Διαμαρτυρία σε μία δικτατορία

Το Χονγκ Κονγκ δεν είναι το Πεκίνο. Η 1η Ιουλίου 2019 δεν είναι η 4η Ιουνίου 1989. Το 1989 η βία προήλθε αποκλειστικά από τη μεριά της κυβέρνησης – οι εβδομάδες διαμαρτυριών που είχαν προηγηθεί ήταν ειρηνικές. Το ίδιο ίσχυε και για το Χονγκ Κονγκ, μέχρι που μερικοί νεαροί διαδηλωτές εισέβαλαν στο Κοινοβούλιο. Οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν λόγω νομοσχεδίου που εγκρίνει την έκδοση υπόπτων στην ηπειρωτική Κίνα. Το νομοσχέδιο ακυρώθηκε, αλλά οι διαδηλωτές παρακινούνται πλέον από τον θυμό τους για τους ασφυκτικούς περιορισμούς που επιβάλλει το Κινεζικό ΚΚ. Το 1989, οι διαδηλωτές της Πλατείας Τιενανμέν ζητούσαν την καταπολέμηση της διαφθοράς και περισσότερες πολιτικές ελευθερίες – ελευθερίες που ήδη απολάμβαναν οι κάτοικοι του Χονγκ Κονγκ ακόμα και την αποικιοκρατική εποχή. Η κινεζική κυβέρνηση είχε υποσχεθεί πως αυτές οι ελευθερίες θα προστατευθούν, έπειτα από την επιστροφή της βρετανικής αποικίας στην Κίνα το 1997. Τώρα αυτή η υπόσχεση τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Οι πορείες διαμαρτυρίας δύσκολα παράγουν αποτελέσματα σε μια δημοκρατία. Το 2011 είδαμε το κίνημα Occupy Wall Street να διαμαρτύρεται για την οικονομική ανισότητα στην Αμερική, όμως το χάσμα ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς μεγάλωσε. Μπορεί να πάρει χρόνο, αλλά στο τέλος μια δημοκρατική κυβέρνηση πρέπει να ακούσει τους πολίτες της αν θέλει να επανεκλεγεί. Το ερώτημα είναι αν οι μέθοδοι που αποδεικνύονται αποτελεσματικές σε μια δημοκρατία, μπορούν να φέρουν αποτελέσματα σε μια δικτατορία. Η κοινή γνώμη δεν μπορεί να ρίξει την κυβέρνηση εκλέγοντας μια άλλη. Ομως το Κομμουνιστικό Κόμμα παλεύει να διατηρήσει θετική εικόνα στο εξωτερικό. Αν η κυβέρνηση στείλει άρματα μάχης εναντίον των διαδηλωτών, θα πληγεί η διεθνή εικόνα της Κίνας – δεν θα διστάσει, όμως, να το κάνει αν το θεωρήσει απαραίτητο.

Ο Ιαν Μπουρούμα είναι συγγραφέας και ιστορικός