Εναντίον κάθε κοινωνικού αποκλεισμού

Nομίζουμε πως λίγοι Ελληνες γνωρίζουν την προσφορά των Ρομά στην κοινωνία μας. Στη μακραίωνη ύπαρξή τους στον ελλαδικό χώρο κάλυψαν βασικά κενά της γεωργικής οικονομίας, δουλεύοντας κυρίως ως κολλήγοι ή ως εργάτες γης στα κτήματα ελλήνων ιδιοκτητών. Ως σιδεράδες κατασκεύασαν ή επισκεύαζαν γεωργικά  εργαλεία. Ως μουσικοί διατήρησαν και ανέπτυξαν το δικό μας δημοτικό τραγούδι και μουσική.

Στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες της Ελλάδας ήταν παρόντες. Τέσσερα μέλη της Φιλικής Εταιρείας ήταν Ρομά.

Ελαβαν μέρος στην Εθνική Αντίσταση (1941-44). Αρκετοί απ’ αυτούς εκτελέστηκαν από τα ναζιστικά στρατεύματα για τη δράση τους.

Το ελληνικό κράτος και οι κυβερνήσεις επέδειξαν ωστόσο αδιαφορία προς τους Ρομά από την απελευθέρωση, το 1830, ως το 1978 αφού οι Ρομά στερούνταν την ελληνική υπηκοότητα. Δεν ήταν πολιτογραφημένοι, σε κανένα δήμο ή κοινότητα και δεν είχαν ατομικά, πολιτικά, κοινωνικά και ατομικά δικαιώματα. Δεν μπορούσαν π.χ. να ψηφίσουν ή να εργασθούν ως δημόσιοι υπάλληλοι αφού δεν είχαν την ιδιότητα του έλληνα πολίτη. Ετσι δεν είχαν το δικαίωμα στην εκπαίδευση, αφού το να γραφτείς στο σχολείο απαιτούσε διάφορα πιστοποιητικά από την κοινότητα, από τον δήμο και από αλλού και οι Ρομά τέτοια έγγραφα δεν μπορούσαν να έχουν.

Αν και υπήρχε ψήφισμα του ΟΗΕ από το 1954 για την πολιτογράφηση των Ρομά στην Ελλάδα, μόλις το 1978 με εγκύκλιο του υπουργείου Εσωτερικών προς όλες τις νομαρχίες τις Ελλάδας, άρχισε η διαδικασία για την τακτοποίηση από απόψεως ιθαγενείας των διαβιούντων στη χώρα μας Αθιγγάνων. Από το 1978 λοιπόν οι Ρομά έχουν όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που έχουν οι έλληνες πολίτες.

Σήμερα στην Ελλάδα του 21^ου αιώνα, ενός ισότιμου μέλους της Ευρωπαϊκής Ενωσης, το κράτος οφείλει να εντάξει ουσιαστικά στην ελληνική κοινωνία τους Ρομά. Οφείλει να λειτουργήσει με την ανθρώπινη λογική, που αναγνωρίζει ίσα δικαιώματα σε όλα τα ενεργά μέλη της ελληνικής κοινωνίας. H ΕΕ έχει διαθέσει τεράστια κονδύλια εκατομμυρίων ευρώ, για την αποκατάστασή τους, την εκπαίδευσή τους, την εγκατάστασή τους σε οικισμούς. Ομως μεγάλο μέρος αυτών των κονδυλίων ενθυλακώθηκε από τους «γνωστούς επιτήδειους». Αρκετά διαχρονικά εγκληματικά λάθη έχουμε κάνει, όπως με τους Ελληνες Πομάκους και άλλους που τους στείλαμε στην αγκαλιά της Τουρκίας. Τους θυμόμαστε όμως παραμονές εκλογών.

Δεν είναι τυχαίο, ότι ένας Κωστής Παλαμάς τίμησε και παρέδωσε στην αιωνιότητα με τον «Δωδεκάλογο του Γύφτου» τον Ελληνα Ρομά, ως σύμβολο ελεύθερης σκέψης και βαθιάς συνείδησης της συντροφικής ζωής.

Είμαστε εναντίον κάθε κοινωνικού αποκλεισμού, που εκφράζει έλλειψη σεβασμού στον άνθρωπο γιατί ένα αίμα ρέει στις φλέβες όλων μας, το αίμα του ανθρώπου, και εν πάση περιπτώσει η πατρίδα τους χρειάζεται όλους.

Ο Δημήτρης Χ. Παξινός είναι πρώην πρόεδρος ΔΣΑ