Πένθος{CR}

«Για σας είναι ένας χρόνος, για εμάς είναι μια μέρα»… Ηταν η φράση προς τις κάμερες συγγενούς θυμάτων της πυρκαγιάς στο Μάτι, στο μνημόσυνο για τους 102 νεκρούς που έγινε προχθές. Ενα μνημόσυνο που έτριψε στα μούτρα μας την ουσιαστική διάσταση του πένθους. Πολύ μακριά από τα «δεν ξεχνώ» και τα «σαν σήμερα» των σόσιαλ μίντια. Στα τηλεοπτικά πλάνα είδα πολλούς ανθρώπους να κλαίνε με αναφιλητά. Χωρίς μαύρα γυαλιά. Από ποιον να κρύψουν το κλάμα τους; Και γιατί; Είδα και άλλους με μακριά γένια. Κάτι που λέει ότι πριν από έναν χρόνο και μια μέρα θα ήταν φρεσκοξυρισμένοι. Η καταφυγή σε έθιμα αιώνων παρέχει μια ψευδαίσθηση ανακούφισης, σαν επιστροφή στον πυρήνα μας.

Για εμάς είναι ένας χρόνος, για εκείνους μια μέρα. Διότι ζήσαμε. Θλιμμένοι, εξοργισμένοι, σοκαρισμένοι για ό,τι συνέβη πέρυσι τέτοια μέρα, αλλά ζήσαμε. Είδαμε τα παιδιά, τα ανίψια και τα εγγόνια μας να ψηλώνουν, τους νέους μας να μεγαλώνουν, κάποιους από τους πρεσβύτερους να φεύγουν μέσα στην οικογενειακή ασφάλεια. Ακόμη και αν κάποιοι από εμάς έζησαν την τραγική εμπειρία ενός αιφνίδιου θανάτου δικού τους ανθρώπου, για παράδειγμα από αυτοκινητιστικό δυστύχημα, ήξεραν τα «τι» και τα «πώς» της. Είναι κάτι που έχει συμβεί και σε άλλους. Η θλίψη καταλυτική και αφόρητη αλλά οι κωδικοί της ξεκλείδωτοι.

Ενας χρόνος δικός μας, μια μέρα δική τους. Ή, μάλλον, καμία μέρα. Για τους ανθρώπους που έχασαν του δικούς τους στο Μάτι, η ζωή σταμάτησε εκεί. Μπορεί να επιβίωσε αλλά πώς έζησε ο πατέρας των 9χρονων Σοφίας και Βασιλικής Φιλιποπούλου που έχασε τα δίδυμα κορίτσια και τους γονείς του; Τι Χριστούγεννα να κάνεις όταν η μητέρα σου, ο αδελφός σου, η γυναίκα του και τα παιδιά τους απανθρακώθηκαν αγκαλιασμένοι – γιατί πίστευαν ότι έτσι θα προστάτευαν ο ένας τον άλλον ή για να μην πεθάνουν μόνοι τους άραγε; Πώς να κοιμηθείς τα βράδια όταν σκέφτεσαι το παιδί σου, μια φλεγόμενη μπάλα που τρέχει να σωθεί στον γκρεμό του θανάτου; Και τι βλέπεις στον ύπνο σου όταν ξέρεις ότι οι δικοί σου άνθρωποι πέθαναν με τον πιο φρικτό και βασανιστικό θάνατο; Πώς είναι η ζωή του πολυεγκαυματία; Πώς τον βλέπουν οι δικοί του; Πώς αντικρίζει ο ίδιος τον εαυτό του στον καθρέφτη;

«Στη βαθιά λύπη δεν υπάρχει χώρος για συναισθηματισμούς» έχει γράψει ο Μπάροουζ. Οι συναισθηματισμοί είναι για εμάς. Που, τρομοκρατημένοι, παρακολουθήσαμε το Μάτι από την τηλεόραση. Που συγκινηθήκαμε όταν, το φθινόπωρο, είδαμε τα πρώτα κυκλάμινα να ξαναφυτρώνουν στα καμένα. Που κλάψαμε τότε και θα ξανακλάψουμε σήμερα. Που κρατήσαμε, εις μνήμη, ενός λεπτού σιγή. Για τους συγγενείς των θυμάτων, δεν υπάρχουν συναισθήματα. Ο δικός μας χρόνος, μια δική τους μέρα που σταμάτησε στις 23 Ιουλίου 2018.