Ρεαλισμός

Μεγαλομανία στα όρια της θεσμικής απρέπειας: αυτό θα μπορούσε να καταλογίσει κανείς στον Γιώργο Κατρούγκαλο, ο οποίος επέλεξε να γυρίσει το προεκλογικό του σποτ μέσα στο κτίριο του υπουργείου Εξωτερικών. Την είχε πάντα μια έπαρση ο υπουργός – όχι βέβαια όση ο προκάτοχός του. Και ασφαλώς ούτε όση ο ίδιος ο πολιτικός του προϊστάμενος, που χρησιμοποίησε το πρωθυπουργικό αεροσκάφος για την προεκλογική του περιοδεία στην Κρήτη.

Ομως αυτά τελειώνουν, και μακάρι να τελειώσει μαζί τους η, κάπως κωμική, ελληνική εκδοχή του L’État c’est moi. Τα άλλα, όμως, αυτά που είπε ο υπουργός Εξωτερικών στο One Channel για τα τουρκικά δικαιώματα στο Αιγαίο, παρουσιάζουν ενδιαφέρον. Επειδή είναι αιρετικά, επειδή είναι τολμηρά και επειδή αποτελούν μια παρακαταθήκη για την επόμενη κυβέρνηση.

Το ίδιο, ας το παραδεχθούμε, συμβαίνει με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Οσο κι αν την κατήγγειλε, όσο κι αν τη χαρακτήρισε από επώδυνη μέχρι προδοτική, η Νέα Δημοκρατία είναι ευχαριστημένη με την οριστική υιοθέτησή της από τις δύο χώρες. Οι πληγές αργά ή γρήγορα θα κλείσουν, η συγκίνηση θα δώσει τη θέση της στον ρεαλισμό. Οι συμβιβασμοί είναι αναγκαίοι στα εθνικά θέματα, είτε πρόκειται για το Μακεδονικό είτε για τις ελληνοτουρκικές διαφορές, την οριοθέτηση της Ανατολικής Μεσογείου ή το Κυπριακό.

Συνήθως τα επισημαίνουν οι πρώην πρωθυπουργοί, όπως ο Κώστας Σημίτης, ή οι πρώην διπλωμάτες, όπως ο Χρήστος Ροζάκης. Είναι χρήσιμο λοιπόν να τα υποστηρίζουν και οι νυν, έστω κι αν (ή ακριβώς επειδή) είναι απερχόμενοι. Η Τουρκία ασφαλώς και έχει δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Τα δικαιώματα που της αναγνωρίζει σήμερα το Διεθνές Δίκαιο και αύριο, ενδεχομένως, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Το να αρνούμαστε αυτή την πραγματικότητα και να μένουμε στην καταγγελία των «ανθελληνικών τουρκικών προκλήσεων» αποτελεί έναν στρουθοκαμηλισμό που σε ορισμένες συνθήκες μπορεί να γίνει επικίνδυνος.

Η Τουρκία ασφαλώς και προβαίνει σε προκλήσεις, τόσο μεγαλύτερες και τόσο συχνότερες όσο μεγαλύτερη είναι η απομόνωσή της. Αλλες είναι προβλέψιμες: όταν, με ευθύνη και των δύο πλευρών, κατέρρεαν οι διαπραγματεύσεις για την επίλυση του Κυπριακού, η Αγκυρα προειδοποιούσε ότι δεν θα δεχθεί μονομερή εκμετάλλευση του θαλάσσιου πλούτου. Αλλες συνδέονται με τις γενικότερες γεωστρατηγικές της βλέψεις. Το ζήτημα είναι πώς αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις μια ισχυρή δημοκρατική και ευρωπαϊκή χώρα. Αρκείται να ζητά από τους συμμάχους της φραστικές καταδίκες που μπορεί να τονώνουν την υπερηφάνειά της αλλά δεν δίνουν λύση στα αδιέξοδα; Ή εργάζεται τόσο δημόσια όσο και παρασκηνιακά για την επίτευξη συμβιβασμών;

Ως αντιπολίτευση, περισσότερο για κομματικούς παρά για ουσιαστικούς λόγους, η Νέα Δημοκρατία κράτησε συχνά σκληρή στάση στα εθνικά θέματα. Ως κυβέρνηση, παρά τους πειρασμούς, είναι βέβαιο ότι θα στραφεί στον ρεαλισμό. Είθε το ίδιο να κάνουν και τα υπόλοιπα κόμματα του δημοκρατικού τόξου.