Φιόρη Μεταλληνού

Κυριακή βράδυ και μόλις έχει ολοκληρωθεί μια βραδιά κάτω από τον έναστρο ουρανό σε κάποιο μαγευτικό σημείο της χώρας μας. Στην Κέρκυρα, στην Αρτα, στη Σαλαμίνα, στη Θεσσαλονίκη, στη Νάουσα, στη Χίο, στο Αίγιο, στη Σάμο ή στα Χανιά. Μπορεί και κάτω από το λαμπερό φως της πανσελήνου, όπου η μουσική μάς έχει ταξιδέψει στη Σελήνη, στ’ αστέρια, στο απέραντο τ’ ουρανού. Μου αρέσει να τραγουδάω σε πανσελήνους ή ηλιοστάσια, όταν πλανήτες μεσουρανούν και οι λαμπεροί αστερισμοί μάς υπενθυμίζουν μύθους, έρωτες και πράξεις ηρωικές θεών και ανθρώπων.

Τα βράδια αυτά έχουν συνήθως παρατήρηση του ουρανού με τηλεσκόπια με τη συνδρομή ερασιτεχνών αστρονόμων, οι οποίοι είναι πάντα πρόθυμοι να συνεργαστούμε και να επικοινωνήσουμε την αγάπη και τις γνώσεις μας για την αστρονομία. Η διπλή μου ιδιότητα – της αστροφυσικού και της μουσικού (μονωδού) – με φέρνει σε επαφή με αξιαγάπητους ανθρώπους που το κοινό μας πάθος για τον ουρανό δημιουργεί ένα σύμπαν συναισθημάτων και μαγείας και προσφέρει σπουδαία ικανοποίηση όταν εμπνέει παιδιά και ενηλίκους.

Τα κυριακάτικα πρωινά, αντιθέτως, αποτελούν χρόνο συγκέντρωσης και αυτοοργάνωσης. Μπορεί να φροντίζω τα άνθη μου ή να απολαμβάνω τον πρωινό ήλιο, ταυτόχρονα όμως κάνω σχέδια, οργανώνω δράσεις, επεξεργάζομαι ιδέες που με τους συνεργάτες μου όλη την εβδομάδα έχουμε συζητήσει. Αγαπώ τις πορείες σε βουνά με πρόσωπα αγαπημένα. Η φύση μού δίνει ενέργεια, γαληνεύει την ψυχή, συγκεντρώνει το μυαλό.

Το Σάββατο, λίγο πριν από τη δύση του ηλίου, με βρίσκει να ανηφορίζω τον λόφο της Πνύκας, κατευθυνόμενη προς το Αστεροσκοπείο. Κι αυτό επειδή το Αστεροσκοπείο παραμένει ανοιχτό για το ευρύ κοινό κάθε Σάββατο βράδυ. Η διαδρομή από το σπίτι είναι ευχάριστη καθώς παρατηρώ τους κήπους με τις λεμονιές και τις ροδιές στα Πετράλωνα και εισπνέω τη μυρωδιά του πεύκου καθώς φτάνω στον λόφο.

Συνήθως εργάζομαι τα Σαββατοκύριακα, έχοντας όμως την τύχη να αγαπώ και να εμπνέομαι από το επάγγελμά μου, οι στιγμές εργασίας γίνονται μοναδικές. Οι επισκέπτες καταφθάνουν στην είσοδο για να ανηφορίσουν στην κορυφή του λόφου των Νυμφών, στο ιστορικό κτίριο Σίνα, το πρώτο κτίσμα του Αστεροσκοπείου, που στέγασε το πρώτο ερευνητικό ίδρυμα της χώρας μας. Σήμερα, λειτουργώντας ως μουσείο, φιλοξενεί επιστημονικά όργανα των δύο προηγούμενων αιώνων, τηλεσκόπια, χάρτες του ουρανού και ένα εκπαιδευτικό αντίγραφο του Μηχανισμού των Αντικυθήρων. Ενα κτίριο – σύμβολο για την ιστορία της σύγχρονης επιστήμης στην Ελλάδα, αντικρίζει τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα συνδέοντας το παρελθόν με τις σύγχρονες προοπτικές της αστρονομίας στον τόπο μας. Το όραμα των ανθρώπων που εργάστηκαν και θεμελίωσαν την επιστήμη παραμένει άσβεστο και ζωντανεύει μέσα από τα βλέμματα, τα ερωτήματα και το ενδιαφέρον των επισκεπτών.

Η βραδιά καταλήγει στον λόφο της Πνύκας για παρατήρηση από το τηλεσκόπιο Δωρίδη, με τα παιδιά να ανυπομονούν να αντικρίσουν τη Σελήνη, τους πλανήτες ή κάποιο μακρινότερο αντικείμενο μέσα από τον προσοφθάλμιο του τηλεσκοπίου, και έπειτα ακολουθούν συζητήσεις για τα ουράνια φαινόμενα και σύγχρονα θέματα αστροφυσικής. Η θέα του Ιερού Βράχου και η φωτισμένη Ακρόπολη που αναδύεται απέναντι από τον χώρο του τηλεσκοπίου μού προκαλούν έκπληξη, καθώς οι αστερισμοί του Κύκνου, της Λύρας, του Σκορπιού ή του Αετού προεξάρχουν στον θερινό ουρανό. Η Μεγάλη και η Μικρή Αρκτος είναι σταθερή αναφορά στις βραδιές μας.

Επιζητώ τη σύνδεση της επιστήμης με τις τέχνες και έτσι συχνά υποκινώ δράσεις όπου η αστρονομία συνομιλεί με τη μουσική, την ποίηση ή τα εικαστικά. Είναι και πάλι η διπλή μου ιδιότητα που με ωθεί σε αυτήν τη σύζευξη. Χαίρομαι όταν δημιουργούνται νέες ιδέες και ερεθίσματα τόσο στους επιστήμονες όσο και στους καλλιτέχνες.

Αγαπημένη μου στιγμή, όταν τελειώνει μια σαββατιάτικη βραδιά στον λόφο των Νυμφών, είναι να κοιτάζω ακόμα τον ουρανό, ενώ κλείνω πίσω μου την πόρτα με τον κήπο και τα αστέρια.