«Προχωράμε στον ενεργειακό σχεδιασμό παρά τις απειλές»

Καμία διασύνδεση των συνομιλιών για το Κυπριακό με το θέμα των υδρογονανθράκων δεν μπορεί να υπάρξει σύμφωνα με τον κύπριο υπουργό Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Γιώργο Λακκοτρύπη, ο οποίος τονίζει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ότι η Λευκωσία προχωρά απρόσκοπτα με τον ενεργειακό της σχεδιασμό, παρά τις όποιες τουρκικές απειλές και παραβιάσεις. Οπως αποκαλύπτει, στους στόχους της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ακόμα και η δημιουργία τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου και η μετατροπή της χώρας σε αναπόσπαστο κομμάτι του Διαδρόμου Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου. Χαρακτηρίζει δε σημαντική την εμπλοκή των ΗΠΑ στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και δη στις διευρυμένες συνόδους Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ.

Τουρκία και Ακιντζί ζητούν διασύνδεση του θέματος των υδρογονανθράκων με τις συνομιλίες για το Κυπριακό, ενώ την ίδια στιγμή η Αγκυρα δηλώνει ότι πραγματοποιεί έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ επικαλούμενη τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων. Η ενέργεια είναι κίνητρο για λύση του Κυπριακού ή αγκάθι;

Ευχαριστώ για την ερώτηση, διότι μου δίνετε έτσι και την ευκαιρία να ξεκαθαρίσω ότι ουδέποτε υπήρξε διασύνδεση των υδρογονανθράκων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Κυπριακής Δημοκρατίας με τη διαδικασία των συνομιλιών για επίλυση του Κυπριακού. Κι ούτε και μπορεί να υπάρξει τέτοια διασύνδεση, διότι πολύ απλά η Κύπρος, χαράζοντας και υλοποιώντας την ενεργειακή μας στρατηγική, κάνει αυτό που είναι αυτονόητο για όλα τα δημοκρατικά και σύγχρονα κράτη: ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα, σύμφωνα πάντα με το Διεθνές Δίκαιο και τη σχετική Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.

Ο δε ισχυρισμός της Τουρκίας περί προστασίας των συμφερόντων των Τουρκοκυπρίων καταρρίπτεται αυτόματα, θεωρώ, από τις ίδιες τις παράνομες διεκδικήσεις της γείτονος χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι δυνατόν να διασφαλίζονται τα συμφέροντα των τουρκοκυπρίων συμπολιτών μας όταν η Τουρκία, σύμφωνα με τη δική της αυθαίρετη ερμηνεία του διεθνούς δικαίου, αφήνει την Κύπρο με μόλις το 31% της υφιστάμενης ΑΟΖ της;

ΑΟΖ, σημειώστε, που έχει οριοθετηθεί με Αίγυπτο, Ισραήλ και Λίβανο και, φυσικά, αναγνωρίζεται ως νόμιμη διεθνώς, όχι μόνο από κράτη και την ΕΕ, αλλά και τις εταιρείες της βιομηχανίας πετρελαίου και αερίου.

Εν πάση περιπτώσει, ακριβώς για να διασφαλίσουμε ότι όλοι οι νόμιμοι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας θα επωφεληθούν από τον υποθαλάσσιο πλούτο στην ΑΟΖ της, προχωρήσαμε στη θέσπιση, τον περασμένο Μάιο, της νομοθεσίας για το Εθνικό Ταμείο Υδρογονανθράκων, η οποία προβλέπει ότι τα έσοδα από τις σχετικές δραστηριότητες θα επενδύονται προς όφελος του συνόλου του κυπριακού λαού και δη των μελλοντικών γενεών.

Παράλληλα, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επανειλημμένα καλέσει την τουρκική κυβέρνηση σε διαπραγμάτευση για οριοθέτηση της μεταξύ μας ΑΟΖ. Αυτό άλλωστε προβλέπει το διεθνές δίκαιο, τόσο το εθιμικό όσο και η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, ενώ συνιστά και το ενδεδειγμένο μέσο ειρηνικής επίλυσης διαφορών.

Οι παράνομες κινήσεις της Τουρκίας είναι απειλή για τις έρευνες που πραγματοποιούνται από ενεργειακούς κολοσσούς στην Κυπριακή Δημοκρατία και κατά πόσο σας ανησυχούν; Η ενέργεια μπορεί να αποτελέσει ασπίδα απέναντι στις τουρκικές απειλές;

Οι τελευταίες μας κινήσεις, με την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο της αδειοδότησης της γαλλοϊταλικής κοινοπραξίας των Total και Eni στο ερευνητικό Τεμάχιο 7, αλλά και της εισόδου της Total σε όλα τα Τεμάχια στην κυπριακή ΑΟΖ που διαχειρίζεται η Eni, αποδεικνύουν έμπρακτα, θεωρώ, πως η Κυπριακή Δημοκρατία προχωρά απρόσκοπτα με τον ενεργειακό της σχεδιασμό, παρά τις όποιες τουρκικές απειλές και παραβιάσεις.

Την ίδια στιγμή, είναι σαφές πως οι ενεργειακοί κολοσσοί, όπως τους αποκαλείτε, οι οποίοι έχουν επιλέξει να δραστηριοποιηθούν στην ΑΟΖ της Κύπρου, το έπραξαν ακριβώς διότι αναγνωρίζουν τη νομιμότητα, όχι μόνο της ΑΟΖ μας αλλά και της ίδιας της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία λειτουργεί στη βάση των αρχών κράτους δικαίου.

Για να προσελκύσουμε βεβαίως ενεργειακούς κολοσσούς στην Ανατολική Μεσόγειο, μια περιοχή παραδοσιακά εντάσεων και με δύσκολη γεωλογία, οι εταιρείες αυτές χρειάζεται να γνωρίζουν ότι υπάρχει πολιτική σταθερότητα και συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών. Προς αυτήν την κατεύθυνση είναι που Κύπρος και Ελλάδα πρωτοστατούμε στην ενεργειακή διπλωματία, με στόχο να δημιουργηθούν οι συμπράξεις που θα καταστήσουν τις μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές βιώσιμες.

Ανακοινώσατε εννέα γεωτρήσεις έως το 2020, ενώ έχετε αναφερθεί και σε συζητήσεις για ενδεχόμενη δημιουργία τερματικού υγροποίησης φυσικού αερίου στην Κύπρο. Τι σημαίνει η αναβάθμιση του ρόλου της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ενεργειακή σκακιέρα;

Να διευκρινίσω ότι όντως θα ξεκινήσει περί τα τέλη του 2019 ή αρχές του 2020 ένα εκτενές γεωτρητικό πρόγραμμα, το οποίο για τους επόμενους 24 μήνες θα περιλαμβάνει έως κι εννέα γεωτρήσεις, ερευνητικές και επιβεβαιωτικές, απ’ όλους τους αδειούχους στην κυπριακή ΑΟΖ. Σκοπός μας, φυσικά, οι νέες ανακαλύψεις που να μας επιτρέψουν να προχωρήσουμε και να εμπλουτίσουμε τις επιλογές μας για εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένου ενός Τερματικού Υγροποίησης στο Ενεργειακό Κέντρο στην περιοχή Βασιλικού.

Με αυτόν τον τρόπο η Κύπρος, ως παραγωγός και διαμετακομιστής πλέον φυσικού αερίου, θα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι αυτού που οι εταίροι στην περιοχή μας οραματιζόμαστε από κοινού, του Διαδρόμου Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου. Ο Διάδρομος αυτός θα περιλαμβάνει εναλλακτικές πηγές και διαδρομές και θα ενισχύει όχι μόνο τη δική μας ενεργειακή ασφάλεια, αλλά και της ΕΕ γενικότερα, όπου και θα καταλήγει η μεγάλη πλειοψηφία των εξαγωγών αερίου της περιοχής.

Βρεθήκατε στην Αθήνα για την πρώτη διευρυμένη Ενεργειακή Υπουργική Διάσκεψη Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, με τη συμμετοχή και του υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Φράνσις Φάνον. Τι σηματοδοτεί η εμπλοκή των ΗΠΑ και τι σχεδιασμούς θα προωθήσει η συγκεκριμένη σύνοδος; Υπάρχει εξέλιξη στο θέμα το Eastmed;

Η Διάσκεψη στην Αθήνα ήρθε να κτίσει ουσιαστικά πάνω στα πολύ θετικά αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής Κύπρου – Ελλάδας – Ισραήλ που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάρτιο στην Ιερουσαλήμ, στην παρουσία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ. Αποτελεί δε μια πρωτοβουλία των ΗΠΑ, κατά την οποία οι τρεις συν μία χώρες έθεσαν επί τάπητος συγκεκριμένους τομείς συνεργασίας – Ανανεώσιμες Πηγές, αποθήκευση ενέργειας, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ενδυνάμωση της κυβερνοασφάλειας στις ενεργειακές υποδομές και, φυσικά, υποδομές υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ασφαλώς είναι πολύ σημαντική αυτή η εμπλοκή των ΗΠΑ που προφανώς θέλουν να προάγουν τα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή μας, αναγνωρίζοντας πλέον τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως εναλλακτικής πηγής εφοδιασμού και διαδρομής φυσικού αερίου προς την ΕΕ. Είναι, άλλωστε, γνωστό το ενδιαφέρον μεγάλων αμερικανικών εταιρειών τόσο για έρευνα και εκμετάλλευση φυσικού αερίου όσο και για άλλες υποστηρικτικές δραστηριότητες.

Οσον αφορά τον αγωγό EastMed, όπως γνωρίζετε έχει ολοκληρωθεί κι έχει τύχει και της έγκρισης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η διακρατική συμφωνία μεταξύ Κύπρου, Ελλάδας, Ισραήλ και Ιταλίας. Παρ’ όλ’ αυτά, δεν υπογράφηκε μέχρι στιγμής διότι στο ενδιάμεσο προέκυψαν κάποια θέματα από την ιταλική πλευρά, κυρίως σε σχέση με το πού θα καταλήγει ο αγωγός.

Κατά την Υπουργική Διάσκεψη, λοιπόν, συζητήσαμε τρόπους για να επισπεύσουμε την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας, που αποτελεί ένα πλαίσιο εντός του οποίου δύναται να προχωρήσουν και οι υπόλοιπες απαραίτητες μελέτες για να διαπιστώσουμε τελεσίδικα αν το έργο είναι τεχνικά και οικονομικά ανταγωνιστικό.