Τέλος αρχή δείκνυσι

Η στάση της κυβέρνησης στο τέλος της θητείας της, και ιδίως τις τελευταίες δύο εβδομάδες, φωτίζει όλη της την αντίληψη για το πώς ασκείται και πού αποσκοπεί η άσκηση της εξουσίας. Πρόκειται για αποκάλυψη χαρακτήρα και για συμπύκνωση επιδόσεων, με δύο λογικές όσο και βαριές συνέπειες: εξηγεί γιατί πέφτει με τόσο πάταγο η παρούσα κυβέρνηση και γιατί θα είναι τόσο ανηφορικό το ανορθωτικό έργο της επόμενης.

Ο ιστορικός του μέλλοντος θα καταγράψει ως μελανή σελίδα της μεταπολιτευτικής ιστορίας μας αυτά που έλαβαν χώρα από τότε που η κυβέρνηση έχασε τις ευρωεκλογές κι αντιλήφθηκε ότι βαδίζει ολοταχώς προς την ήττα και στις εθνικές εκλογές. Το όργιο παρανομιών, ρουσφετιών σε συγγενείς και κομματικούς φίλους, διορισμών σε ανώτατες δικαστικές θέσεις, παρακάμψεων κοινοβουλευτικών πρακτικών και θεσμικών λειτουργιών, προσπάθειας δικαιολόγησης των αδικαιολόγητων που τα έκανε ακόμα πιο αδικαιολόγητα, θα λάβει τη θέση του δίπλα στις άλλες κάμψεις του κράτους δικαίου από μια μόνον κατ’ όνομα «αριστερή κυβέρνηση»: τον περιορισμό της ελευθερίας του λόγου, τη διαπόμπευση αντιπάλων, τα πλήγματα κατά της ανεξαρτησίας θεσμών και προσώπων, την υπόθαλψη αντικοινοβουλευτικών και αντιδημοκρατικών πρακτικών, το στήσιμο σκανδάλων, τη δημιουργία παρα-κυκλωμάτων, ιδίως στον χώρο της Δικαιοσύνης και του Τύπου, και νέων τζακιών στην υπηρεσία επιχειρηματικών – κομματικών και όχι εθνικών – συλλογικών συμφερόντων. Και θα φωτιστεί με το φως που του αξίζει: ως μια προσπάθεια άλωσης των θεσμών της «αστικής δημοκρατίας» εκ των έσω, χωρίς ούτε ιδεολογικό υπόβαθρο -δεν έγινε καμιά προσπάθεια να δοθεί το παραμικρό στίγμα μιας Αριστεράς δικαιωμάτων, βελτίωσης της θέσης των πιο αδύναμων, ανοίγματος στον κόσμο και επανεκκίνησης του ευρωπαϊκού πολιτικού σχεδίου – ούτε σύγκριση με τα έργα και τις ημέρες των «παραδοσιακών κομμάτων», που δεν διανοήθηκαν να κλείσουν διαγωνισμούς, να κάνουν αθρόες μονιμοποιήσεις συμβασιούχων, να ρουσφετολογήσουν διά τροπολογιών, να διορίσουν ηγεσία του Αρείου Πάγου και να δεσμεύσουν τη χώρα με νέο Ποινικό Κώδικα μέσα από μια Βουλή που είχε αναγγελθεί η διάλυσή της και της έλειπε η λαϊκή νομιμοποίηση.

Ο ιστορικός, αλλά και ο πολίτης, του μέλλοντος θα σταθούν, πιστεύω, στο τωρινό μεταίχμιο σαν μια κρίσιμη στιγμή συνειδητοποίησης ευθυνών για την απερχόμενη αλλά και για την επερχόμενη κυβέρνηση. Η συντελεσμένη την τελευταία τετραετία δημοκρατική ταπείνωση είναι δεδομένη, αλλά εξίσου ευκρινές είναι και το δημοκρατικό στοίχημα που έχουμε μπροστά μας: επανασυγκόλληση των θεσμών, δημιουργία πνεύματος συλλογικής προσπάθειας, χτίσιμο της κοινωνίας με αφετηρία αλλά όχι στάση την οικονομία, αναμόρφωση του κράτους, αλλαγή ήθους και νοοτροπίας, πολιτική και πολιτιστική εξύψωση. Εκείνοι, οι ενδιαφερόμενοι του μέλλοντος, θα έχουν, σε αντίθεση με εμάς, τους αδημονούντες του παρόντος, το πλεονέκτημα ότι θα γνωρίζουν την έκβαση του ανορθωτικού αγώνα. Εμείς, όμως, θα είμαστε εκείνοι που θα έχουμε φανεί αντάξιοι ή ανάξιοί του.