Ο εγκέφαλος του Brexit

To πιο πολυσυζητημένο πρόσωπο στη Μεγάλη Βρετανία αυτήν την περίοδο, ίσως και περισσότερο από τον ίδιο τον νέο βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον, είναι ο 48χρονος Ντόμινικ Κάμινγκς. Είναι αυτός που και επίσημα πλέον από τη θέση του ειδικού πολιτικού συμβούλου του πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου ασκεί τη μεγαλύτερη επιρροή στις αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον του Brexit και συνεπώς το μέλλον του βρετανικού λαού.

Η είσοδος του Κάμινγκς στην πολιτική έγινε λίγα χρόνια μετά την αποφοίτησή του από το τμήμα Αρχαίας και Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Ετσι, το 1999 ανέλαβε επικεφαλής της εκστρατείας κατά της εισόδου του Ηνωμένου Βασιλείου στο ευρώ. Οταν το ενδεχόμενο αυτό αποκλείστηκε, ο Κάμινγκς έκανε το 2002 ένα βήμα εγγύτερα στην καρδιά της πολιτικής, αναλαμβάνοντας τη θέση του διευθυντή στρατηγικής του τότε ηγέτη των Συντηρητικών, Ιαν Ντάνκαν Σμιθ. Τα σχέδιά του ήταν μεγαλεπήβολα, σκόπευε να εκμοντερνίσει το Συντηρητικό Κόμμα, λίγους μήνες όμως αργότερα αποχώρησε χαρακτηρίζοντας τον Ντάνκαν Σμιθ ανίκανο.

Στους κόλπους των Συντηρητικών επέστρεψε το 2007 ως σύμβουλος του Μάικλ Γκόουβ, που μετά τις εκλογές του 2010 ανέλαβε το υπουργείο Παιδείας. Εκεί, από τη θέση του διευθυντή του γραφείου του υπουργού ήρθε σε ανοιχτή σύγκρουση με μεγάλη μερίδα εκπαιδευτικών, τους οποίους κατηγόρησε ότι συνωμότησαν με δημόσιους λειτουργούς για να εμποδιστεί η σχεδιαζόμενη από τον ίδιο και τον υπουργό Γκόουβ εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Οι εκπαιδευτικοί από την πλευρά τους είχαν υποστηρίξει τότε ότι, με τον πολλαπλασιασμό των εξετάσεων που ήθελαν να φέρουν ο Γκόουβ και ο Κάμινγκς, τα σχολεία επέστρεφαν σε μια υπέρμετρα αυστηρή, στείρα και χωρίς δημιουργικότητα παιδεία. To 2014 o Kάμινγκς αποχώρησε έχοντας «αποσπάσει» επικριτικά σχόλια από τον τότε πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος τον είχε αποκαλέσει «καριερίστα ψυχοπαθή».

Αναφερόμενος στην περίοδο εκείνη, ο αρθρογράφος της «Guardian» Πάτρικ Γουίντουρ σημείωσε σε πρόσφατο άρθρο του: «Ο Γκόουβ πολλές φορές προσποιούταν ότι αγνοούσε τις μεθόδους του συμβούλου του, γνώριζε όμως σε βάθος τις σκοτεινές μεθόδους με τις οποίες ο Κάμινγκς φρόντιζε να ικανοποιούνται οι επιθυμίες του αφεντικού του».

Αν δεν ήταν πάντως η εκστρατεία του Vote Leave, του δημοψηφίσματος του 2016, η εκστρατεία δηλαδή υπέρ της εξόδου της Μεγάλης Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ο Κάμινγκς πιθανότατα δεν θα μας απασχολούσε τώρα. Εκείνος ήταν ο ιθύνων νους της εκστρατείας και o εμπνευστής των πιο πετυχημένων κινήσεων, που τελικά οδήγησαν στην επικράτηση του Brexit. Δικό του ήταν το σύνθημα «Ψήφισε έξοδο, πάρε τον έλεγχο» (Vote leave, take control) και δικής του επίσης έμπνευσης ήταν ο ψευδής, σύμφωνα με τους επικριτές του, ισχυρισμός «στέλνουμε στην ΕΕ 350 εκατ. στερλίνες την εβδομάδα, ας χρηματοδοτήσουμε με αυτά το ΝHS (Eθνικό Σύστημα Υγείας)» με τον οποίο βομβάρδισε τους βρετανούς ψηφοφόρους τυπώνοντάς το πάνω σε ένα μεγάλο κόκκινo λεωφορείo. Αυτό όμως που έπαιξε τον καθοριστικότερο ρόλο στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν ο τρόπος που διαχειρίστηκε ο Κάμινγκς τα ψηφιακά δεδομένα και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκειμένου να προσεγγίσει απογοητευμένους και αναποφάσιστους ψηφοφόρους. Οταν πάντως κλήθηκε πρόσφατα να παρουσιαστεί ενώπιον της κοινοβουλευτικής επιτροπής που ερευνούσε κατηγορίες για διασπορά ψευδών ειδήσεων και για πολιτική χειραγώγηση μέσω Διαδικτύου στο δημοψήφισμα του Brexit, o Κάμινγκς αγνόησε επιδεικτικά την επιτροπή και δεν παρουσιάστηκε. Αυτός ήταν ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η βρετανική αντιπολίτευση διαμαρτυρήθηκε έντονα στο άκουσμα του ορισμού του ως ειδικού συμβούλου του πρωθυπουργού, λίγες ημέρες πριν.

Τα μεγαλύτερα ΜΜΕ ασχολούνται με τον Κάμινγκς και ο τίτλος προχθεσινού άρθρου της «Guardian», «Τέρας ή Γκουρού», αποτυπώνει το ενδιαφέρον που έχει προκαλέσει σε όλους η προσωπικότητα αυτή της πολιτικής, που όμως επιμένει να δηλώνει πως δεν είναι πολιτικός. Μιλάει χωρίς περιστροφές, συζητά για απαγορεύσεις στα κόμματα και όνειρό του είναι οι πιο προικισμένοι μαθητές να προετοιμάζονται ήδη από τα 15 τους έτη να γίνουν οι επόμενοι πολιτικοί ηγέτες, αντικαταθιστώντας ύστερα από μέτρηση του IQ τους σημερινούς βουλευτές. Το μόνο πάντως που τον ενδιαφέρει αυτήν τη στιγμή είναι να αποχωρήσει η Βρετανία από την ΕΕ. Και μάλιστα με κάθε κόστος. Θέλοντας μάλιστα να το καταστήσει σαφές σε όλους, έχει τοποθετήσει στην Ντάουνινγκ Στριτ ένα ρολόι που μετρά αντίστροφα έως την 31η Οκτωβρίου, όταν και θα λήξει η προθεσμία που έχουν δώσει οι Βρυξέλλες στη Βρετανία για να αποχωρήσει. Ο Κάμινγκς κατέλαβε το διπλανό γραφείο από αυτό του πρωθυπουργού Τζόνσον και όπως σημειώνουν αρκετοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι, είναι «ο πιο ισχυρός άνθρωπος της Ντάουνινγκ Στριτ» και «αυτός που δίνει τις κατευθύνσεις». Και αυτό το κάνει με τον συνηθισμένο τρόπο του, ασκώντας γοητεία και προκαλώντας φόβο. «Τον βρήκα πολύ εντυπωσιακό, αλλά και λίγο τρομακτικό. Μπορεί να σε φοβίσει εύκολα» ομολογεί ένας από τους ενοίκους του βρετανικού κυβερνητικού αρχηγείου.