Το μεγαλύτερο θύμα του Brexit

Τρία χρόνια και 12 ημέρες. Τόσο διήρκεσε η πρωθυπουργική θητεία της Τερίζα Μέι, της δεύτερης γυναίκας στην ιστορία της Βρετανίας, με πρώτη φυσικά τη Μάργκαρετ Θάτσερ, που χρημάτισε πρωθυπουργός. Το Brexit ήταν αυτό που οδήγησε τη Μέι στον πρωθυπουργικό θώκο το 2016 και αυτό ήταν που τελικά την εξώθησε στην παραίτηση τον περασμένο Ιούνιο. Διάδοχός της ο Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος έλαβε το 66% των ψήφων των 159.320 μελών των Τόρις, έναντι 34% του συνυποψήφιού του και υπουργού Εξωτερικών Τζέρεμι Χαντ.

Στις 23 Ιουνίου του 2016, μετά την έκδοση των αποτελεσμάτων του δημοψηφίσματος για το Brexit, σύμφωνα με τα οποία το 52% των ψηφοφόρων στήριζε την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση, ο τότε πρωθυπουργός και ηγέτης των Συντηρητικών Ντέιβιντ Κάμερον παραιτήθηκε. Στις δηλώσεις του ανέφερε ότι ο βρετανικός λαός είχε αποφασίσει να ακολουθήσει άλλο μονοπάτι από αυτό που πρότεινε ο ίδιος και συνεπώς θα έπρεπε να επιλεγεί άλλος πρωθυπουργός. Νικήτρια στην κούρσα της διαδοχής ανακηρύχθηκε η τότε υπουργός Εσωτερικών Τερίζα Μέι.

Τα ΜΜΕ την παρομοίασαν με τη γερμανίδα καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ. Οχι μόνο γιατί και οι δύο ήταν γυναίκες σε θέσεις ισχύος, αλλά κυρίως επειδή και η Μέι ήταν κόρη προτεστάντη ιερέα. Η Μέι σπούδασε Γεωγραφία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ήδη από τα φοιτητικά της χρόνια επέδειξε ιδιαίτερη δράση ως μέλος των Συντηρητικών. Σε ένα από τα πάρτι του κόμματος μάλιστα γνώρισε τον μετέπειτα σύζυγό της Φίλιπ Μέι, ο οποίος είναι τραπεζίτης.

Η Τερίζα Μέι και ο σύζυγός της, αν και το επιδίωξαν, τελικά δεν απέκτησαν παιδιά. «Φυσικά είναι κάτι που μας επηρέασε» είχε δηλώσει σε συνέντευξή της. «Βλέπεις φίλους που τώρα τα παιδιά τους έχουν μεγαλώσει, αποδέχεσαι όμως αυτό που σου δίνει η ζωή. Αναζητήσαμε την ευτυχία μέσα από άλλα πράγματα στις ζωές που ευλογηθήκαμε να ζούμε». Tο γεγονός ότι η Μέι και ο σύζυγός της δεν απέκτησαν παιδιά βρέθηκε στην ατζέντα της κούρσας διαδοχής του Κάμερον, από μια δήλωση της συνυποψήφιας της Μέι, Αντρια Λίντσομ, η οποία είχε αναφέρει στους «Times» πως «το ότι είμαι μητέρα σημαίνει ότι έχω πραγματικά μεγάλο μερίδιο στο μέλλον της Βρετανίας». Ο υπαινιγμός της ότι η μητρότητα την καθιστούσε καταλληλότερη σε σχέση με τη Μέι προκάλεσε κύμα αντιδράσεων και πιθανότατα έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην απόφασή της να αποσύρει τελικά την υποψηφιότητά της, αφήνοντας ως μόνη υποψήφια την ήδη δημοφιλή τότε Μέι.

Λίγο πριν αναλάβει την πρωθυπουργία, η Μέι είχε δηλώσει ότι «Βrexit σημαίνει Brexit» και είχε εκφράσει την πεποίθησή της ότι η νέα κυβέρνησή της «θα έκανε το Brexit να επιτύχει». Τώρα, λίγο πριν την παραδώσει, εμφανώς συγκινημένη δήλωσε: «Εκανα ό,τι μπορούσα για να πείσω τους βουλευτές να υποστηρίξουν τη συμφωνία… Δυστυχώς δεν το κατάφερα».

Τα πράγματα δεν ήρθαν όπως τα σχεδίαζε. Oι διαπραγματεύσεις για την επίτευξη της εξόδου της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2017 και σύντομα φάνηκε ότι ο δρόμος για το Brexit θα ήταν γεμάτος αγκάθια. Από τη μία η ΕΕ απαιτούσε από τη Βρετανία να συνεχίζει, και κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, να υπάγεται στο κανονιστικό πλαίσιο της Ενωσης, ενώ οι Βρετανοί επικέντρωναν το ενδιαφέρον τους στο είδος της σχέσης και της συνεργασίας που θα είχε η χώρα τους με την ΕΕ μετά το Brexit. Εναν χρόνο αργότερα, το καλοκαίρι του 2018, η Μέι υπέβαλε ένα σχέδιο συμφωνίας για το Brexit, το οποίο προκάλεσε την παραίτηση δύο κορυφαίων υπουργών της, του Μπόρις Τζόνσον, που έμελλε να τη διαδεχθεί, και του Ντέιβιντ Ντέιβις, οι οποίοι την κατηγόρησαν για υπέρμετρες υποχωρήσεις έναντι των απαιτήσεων των Βρυξελλών.

Εκτοτε άρχισε ο αργός και βασανιστικός «πολιτικός θάνατος» της Μέι. Οι διαπραγματεύσεις με την ΕΕ περιπλέκονταν όλο και περισσότερο και οι σχέσεις της με τους κομματικούς συντρόφους της γίνονταν όλο και χειρότερες. Η αδιάλλακτη πτέρυγα των Συντηρητικών την αμφισβητούσε ανοιχτά και τα σενάρια ενός «άτακτου» χωρίς συμφωνία με την ΕΕ Brexit πλήθαιναν καθώς η αρχικά προγραμματισμένη ημερομηνία εξόδου της Βρετανίας από τους κόλπους της ΕΕ, η 29η Μαρτίου 2019, άρχιζε να μοιάζει εξαιρετικά κοντινή. «Είμαι σίγουρη ότι θα φέρω εις πέρας το Brexit. Θα το φέρω εις πέρας εγκαίρως» δήλωνε τον Φεβρουάριο του 2019, κάτι που όμως δεν πραγματοποίησε. Τέσσερις μήνες αργότερα, και με την προθεσμία για το Brexit να έχει ήδη μεταφερθεί στις 31 Οκτωβρίου 2019, η Μέι δήλωσε την παραίτησή της.

Πολλά ήταν τα ΜΜΕ που δεν της επιφύλαξαν και ιδιαίτερα θερμό αποχαιρετισμό. «Ο εφιάλτης σχεδόν τελείωσε. Η θητεία της χειρότερης βρετανίδας πρωθυπουργού φθάνει στο τέλος της… Δεν θα λείψει σε κανέναν» έγραψε η «Τelegraph», ενώ οι «Times» χαρακτήρισαν τους χειρισμούς της στο Brexit ως «οικτρή αποτυχία». Το περιοδικό «Politico» πάντως, αναφερόμενο και στις καλύτερες στιγμές της, έκανε λόγο για τον εξαιρετικά προσεκτικό, ακριβή και δυναμικό τρόπο με τον οποίο αντιμετώπισε την υπόθεση της δηλητηρίασης του ρώσου πρώην διπλού πράκτορα Σεργκέι Σκριπάλ και της κόρης του στο Σάλισμπερι της Βρετανίας.

Το Brexit όμως «συνόδευσε» τη Μέι ως και τα τελευταία λεπτά της παρουσίας της στην Ντάουνινγκ Στριτ. Εκεί, έξω από την πρωθυπουργική κατοικία, καθώς η αποχαιρετιστήρια ομιλία της έφτανε στο τέλος της, ακούστηκε από το κοινό μια κραυγή: «Σταματήστε το Brexit!». Η Μέι χαμογέλασε, μάλλον πικρά, και είπε: «Νομίζω πως η απάντηση σε αυτό είναι: “Δεν νομίζω”».