το κείμενο του Κανονισμού αφήνονται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών – μελών. Περαιτέρω ρυθμίζει ορισμένες ειδικές περιπτώσεις επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων, που κρίνονται σημαντικές από τον εθνικό νομοθέτη. Το κυριότερο, προβλέπει επιτρεπτούς περιορισμούς των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, όπου αυτό είναι αναγκαίο και αναλογικό για σκοπούς γενικού συμφέροντος.

Οι ειδικού χαρακτήρα κανόνες δικαίου του νομοσχεδίου προβλέπουν περαιτέρω δυνατότητες επεξεργασίας ειδικών κατηγοριών δεδομένων από δημόσιους φορείς, απαγορεύουν την επεξεργασία γενετικών δεδομένων για σκοπούς ασφάλισης υγείας και ζωής, παρέχουν ισχυρή προστασία για παιδιά μέχρι 15 ετών, συμπληρώνουν τις διατάξεις του Κανονισμού για την επεξεργασία δεδομένων για περαιτέρω σκοπούς από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς και προβλέπουν ποινικές και διοικητικές κυρώσεις για παραβιάσεις του Κανονισμού και του ίδιου του νομοσχεδίου. Το νομοσχέδιο επίσης προβλέπει ειδικότερους κανόνες για τις περιπτώσεις επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων, που αφορούν την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, το πλαίσιο της απασχόλησης, σκοπούς αρχειοθέτησης προς το δημόσιο συμφέρον καθώς και σκοπούς επιστημονικής ή ιστορικής έρευνας ή συλλογής και τήρησης στατιστικών στοιχείων. Τέλος, το νομοσχέδιο θέτει περιορισμούς, που αγγίζουν πολλά από τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων, όπως τα δικαιώματα ενημέρωσης, πρόσβασης, διαγραφής, εναντίωσης και αντίθεσης στην αυτοματοποιημένη ατομική λήψη αποφάσεων, περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ.

Ακολουθώντας εν πολλοίς τις κατευθύνσεις του αντίστοιχου γερμανικού νόμου, ο εθνικός νομοθέτης επιχειρεί μία ισορροπημένη στάθμιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων με τα δικαιώματα και τα συμφέροντα τρίτων μερών καθώς και με το δημόσιο συμφέρον. Από το κείμενο του νομοσχεδίου δεν απουσιάζουν νομοτεχνικές ατέλειες και ατυχείς προβλέψεις σε επιμέρους θέματα, όπως το πεδίο εφαρμογής, το πλαίσιο της απασχόλησης και την προνομιακή ρύθμιση του δημόσιου τομέα.

Το έντονο ενδιαφέρον έγκριτων συναδέλφων είχε ως αποτέλεσμα την κατάδειξη αυτών των αδυναμιών με κατάθεση σχολίων και παρατηρήσεων απρόβλεπτα μεγάλη, ειδικά για την περίοδο του Αυγούστου.

Εχθές Τετάρτη στις 8 μ.μ. έληξε η περίοδος δημόσιας διαβούλευσης. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το κείμενο του νομοσχεδίου οριστικοποιείται ή πρόσθετες της διαβούλευσης τροποποιήσεις δεν μπορούν να εισαχθούν. Πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου, αλλά και κατά τη συζήτηση τόσο στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή όσο και στην Ολομέλεια της Βουλής υπάρχει περιθώριο διορθώσεων και προσθηκών προκειμένου η Ελλάδα να αποκτήσει επιτέλους ένα συνεκτικό σύστημα κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων.

Το όφελος θα είναι μεγάλο και θα υπερβαίνει την επώδυνη καταβολή προστίμων από το ελληνικό Δημόσιο. Θα προσδώσει ασφάλεια δικαίου για τις επιχειρήσεις και το Δημόσιο, προστατεύοντας ταυτόχρονα τα θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες των πολιτών κατά τη διαδικασία συμμετοχής τους στον ψηφιακό κόσμο, που πρέπει με κάθε μέσο να υποστηριχτεί.

ΥΓ:Και όταν η ψήφιση του νομοσχεδίου ολοκληρωθεί καλό θα ήταν η κυβέρνηση να ενσκήψει και στη συμμόρφωση των δημοσίων Αρχών και φορέων με τον Κανονισμό, όπου πολλά απομένουν να γίνουν.