Τα ποντίκια που βρυχώνται

Οχι μονάχα οι παλαιότεροι, αλλά και πολλοί νεώτεροι – από τη μυριοστή τηλεοπτική επανάληψη – έχουν απολαύσει το «Ποντίκι που βρυχάται» (1959) με τον αείμνηστο Πίτερ Σέλερς σε τριπλό ρόλο. Οι περισσότεροι θυμούνται σε χοντρές γραμμές ότι η πλοκή στρέφεται γύρω από ένα λιλιπούτειο ευρωπαϊκό δουκάτο που κηρύσσει τον πόλεμο στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (!), αλλά ελάχιστοι – όσοι έτυχε να δουν την ταινία πρόσφατα – συγκρατούν ακόμη τον λόγο που ωθεί το δουκάτο σε αυτό το απονενοημένο διάβημα. Οχι, δεν οφείλεται ούτε σε κάποια κρίση μικρομεγαλισμού, ούτε σε κάποια αυτοκτονική προδιάθεση. Τουναντίον: σε ψυχρό μακιαβελικό υπολογισμό. Το δουκάτο γνωρίζει ότι οι ΗΠΑ αποζημιώνουν τις χώρες που καταστρέφουν. Κηρύσσουν λοιπόν τον πόλεμο τη Δευτέρα, ώστε να τον χάσουν έως την Τρίτη το αργότερο, αν όχι αυθημερόν, και να πλουτίσουν με την αποζημίωση μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Σατανικό;

Εάν ήταν σινεφίλ (αλλά φοβάμαι, φευ, ότι δεν είναι) οι πιο πολλοί από τους αρχηγούς των 40 κομμάτων που κατέβηκαν εφέτος στις ευρωεκλογές, θα έτρεφα βάσιμες υποψίες ότι ξεπατίκωσαν απλώς το σενάριο από το «Ποντίκι που βρυχάται». Ετσι κι αλλιώς, το σκεπτικό είναι περίπου το ίδιο: όπως και στις εθνικές εκλογές, όποιο κόμμα κατάφερνε να περάσει πάνω από τον πήχη του 3%, θα έστελνε εκπρόσωπό του στις Βρυξέλλες. Ωστόσο, ο πήχης για την κρατική επιχορήγηση ήταν αισθητά χαμηλότερος και, ως εκ τούτου, λιγότερο ανέφικτος: 1,5%. Το 1,5%, με την αποχή να κυμαίνεται σε λογικά επίπεδα, αντιστοιχεί μέσες-άκρες σε 85.000 ψήφους. Εάν καταφέρεις να λάβεις 85.000 ψήφους, το κράτος σου κόβει μια επιταγή 90.000 ευρώ. Pasmal. Κάτι παραπάνω από ένα ευρώ ανά ψήφο. Εάν έχεις την προνοητικότητα να περιορίσεις έως και να εκμηδενίσεις τα διαφημιστικά σου έξοδα (κάτι εντελώς ευκταίο σήμερα πλέον, με δωρεάν και σώφρονα χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης) δεν αποκλείεται να βγάλεις και κέρδος. Συμφέρει.

Τα λεγόμενα «μικρά» κόμματα μπορούμε εύκολα να τα χωρίσουμε σε τρεις κατηγορίες, με βάση την επίδοσή τους στις ευρωεκλογές: εκείνα που πέρασαν πάνω από τη βάση του 3% ή σχεδόν την ακούμπησαν -όπως η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου ή η ΜέΡΑ25 του Γιάνη Βαρουφάκη – και διατηρούν ισχυρές ελπίδες ότι θα βελτιώσουν τα ποσοστά τους στις 7 Ιουλίου· εκείνα που πήγαν από μέτρια έως άσχημα, λίγο πάνω ή λίγο κάτω από τη μονάδα – δύο, μάλιστα, από τις πιο δυσάρεστες εκπλήξεις, το Ποτάμι του Σταύρου Θεοδωράκη και οι Ανεξάρτητοι Ελληνες του Πάνου Καμμένου, ερμήνευσαν το μήνυμα των ψηφοφόρων ως σαφή εντολή να μην κατέβουν στις εθνικές εκλογές· εκείνα που απεκόμισαν τόσο λίγα ψηφοδέλτια, ώστε να θεωρούν ως ρεκλάμα ακόμη και την αναγραφή των ονομάτων τους (όχι εδώ, λυπάμαι, ευχαριστώ), όμοια με τα μνημόσυνα «σε στενό κύκλο συγγενών και φίλων», ο Θεός να συγχωρέσει τα πεθαμένα τους, να ζήσουμε, να τα θυμόμαστε, μπορώ να έχω ένα σακουλάκι κόλλυβα ακόμη;

Υπάρχει άραγε κάτι κοινό ανάμεσα στα «μικρά» κόμματα, ανεξάρτητα από τις επιμέρους διαφορές στο εκλογικό τους ανάστημα; Υπάρχει. Με τις τιμητικές εξαιρέσεις του Ποταμιού και των οικολογικών κινήσεων, όλα τα υπόλοιπα «ποντίκια», ασχέτως δεξιού ή αριστερού ιδεολογικού πρόσημου, επενδύουν στον ίδιο «βρυχηθμό». Ξεφυλλίζοντας τα προγράμματά τους ή ρίχνοντας μια ματιά στις διαδικτυακές τους αναρτήσεις, αποκομίζεις την αίσθηση ότι είναι όλα πριγκιπόπουλα μεταμορφωμένα σε βατράχια και δεν χρειάζονται παρά το φιλί της κάλπης για ν’ ανακτήσουν το πριγκιπάτο τους. Ο μαξιμαλισμός τους σπάει κόκαλα. Τζάμπα πράμα. Μήπως θα τους ζητήσουμε ποτέ τον λογαριασμό;